Czytelnia Medyczna » Medycyna Rodzinna » 4/2005 » Badanie mutacji genu ankyryny – (ANK-1) u chorych z dziedziczną sferocytozą (d HS) pochodzących z Europy Północnej

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Jolanta Kłopocka

Badanie mutacji genu ankyryny – (ANK-1) u chorych z dziedziczną sferocytozą (d HS) pochodzących z Europy Północnej

Detecting of ankyrin-1 (ANK-1) gene mutations in the patients with dominat herediatry spherocytosis (d HS) from Northen-Europea

z Zakładu Biofizyki CMKP w Warszawie
Kierownik Zakładu: dr hab. Hanna Kowalczyńska prof. nadzw. CMKP

Summary
Ankyrin-1 (ANK) gene mutations are causa of dominat HS (d HS) in patients. Ankyrin-1 has a central role in the stability of the red cell membrane because it links the red cell membrane with the underlying membrane skeleton by binding to both spectrin, the major structural protein, and band 3 protein. The frequency of ANK-1 gene mutations in Czech patients (36%) is similar to the frequency of German HS patients (35-65%). This result futher supports previous assumpiont that ANK-1 defectes are major cause of HS in Notrthen European populations.

Key words: herediatry spherocytosis HS, ankyrin-1 (ANK-1) mutations.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

100 rozpoznań Układ naczyniowy

Diagnostyka różnicowa najczęstszych objawów w praktyce pediatrycznej

Echokardiografia

Dziedziczna sferocytoza – HS jest najczęściej występującą wrodzoną niedokrwistością hemolityczną w Europie Północnej.

Znanymi niedoborami występującymi w błonie komórkowej krwinek czerwonych u osób chorych z HS są: niedobór spektryny (a i b), ankyryny-1 (ANK-1), pasma 3 (kanału transportu anionów) i białka 4.2.

Ankyryna odgrywa ważną rolę w utrzymaniu stabilności błony komórkowej krwinek czerwonych, ponieważ wiąże ją z leżącym niżej białkiem strukturalnym spektryną a także z białkiem pasma 3 (2). Mutacje genu ankyryny-1 są częstą przyczyną dominującej dziedzicznej sferocytozy u osób chorych.

Jak wykazały wstępne badania przeprowadzone u chorych pochodzących z Europy Północnej: czeskich i niemieckich występowanie mutacji genu ankyryny-1 jest częste. Częstość mutacji genu ANK-1 u badanych czeskich chorych wynosiła 36% i była podobna do częstości mutacji chorych niemieckich (35-65%) (1).

Przebadano 22 czeskich chorych z łagodnym i ciężkim przebiegiem d HS (12 mężczyzn i 10 kobiet) z niedoborem spektryny i ankyryny lub samej ankyryny (1).

W celu identyfikacji mutacji genu ANK-1 chorzy byli badani pod względem występowania mikrosatelitarnego polimorfizmu regionu (AC)n tj. 11-15 AC dwunukleotydu znajdującego się w niekodowanej sekwencji ostatniego 42 egzonu genu ankyryny, oraz tylko w niektórych przypadkach polimorfizmu egzonu 26 i 39.

Produkty powstałe w wyniku amplifikacji regionu (AC)n przy zastosowaniu reakcji PCR rozdzielono metodą elektroforezy na żelu poliakrylamidowym i poddawano bezpośredniemu sekwencjonowaniu (technika PCR – SSCP). 13 chorych z 22 było heterozygotami (AC)n mikrosatelitarnego polimorfizmu genomowego DNA.

Dalsza analiza retykulocytarnego m RNA u tych 13 chorych wykazała zredukowaną ekspresję c DNA alleli dla (AC)n mikrosatelitarnego polimorfizmu w 7 przypadkach sugerując pierwotny defekt ANK-1.

Z pozostałych 9. chorych: siedmiu było homozygotami dla (AC)n polimorfizmu, a u dwóch wykryto polimorfizm egzonu 26 i 39.

Prawie we wszystkich przypadkach u 7 chorych zredukowaną ekspresją c DNA alleli dla (AC)n mikrosatelitarnego polimorfizmu wykryto mutację zmiany fazy odczytu lub typu nonsens (tab. 1).

Tabela 1. Wykrywanie mutacji genu ankyryny – scryning zredukowanej ekspresji c DNA alleli*.

Całkowita liczba chorych	22
Stan DNA dla AC mikrosatelitarnego polimorfizmu lub polimorfizmu egzonu 26/39 ANK-1*	15 heterozygot	7 homozygot++
Zredukowana ekspresja alleli c DNA w jednym z powyższych polimorfizmów*	9 obecnych	6 nieobecnych
Wykrywane mutacje ANK-1*+7	0	1

*Liczba chorych wskazana
+Mutacje były wykrywane za pomocą PCR – SSCP – bezpośrednie sekwencjonowanie nieprawidłowych produktów PCR
++Homozygoty dla AC mikrosatelitarnego polimorfizmu

Ze względu na dużą pracochłonność i duże koszty badań dotyczących polimorfizmu 42 egzonów ANK-1 techniką PCR – SSCP proponuje się następującą strategię prowadzonych badań.

Na wstępie należy ocenić genomowi DNA i retykulocytarnym – RNA pod względem braku ekspresji jednej alleli c DNA oceniając (AC)n polimorfizm i/lub polimorfizm egzonu 26 i 39.

Te wstępne badania skryningowe mogą służyć do identyfikacji chorych z występującą mutacją zmiany fazy odczytu i typu nonsens.

Badanie wszystkich 42 egzonów genu ANK-1 należy przeprowadzić jedynie u chorych wyłonionych w badaniach skryningowych, w celu weryfikacji wstępnych badań.

Częstości niedoborów ANK-1 u chorych czeskich i niemieckich są podobne. Wyniki te potwierdzają pierwotne przypuszczenie, że niedobory te są ważną przyczyną HS w populacji północnoeuropejskiej.

Strategia dotycząca prowadzenia badań mutacji genu ANK-1 u chorych z d HS może stanowić cenne wskazówki do prowadzenia podobnych badań u chorych z d HS w Polsce.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Endoskopia przewodu pokarmowego

Diagnostyka różnicowa w dermatologii

Diagnostyka różnicowa w obrazowaniu metodą rezonansu magnetycznego

Piśmiennictwo

1. Ozcan R., et al.: Simultaneous (AC)n mikrosatellite polymorphism analysis and single – stranded conformation polymorphism screening is an efficient strategy for detecting ankyrin-1 mutations in dominant hereditary spherocytosis. Brit. J. Haem. 2003, 122, 669-677. 2. King M.J., et al.: Eosin – 5 maleimide binding to band 3 and Rh – related proteins froms the basis of a screening test for hereditary spherocytosis. Brit. J. Haem., 2004, 124, 106-113. 3. Tanner M.J.: Band 3 anion exchanger and its involvement in erythrocyte and kidney disorders. Curr. Opin. Hemat., 2002, 9 (2):133-9.

Medycyna Rodzinna 4/2005
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 4/2005:

- reklama -