Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2015, s. 16-20
*Anna Kędzia1, Marta Ziółkowska-Klinkosz1 , Aida Kusiak2, Barbara Kochańska3 , Andrzej W. Kędzia4 , Anna Wojtaszek-Słomińska5
Działanie in vitro olejku cynamonowego (Oleum Cinnamomi) na grzyby drożdżopodobne
The activity in vitro of cinnamon oil (Oleum Cinnamomi) against yeastlike fungi
1Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej, Katedra Mikrobiologii, Gdański Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Anna Kędzia
2Katedra i Zakład Periodontologii i Chorób Błony Śluzowej Jamy Ustnej, Gdański Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: dr hab. Aida Kusiak
3Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej, Gdański Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: dr hab. Barbara Kochańska, prof. nadzw.
4Katedra Auksologii Klinicznej i Pielęgniarstwa Pediatrycznego, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Zakładu: dr hab. Andrzej W. Kędzia, prof. nadzw.
5Zakład Ortodoncji, Gdański Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: dr hab. Anna Wojtaszek-Słomińska
Summary
In the present study, Cinnamon oil (Oleum Cinnamomi) was investigated for activity against 59 strains yeastlike fungi isolated from patients with candidosis oral cavity, and 7 reference strains. The susceptibility of Candida strains was determined by means plate dilution technique in Sabouraud’s agar. The inoculum containing 105 CFU per spot was seeded with Steers replicator upon the surface of agar with and without Cinnamon oil (strains growth control). Incubation the agar plates was performed in aerobic conditions in 37°C for 24 h. The MIC was defined as the lowest concentrations of the Cinnamon oil that completely inhibited growth of tested strains. The results showed that the most susceptible to oil were strains yeastlike fungi from the species of Candida glabrata, C. guilliermondii and C. utilis. The growth of all tested strains was inhibited by concentrations of ≤ 0.06 to 0.25 mg/ml. The strains from species of C. lusitaniae, C. parapsilosis and C. tropicalis were slightly less susceptible to the oil (MIC 0.12-0.5 mg/ml). The Cinnamon oil was highly active vs. all tested Candida strains.
Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum zeylanicum) jest drzewem z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Drzewo to w jęz. malajskim nosi nazwę kayu manis, w jęz. francuskim – cannelle, w jęz. włoskim – cannella, w jęz. hebrajskim – kinnamon, w jęz. greckim – kinnamomon, a w jęz. niemieckim – kanele. W języku łacińskim cynamon nazywany jest canella, czyli rurka. Cynamonowiec pochodzi z Cejlonu, ale jest uprawiany na Sri Lance, w południowo-wschodnich regionach Indii, Indonezji i Brazylii.
Zarówno kora, jak i liście tego drzewa zawierają olejek cynamonowy, jednak ich skład nie jest jednakowy. Stwierdzono, że olejek otrzymywany z kory drzewa zawiera więcej aldehydu cynamonowego niż pozyskiwany z liści (1, 2). Ponadto w olejku eterycznym uzyskiwanym z liści jest znacznie więcej eugenolu (70-80%) w porównaniu z olejkiem otrzymywanym z kory cynamonowca (7-18%) (1-3). Olejek zawiera też niewielkie ilości fenoli i terpenów, w tym kwas trans-cynamonowy, aldehyd dihydrocynamonowy, aldehyd benzoesowy, limonen, α-terpineol, alkohol cynamonowy, kuminol, limonen, α-pinen oraz garbniki (4-6). Skład olejku zależy od miejsca pochodzenia surowca. Olejek cynamonowy ma barwę od żółtej do brązowej. Stwierdzono, że kolor zmienia się na ciemniejszy w trakcie przechowywania oraz po kontakcie z powietrzem. Wykazuje charakterystyczny aromatyczno-korzenny zapach i smak.
Kora cynamonowca, zwana cynamonem, od wielu wieków w postaci mielonej, rzadziej w formie kawałków, jest stosowana jako przyprawa, która poprawia smak szczególnie potraw mięsnych i rybnych. Często wykorzystywana jest w cukiernictwie, dodawana do deserów, ciast, kompotów, marmolad, dżemów, kawy, herbaty, gorącego kakao, likierów, nalewek i drinków (1, 4, 7, 8). Ponadto olejek eteryczny lub zmielone nasiona są składnikiem różnych kosmetyków. Wykorzystywany jest do produkcji kremów, perfum, nasączania chusteczek jednorazowych oraz past do szczotkowania zębów. Olejek cynamonowy w stomatologii stosowany jest w zapaleniu dziąseł i próchnicy zębów (1, 9, 10). Natomiast w przemyśle farmaceutycznym olejek otrzymywany z cynamonowca cejlońskiego oraz wyciągi z kory dodawane są do preparatów leczniczych, szczególnie przeznaczonych dla dzieci, w celu poprawienia smaku i zapachu.
Zarówno olejek, jak i wyciągi z kory wykazują korzystne właściwości lecznicze. Znajdują się one w preparatach stosowanych zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Wykazują one działanie przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i przeciwutleniające (11-15). Olejek cynamonowy pobudza wydzielanie soku żołądkowego i zapobiega zaburzeniom jelitowym. Wyciągi z kory oraz olejek stosowane są w biegunkach i zatruciach pokarmowych (7, 8, 16, 17). Prowadzone badania wskazują, że wyciąg z kory cynamonowca cejlońskiego zapobiega wrzodom żołądka (16, 17). Ponadto stwierdzono, że zarówno wyciągi, jak i olejek działają przeciwmiażdżycowo, obniżając poziom cholesterolu w surowicy krwi (18, 19). Doświadczenia wskazują też, że codzienne spożywanie cynamonu powoduje korzystne obniżenie poziomu glukozy, triglicerydów oraz frakcji LDL i całkowitego cholesterolu w surowicy krwi u pacjentów z cukrzycą typu 2 oraz u zwierząt doświadczalnych (20-25). Potwierdzają to także badania in vitro (26). Olejek cynamonowy stosowany jest w leczeniu przeziębień, zakażeń dróg oddechowych i grypy (17, 20, 27).
Olejek cynamonowy wraz z innymi olejkami jest stosowany w aerozoloterapii w zakażeniach dróg oddechowych u dzieci powyżej 12 roku życia (27). Olejek cynamonowy jest w składzie preparatów wykorzystywanych do inhalacji. Są to między innymi: Amol, Argol, Aromatol i Noval. Cynamon jest także składnikiem mieszanek ziołowych oraz maści rozgrzewających, stosowanych w bólach reumatycznych i innego pochodzenia. Cynamon jest jednym ze składników tzw. maści tygrysiej, działającej przeciwbólowo. Z badań wynika, że cynamon wykazuje też działanie przeciwnowotworowe (28-32). Ponadto olejek cynamonowy działa przeciwpasożytniczo. Jest używany do zwalczania wszy, świerzbu oraz pasożytów przewodu pokarmowego (33, 34). Może być stosowany jako środek insektobójczy oraz repelent, który zapobiega ukłuciom kleszczy i komarów (35, 36).
Zarówno wyciągi, jak i olejek eteryczny, otrzymywane z kory i liści cynamonowca cejlońskiego, wykazują silną aktywność przeciwdrobnoustrojową, w tym wobec bakterii (4, 17, 37-48), grzybów (49-53) oraz wirusów (54). Niewiele informacji dotyczy działania olejku cynamonowego na grzyby drożdżopodobne powodujące zakażenia u człowieka. Częściej publikacje opisują działanie tego olejku wobec grzybów pleśniowych.
Cel pracy
Celem pracy była ocena wrażliwości grzybów drożdżopodobnych wyizolowanych z zakażeń w obrębie jamy ustnej na olejek cynamonowy.
Materiał i metody badań
Grzyby drożdżopodobne zostały wyhodowane z materiałów pobranych z różnych okolic jamy ustnej od 48 pacjentów z kandydozą. Wymazy posiewano na podłoże Sabourauda i inkubowano w 37°C przez 24-48 godz. w warunkach tlenowych.
Wyhodowane grzyby drożdżopodobne zostały zidentyfikowane na podstawie morfologii komórek w preparacie barwionym metodą Grama, morfologii kolonii, wzrostu kolonii na podłożu CHROMagar Candida (BioRad), cech biochemicznych (ocenianych testem 20C AUX, bioMerieux), zdolności do wytwarzania chlamydosporów oraz testu filamentacji.
Badaniami objęto 59 szczepów grzybów drożdżopodobnych, należących do następujących gatunków: Candida albicans (18 szczepów), C. glabrata (6), C. guilliermondii (3), C. humicola (2), C. kefyr (4), C. krusei (6), C. lusitaniae (3), C. parapsilosis (6), C. tropicalis (8) i C. utilis (3) oraz 7 szczepów wzorcowych z gatunków: Candida albicans ATCC 90028, C. albicans ATCC 10231, C. glabrata ATCC 66032, C. krusei ATCC 14243, C. lusitaniae ATCC 14243, C. parapsilosis ATCC 22019 i C. tropicalis ATCC 750.
Wrażliwość (MIC) wymienionych wyżej szczepów na olejek cynamonowy (Semifarm, Gdańsk) oznaczano metodą seryjnych rozcieńczeń w agarze Sabourauda. Oceniane stężenia wynosiły od 0,06 do 2,0 mg/ml. Użyte do badań inokulum zawierało 105 CFU na kroplę i było nanoszone na powierzchnię podłoża Sabourauda, zawierającego odpowiednie stężenie preparatu, aparatem Steersa. Podłoże nie zawierające olejku eterycznego stanowiło kontrolę wzrostu szczepów. Hodowlę posiewów i podłoży kontrolnych prowadzono w warunkach tlenowych przez 24 godz. w temp. 37°C. Za MIC uznano takie najmniejsze stężenie olejku, które całkowicie hamowało wzrost testowanych grzybów drożdżopodobnych.
Wyniki i ich omówienie
Wyniki badań wrażliwości na olejek cynamonowy szczepów grzybów drożdżopodobnych wyizolowanych od pacjentów zebrano w tabeli 1, a szczepów wzorcowych w tabeli 2.
Tabela 1. Wrażliwość na olejek cynamonowy szczepów grzybów drożdżopodobnych wyizolowanych od pacjentów z kandydozą jamy ustnej.
Grzyby drożdżopodobneLiczba szczepówNajmniejsze stężenia hamujące wzrost (MIC w mg/ml)
2,01,00,50,250,12 0,06
Candida albicans18    15 1 2
Candida glabrata6    1 4 1
Candida guilliermondii3    1 1 1
Candida humicola2    2  
Candida kefyr4   1 3  
Candida krusei6   3 3  
Candida lusitaniae3   1 1 1 
Candida parapsilosis6   2 3 1 
Candida tropicalis8   4 3 1 
Candida utilis3    1 1 1
Grzyby drożdżopodobne łącznie59   11 33 10 5
Tabela 2. Wrażliwość na olejek cynamonowy szczepów wzorcowych grzybów drożdżopodobnych z rodzaju Candida.
Grzyby drożdżopodobneLiczba szczepówNajmniejsze stężenia hamujące wzrost (MIC w mg/ml)
2,01,00,50,250,12 0,06
Candida albicans ATCC 900281    1 
Candida albicans ATCC 102311     1
Candida glabrata ATCC 660321    1 
Candida krusei ATCC 142431   1  
Candida lusitaniae ATCC 344991   1  
Candida parapsilosis ATCC 220191   1  
Candida tropicalis ATCC 7501   1  
Wzrost wszystkich ocenianych grzybów wyhodowanych od pacjentów był hamowany w zakresie stężeń od ≤ 0,06 do 0,5 mg/ml, a szczepów wzorcowych w stężeniach wynoszących od < 0,06 do 0,25 mg/ml. W niskich stężeniach (MIC ≤ 0,06-0,25 mg/ml) olejek cynamonowy był aktywny wobec 48 (81%) szczepów. Pozostałe 11 (19%) szczepów wymagało do zahamowania wzrostu stężenia wynoszącego 0,5 mg/ml. Największą wrażliwością charakteryzowały się szczepy grzybów z gatunku C. glabrata, C. guilliermondii i C. utilis. W niskich stężeniach (MIC ≤ 0,06-0,12 mg/ml) olejek cynamonowy hamował wzrost 5 (83%) szczepów z gatunku C. glabrata, 2 (67%) szczepów z gatunku C. guilliermondii oraz 2 (67%) szczepów z gatunku C. utilis.
Wysoką wrażliwość na testowany olejek wykazały szczepy z gatunku C.albicans, które zazwyczaj dominują w zakażeniach w obrębie jamy ustnej. Stężenia w zakresie ≤ 0,06-0,12 mg/ml hamowały wzrost 3 (17%) szczepów. Jednak kolejne stężenie wynoszące 0,25 mg/ml było aktywne wobec pozostałych szczepów (83%). W przypadku szczepów z gatunku C. krusei, C. lusitaniae, C. parapsilosis i C. tropicalis olejek hamował ich wzrost w stężeniach od 0,12 do 0,5 mg/ml. Natomiast wobec szczepów z gatunku C. kefyr i C. krusei testowany olejek cynamonowy był aktywny w stężeniach wynoszących od 0,25 do 0,5 mg/ml.
Wnioski
Olejek cynamonowy wykazał wysoką aktywność wobec testowanych grzybów drożdżopodobnych.
Najbardziej wrażliwe na testowany olejek były szczepy z gatunku C. glabrata, C. guilliermondii i C. utilis, niższą wrażliwość wykazały szczepy z gatunku C. kefyr i C. krusi.
Wysoką wrażliwością charakteryzowały się szczepy z gatunku C. albicans, które najczęściej są przyczyną kandydozy w obrębie jamy ustnej.
Piśmiennictwo
1. Yalaprakasha GK, Rao LJ, Sakariah KK. Chemical composition of volatile oil from Cinnamomum zeylanicum buds. Naturforsch 2002; 57c:900-3 2. Wang R, Wang R, Yang B. Extraction of essential oils from five cinnamon leaves and identification of their volative composition. Innov Food Sci Emerg Technol 2009: 10(2):289-92. 3. Brens A, Roura E. Essential oils in poultry nutrition: Main effects and modes of action. Animal Feed Sci Technol 2010; 158:1-14. .4. Unlu M, Ergene E, Unlu GV i wsp. Composition, antimicrobial activity and in vitro cytotoxicity of essential oil from Cinnamomum zeylanicum Blume (Lauraceae). Food Chem Toxicol 2010; 48:3274-80. 5. Bisset NG. Herbal drugs and phytopharmaceuticals: Handbook for practice on scientific basis. Medpharm Sci Publ, Stuttgart 1994. 6. Senanayake UM, Lee TH, Willis BH. Volatile constituents of cinnamon (Cinnamomum zeylanicum) oils. J Agric Food Chem 1978; 26(4):822-4. 7. Brud W, Konopacka-Brud J. Pachnąca apteka. Wyd. Pagina, Warszawa 1998. 8. Sztaba D. Barwa szafranu, aromat cynamonu, smak kaparów – właściwości lecznicze bibilijnych potraw. Farm Pol 2009; 1(65):29-40. 9. Osawa K, Matsumoto T, Yusuda H i wsp. The inhibitory effect of plant extracts on the collagenic activity and cytotoxicity of human gingival fibroblast by Porphyromonas gingivalis crude enzyme. Bull Tokyo Dent Coll 1991; 32(1):1-7. 10. Saeki Y, Ito Y, Shibata M i wsp. Antimicrobial action of natural substances on oral bacteria. Bull Tokyo Dent Coll 1989; 30(3):129-35. 11. Dugona JJ, Seely D, Perri D i wsp. From type 2 diabetes to antioxidant activity: a systemic review of the safety and efficacy of common and cassia cinnamon bark. Can J Physiol Pharmacol 2007; 85(9):837-47. 12. Lee KG, Shibamoto T. Determination of antioxidant potential of volatile extracts isolated from various herbs and spices. J Agric Food Chem 2002; 50(17):4947-52. 13. Yalaprakasha GK, Jagan M, Rao L i wsp. Volatile constituents from Cinnamomum zeylanicum fruit stacks and their antioxidant activities. J Agric Food Chem 2003; 51(15):4344-8. 14. Lee HS, Lee SY, Son DJ i wsp. Inhibitory effect of 2’-hydroxy-cinnamaldehyde on nitric oxide production through inhibition of NF-kappa B activation in Raw 264. 7 cells. Biochem Pharmacol 2005; 69(5):791-799. 15. Huss U, Ringbom T, Perera P i wsp. Screening of ubiquitous plant constituents of COX-2 inhibition with a scintillation proximity based assay. J Nat Prod 2002; 65(11):1517-21. 16. Yanaka S, Yoon YH, Funkai H i wsp. Antiulcerogenic compounds isolated fom Chinese cinnamon. Planta Med 1989; 55(3):245-8. 17. Prabuseenivasan S, Yayakumar M, Ignacimuthu S. In vitro antibacterial activity of some plant essential oils. BMC Compl Altern Med 2006; 6:39-46. 18. Sambaiak K, Srinivasan K. Effect of cumin, cinnamon, ginger, mustard and tamarind in induced hypercholesterolemic rats. Nahrung 1991; 35(1):47-51. 19. Wang WK, Hsu TL, Huang ZY i wsp. Collective effect of a Chinese formula – a study of xiao-jian-zong-tang. Am J Chin Med 1995; 23(3-4):299-304. 20. Khan A, Safdar M, Khan MMA i wsp. Cinnamon improves glucose and lipases of peoples with type 2 diabetes. Diabetes Care 2003; 26:3215-8. 21. Verspohl EJ, Bauer K, Neddermann E. Antidiabetic effect of Cinnamomum cassia and Cinnamomum zeylanicum in vitro and in vivo. Phytother Res 2005; 19:203-6. 22. Kim SH, Hyun SH, Choung SY. Anti-diabetic effect of cinnamon extract on blood glucose in db/db mice. J Ethnopharmacol 2006; 104:199-23. 23. Babu PS, Prebuseenivasan S, Ignacimuthu S. Cinnamaldehyde – A protectial antidiabetic agent. Phytomed 2007; 14:15-22. 24. Qin B, Nagasaki M, Ren M i wsp. Cinnamon extract (traditional herb) potentiates in vitro insulin regulated glucose utilization via enhancing insulin signaling in rats. Diabetes Res Clin Pract 2003; 62:139-48. 25. Alam K, Mahpara S, Mohaammad MAK i wsp. Cinnamon improves glucose and lipids of people with type 2 diabetes. Diabetes Car 2003; 26:3215-18. 26. Broadhurst CL, Polansky MM, Anderson RA. Insulin-like biological activity of culinary and medicinal plant aqueous exstracts in vitro. J Agric Food Chem 2000; 48:849-52. 27. Makowska M, Alkiewicz J. Leki roślinne w leczeniu wybranych schorzeń dróg oddechowych. Post Fitoter 2000; 3:38-41. 28. Kwon BM, Lee SH, Cho YK i wsp. Synthesis and biological activity of cinnamalaldehydes as angiogenesis inhibitors. Bioorg Med Chem Lett 1997; 7(19):2473-6. 29. Duessel W, Heuertz RM, Ezekiel VR. Growth inhibition of human colon cancer cells by plant compounds. Clin Lab Sci 2008; 21(3):151-7. 30. Koh WS, Yoon SY, Kwon BM i wsp. Cinnamaldehyde inhibits lymphocyte proliferation and modulates T cells differentiation. Int J Immunopharmacol 1998; 20(11):643-60. 31. Nanodeh GD, Sharififar F, Noodeh AD i wsp. Antitumor and antibacterial activity of four fractions from Heracleum persicum Desf. and Cinnamomum zeylanicum Blume. J Med Plants Res 2010; 4(21):2176-80. 32. Kwon BM, Lee SH, Choi SV i wsp. Synthesis and in vitro cytotoxicity of cinnamaldehydes to human solid tumor cells. Arch Pharm Res 1998; 21(2):147-52. 33. Fichi G, Flamini G, Zaralli LJ i wsp. Efficacy of an essential oil Cinnamomum zeylanicum against Psoroptes cumiculi. Phytomed 2007; 14:227-31. 34. Yang YC, Lee HS, Lee SH i wsp. Ovicidal and adulticidal activities of Cinnamomum zeylanicum bark essential oil compounds and related compounds against Pediculus humanus capitis (Anaplura: Pediculicidae) Int J Parasitol 2005; 35:1595-600. 35. Prajapati V, Triathi AK, Aggarvall KK i wsp. Insecticidal, repellent and oviposition-deterrent activity of selected of essential oils against Anopheles stephensi, Aedes aegypti and Culex quinquefasciatus. Bioresour Technol 2005; 96(16):1749-57. 36. Yang, Lee EH, Lee HS i wsp. Repellency of aromatic medical plant extracts and a steam distillate to Aedes aegypti. J Am Mosq Control Assoc 2004; 20(2):146-9. 37. Rosi L, Gastaldi G. Chronic salmonellosis and cinnamon. Pediatrics 2005; 116:1057-8. 38. Aneja KR, Joshi R, Sharma C. Antimicrobial activity of Dalchini (Cinnamomum zeylanicum bark) extracts on some dental caries pathogens. J Pharm Res 2009; 2(9):1387-90. 39. Fani MM, Kohanteb J. Inhibitory activity of Cinnamomum zeylanicum and Eucalyptus globulus oils on Streptococcus mutans, Staphylococcus aureus, and Candida species isolates from patients with oral infection. Shiraz Univer Dent J 2011; 11(Suppl):14-22. 40. Chandhari LKD, Jawale BA, Sharma S i wsp. Antimicrobial activity of commercially available essential oils against Streptococcus mutans. J Contemp Dent Pract 2012; 13(1):71-4. 41. Senhaji O, Faid M, Kalalou I. Inactivation of Escherichia coli 0157:H7 by essential oil from Cinnamomum zeylanicum. Braz J Infect Dis 2007; 11(2):234- 6. 42. Tabac M, Arman R, Neeman J. Cinnamon extracts inhibiting effect on Helicobacter pylori. J Ethnopharmacol 1999; 67:269-77. 43. Paparella A, Taccaogna L, Aguzzi J i wsp. Flow cytometric assessment of the antimicrobial activity essential oils against Listeria monocytogenes. Food Contr 2008; 19:1174-82. 44. Sahverdi AR, Monsef-Estahani HR, Tavasoli F i wsp. Trans-cinnamaldehyde from Cinnamomum zeylanicum bark essential oil reduces the clindamycin resistance of Clostridium difficile. J Food Sci 2007; 72(1):55-8. 45. Kędzia A. Aktywność olejku cynamonowego (Oleum Cinnamomi) wobec bakterii beztlenowych. Post Fititer 2011; 1:3-8. 46. Gupta C, Garg AP, Uniyal RC i wsp. Comparative analysis of the antimicrobial activity of cinnamon oil and cinnamon extract on some food-borne microbes. Afric J Microbiol Res 2008; 2(9):247-51. 47. Nostro A, Cellini L, Di Bortolomeo S i wsp. Antibacterial effect of extract against Helicobacter pylori. Phytother Res 2005; 19:198-202. 48. Kalemba D, Kunicka A. Antibacterial and antifungal properties of essential oils. Curr Med Chem 2003; 10:813-29. 49. Jantan I, Moharam BAK, Santhanum i wsp. Correlation between chemical composition and antifungal activity the essential oils of eight Cinnamomum species. Pharmaceut Biol 2008; 46(6):406-12. 50. Carmo ES, Lima EO, Souza EL i wsp. Effect of Cinnamomum zeylanicum Blume essential oil on the growth and morphogenesis of some potentially pathogenic Aspergillus species. Brazil J Microbiol 2008; 39:91-7. 51. Inouye S, Uchida K, Abe S. Vapor activity of 72 essential oils against Trichophyton mentagrophytes. J Infect Chem 2006; 12:210-6. 52. Shirurkar DD, Wahegaonkar NK. Antifungal activity of selected plant derived oils and some fungicides against seed borne fungi of maize. Eur J Exp Biol 2012; 2(5):1693-6. 53. Lee JH, Lee JS. Chemical composition and antifungal activity of plant essential oils against Malassezia furfur. Kor J Microbiol Biotechnol 2010; 38(3):315-21. 54. Premanathan M, Rajedran S, Ramanathan T i wsp. A survey of some Indian medicinal plant for antihuman immunodeficiency virus (HIV) activity. Indian J Med Res 2000; 112:73-7.
otrzymano: 2015-02-02
zaakceptowano do druku: 2015-02-11

Adres do korespondencji:
*prof. dr hab. Anna Kędzia< br>Zakład Mikrobiologii Jamy Ustnej, Katedra Mikrobiologii Gdański Uniwersytet Medyczny
ul. Do Studzienki 38, 80-227 Gdańsk
tel. +48 (58) 349-21-85
e-mail: anak@gumed.edu.pl

Postępy Fitoterapii 1/2015
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii