Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 3/2016, s. 245-246
Bogdan Kędzia
Nowości bibliograficzne
Ekstrakt z drewna jodły zapobiega miażdżycy
Drevenšek G., Lunder M., Tavčar-Benković E. i wsp.: Silver fir (Abies alba) trunk extract protect guinea pig arteries from impaired functional responses and morphology due to an atherogenic diet. Phytomedicine 2015, 22, 856-861.
W badaniach użyto ekstraktu z drewna jodły pospolitej Abies alba Mill. Ekstrakcję prowadzono dwustopniowo, najpierw gorącą wodą (70°C, 2 godz.), a następnie octanem etylu. Pozostałość po odparowaniu octanu etylu rozpuszczano w glikolu polietylenowym 400. Ostatecznie ze 100 g drewna A. alba uzyskiwano 1 g suchego ekstraktu.
Ekstrakt z drewna jodły pospolitej (silver fir trunk extract – SFTE) zawierał mieszaninę bioaktywnych polifenoli, głównie katechin, kwasów fenolowych i lignanów. Wsród kwasów fenolowych przeważały: kwas protokatechowy – 0,77% i kwas p-kumarowy – 0,37%.
Badania przeprowadzono na świnkach morskich obojga płci, które podzielono na 3 grupy, po 6 zwierząt w grupie. Grupa kontrolna karmiona była dietą podstawową, grupa miażdżycowa – dietą miażdżycorodną i grupa przeciwmiażdżycowa – dietą miażdżycorodną z dodatkiem 0,02% SFTE. Doświadczenie prowadzono przez 8 tygodni.
Po zakończeniu badań stwierdzono, że rozkurcz aorty wywołany acetylocholiną w grupie kontrolnej wynosił 31%, w grupie miażdżycorodnej – 11%, a w grupie miażdżycorodnej z dodatkiem SFTE – 22%. Podobnie kształtowało się tworzenie blaszek miażdżycowych w aorcie. Powierzchnia blaszek miażdżycowych w aorcie zwierząt kontrolnych wynosiła 0,34%, zwierząt na diecie miażdżycorodnej – 7,37%, a na diecie miażdżycorodnej z dodatkiem SFTE – 1,46%.
Z przedstawionych rezultatów badań wynika, że ekstrakt z drewna jodły pospolitej w dużym stopniu zapobiega twardnieniu aorty oraz tworzeniu się w niej płytek miażdżycowych pod wpływem diety miażdżycorodnej (bogatej w węglowodany, tłuszcze i cholesterol). Stwarza to możliwości wprowadzenia ekstraktu z drewna jodły pospolitej jako środka zapobiegającego, a być może i leczącego zmiany miażdżycowe u ludzi.
Przeciwbólowe i przeciwzapalne działanie p-cymenu
Fraga de Santana M., Gibara-Guimaraes A., Oliveira-Chaves D. i wsp.: The anti-hyperalgesic and anti-inflammatory profiles of p-cymene: Evidence for the involvement of opioid system and cytokines. Pharm. Biol. 2015, 53(11), 1583-1590.
p-Cymen jest monocyklicznym monoterpenem występującym w olejku eterycznym wielu roślin, szczególnie z rodzaju Thymus i Artemisia. Niedawno dowiedziono, że omawiany związek odznacza się wieloma właściwościami biologicznymi, w tym działa antynocyceptywnie (przeciwbólowo), przeciwzapalnie i anksjolitycznie (przeciwlękowo).
Publikacja koncentruje się na działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym p-cymenu, wykorzystując do tego celu różne modele doświadczalne. Celem badań było także wyjaśnienie mechanizmu działania przeciwbólowego i przeciwzapalnego tej substancji pochodzenia roślinnego.
W wyniku badań przeprowadzonych na zwierzętach doświadczalnych i badań biologicznych wykonywanych in vitro wykazano, że p-cymen w dawkach 25, 50 i 100 mg/kg lub 25, 50 i 100 mg/ml wyraźnie obniżał przeczulicę bólową u myszy wywoływaną za pomocą karageniny, czynnika TNF-α, dopaminy i prostaglandyny PGE2, a także obniżał migrację leukocytów, neutrofili oraz czynnika TNF-α i tworzenie się NO w procesie doświadczalnego zapalenia opłucnej u myszy. Udowodniono również przeciwbólowe działanie p-cymenu w teście ściskania ogona u myszy i wzrost immunoreaktywnego białka Fos w perfundowanym mózgu myszy.
Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że p-cymen odznacza się działaniem przeciwbólowym i przeciwzapalnym, sugerując udział w tym procesie systemu opioidowego mózgu oraz pobudzanie organizmu do wytwarzania przeciwzapalnych cytokin. Poza tym autorzy wskazują na możliwość praktycznego wykorzystania tej substancji jako środka przeciwbólowego i przeciwzapalnego, alternatywnego dla obciążonych działaniami ubocznymi środków o takim działaniu stosowanych w lecznictwie.
Synergistyczne działanie olejku miętowego i flukonazolu na Candida
Samber N., Khan A., Varma A. i wsp.: Synergistic anti-candidal activity and mode of action of Mentha piperita essential oil and its major components. Pharm. Biol. 2015, 53(10), 1496-1504.
Wzrastająca oporność drobnoustrojów na antybiotyki, w tym również oporność szczepów z rodzaju Candida, powodujących wiele ciężkich zakażeń u ludzi, sprawia, że trwają poszukiwania nowych skutecznych leków zdolnych do niszczenia tych drobnoustrojów. Jednym z takich rozwiązań jest poszukiwanie substancji pochodzenia roślinnego skutecznie zwalczających grzyby chorobotwórcze dla człowieka. Wśród nich wielce obiecujące okazały się olejki eteryczne i ich składniki. Poczyniono również próby łączenia ich z antybiotykami przeciwgrzybiczymi. Autorzy tej pracy skupili się na próbie łącznego działania na szczepy Candida flukonazolu, jednego z częściej stosowanych antybiotyków przeciwgrzybiczych, i olejku miętowego wraz z jego najważniejszymi składnikami.
Badaniami objęto 5 szczepów z rodzaju Candida wrażliwych na flukonazol (MIC w granicach 7,5-8 μg/ml) oraz 5 szczepów Candida opornych na flukonazol (MIC w granicach 64-80 μg/ml). Wzrost wymienionych szczepów Candida hamowany był przez olejek miętowy w stężeniu 225 μg/ml, karwon w stężeniu 250 μg/ml, mentol w stężeniu 500 μg/ml i menton w stężeniu 4200-8400 μg/ml.
Badania wykazały, że przez odpowiednie połączenie flukonazolu z olejkiem miętowym i jego głównymi składnikami, MIC (najmniejsze stężenie hamujące wzrost badanych drobnoustrojów) dla wszystkich użytych w badaniach szczepów Candida, w tym Candida albicans, C. tropicalis i C. glabrata, mieściło się w granicach 0,28-0,50 μg/ml. A zatem flukonazol z olejkiem miętowym i jego najważniejszymi składnikami wykazał w tym przypadku działanie synergistyczne, tj. o wiele silniejsze w porównaniu do działania przeciwgrzybiczego każdego z wchodzących w to połączenie składników. Dla przykładu, o ile do zahamowania wzrostu C. albicans wymagane było stężenie 80 μg/ml flukonazolu i 225 μg/ml olejku miętowego, to połączenie ich w odpowiedniej kombinacji stężeń spowodowało, że do zahamowania wzrostu tego szczepu wystarczyło 0,34 μg/ml mieszaniny obu składników.
Przeprowadzone badania wskazują, że zjawisko to może być wykorzystane w praktyce do niszczenia opornych na antybiotyki przeciwgrzybicze szczepów z rodzaju Candida, wywołujących groźne dla życia zakażenia u ludzi.
Wybór i opracowanie
Prof. dr hab. n. farm. Bogdan Kędzia
Postępy Fitoterapii 3/2016
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii