Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Pediatria 4/2017, s. 101-105 | DOI: 10.25121/NP.2017.21.4.101
Agnieszka Tomik, Tomasz M. Książczyk, Radosław Pietrzak, Klaudia Obsznajczyk, *Bożena Werner
Zespół WPW u 11-letniej dziewczynki
WPW syndrome in 11-years-old girl
Klinika Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Bożena Werner
Summary
We present the case of a 11-years-old girl, who was diagnosed with Wolff-Parkinson-White syndrome. The patient was diagnosed with preexcitation at the age of 9, after she had repetitive episodes of palpitations with additional fatigue and weakness and the rest ECG was performed. Atrioventricular reciprocating tachycardia (AVRT) was also observed in the ECG soon, during another incident of palpitation. For 2 years the episodes of AVRT were seen several times. Sometimes, they had to be terminated with adenosine because non-pharmacological maneuvers were not effective. At the age of 11 she was admitted for the first time to the tertiary cardiological center where the diagnosis of preexcitation with left-sided accessory pathway was confirmed. The patient was qualified to electrophysiological examination (EPS). In the EPS, the repetitive incidents of AVRT were triggered. The left-sided, postero-lateral localization of the accessory pathway was confirmed. Directly after EPS, effective radio frequency ablation at the standard settings was performed. After the procedure, during follow-up, the patient had no signs and symptoms of arrhythmia with no preexcitation in the rest ECG and 24 hours ECG monitoring.
Wstęp
Częstoskurcz nadkomorowy jest najczęstszą objawową arytmią u dzieci i młodzieży. Pacjenci skarżą się na szybkie bicie serca, złe samopoczucie, uczucie duszności i osłabienia.
Często są przerażeni i odczuwają ból w okolicy przedsercowej. Przedłużający się napad arytmii w niektórych przypadkach prowadzi do zasłabnięcia i omdlenia. Występuje zazwyczaj u dzieci uważanych dotychczas za zdrowe, u których po wykonaniu badania EKG, w którym stwierdza się cechy preekscytacji, rozpoznawany jest zespół Wolffa-Parkinsona-White'a (WPW). Przyczyną zespołu WPW jest obecność dodatkowego połączenia przedsionkowo-komorowego zdolnego do przewodzenia impulsów elektrycznych, które stanowi substrat do występowania napadowych nawrotnych częstokurczów przedsionkowo-komorowych (1, 2). U dzieci zazwyczaj ujawniają się one bezpośrednio po porodzie i w okresie niemowlęcym lub około 7.-8. roku życia i później, jak u opisanej poniżej pacjentki (3, 4).
Opis przypadku
Jedenastoletnia dziewczynka z zespołem WPW i napadowymi częstoskurczami została skierowana do Kliniki Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej WUM celem wykonania badania elektrofizjologicznego i ablacji drogi dodatkowej.
Pierwszy udokumentowany napad częstoskurczu zarejestrowano u niej ok. 10. roku życia. Jak wynika z wywiadu oraz dokumentacji medycznej, dziewczynka zgłosiła się wówczas do szpitala w miejscu zamieszkania, w godzinach wieczornych z uczuciem kołatania serca. Od dwóch godzin odczuwała uczucie szybkiego bicia serca, była spocona i przestraszona. Napad arytmii wystąpił nagle, podczas odpoczynku po powrocie ze szkoły. Nie był związany z wysiłkiem ani emocjami. Według rodziców podobne incydenty trwające krócej i ustępujące samoistnie zdarzały się już kilkakrotnie w ciągu ostatniego roku. Przy przyjęciu do szpitala dziewczynka była w stanie dość dobrym, blada, wydolna oddechowo i krążeniowo, czynność serca była wyraźnie przyspieszona do 220/min, miarowa, ciśnienie tętnicze wynosiło 100/70 mmHg. W zapisie EKG w trakcie trwania dolegliwości zarejestrowano częstoskurcz nadkomorowy z wąskimi QRS o częstości 220/min. Nie obserwowano ustąpienia arytmii w czasie próby Valsalvy ani po prowokacji wymiotów. W szybkim bolusie dożylnym podano adenozynę w dawce 3 mg bez efektu terapeutycznego, a następnie kolejną dawkę leku 6 mg, uzyskując ustąpienie częstoskurczu i zwolnienie czynności serca do 115/min, uwidoczniając w zapisie EKG cechy preekscytacji (skrócony odstęp PQ, fala delta, poszerzony QRS) (5). W czasie dalszej obserwacji szpitalnej nie obserwowano kolejnego napadu. Wykonano badanie radiologiczne klatki piersiowej, które było prawidłowe. Nie stwierdzono istotnych odchyleń w zakresie badań laboratoryjnych: CRP, morfologia, stężenie jonów, markery uszkodzenia mięśnia sercowego (troponiny I, CK i CK-MB, LDH, AST i ALT) oraz TSH pozostawały w normie. Dziewczynkę wypisano do domu w stanie dobrym z zaleceniami dalszego leczenia w poradni kardiologicznej. Pacjentka i rodzice zostali poinstruowani o postępowaniu w przypadku wystąpienia napadu i niefarmakologicznych metodach przerwania częstoskurczu.
W poradni kardiologicznej potwierdzono rozpoznanie zespołu WPW. W spoczynkowym badaniu EKG rejestrowano cechy jawnej preekscytacji, a badanie echokardiograficzne wykazało prawidłową anatomię serca. Do leczenia wdrożono profilaktycznie beta-adrenolityk – propranolol, w celu zapobiegania epizodom częstoskurczu.
Rok później dziewczynka była hospitalizowana ponownie, tym razem w oddziale kardiologicznym, z powodu kolejnego napadu arytmii. Napad wystąpił w szkole. Dziewczynka w chwili przyjęcia do szpitala była w stanie dość dobrym, poza uczuciem szybkiej częstości pracy serca nie zgłaszała dolegliwości. W EKG rejestrowano miarowy ortodromowy nawrotny częstoskurcz przedsionkowo-komorowy AVRT (ang. atrioventricular reentry tachycardia) o częstości 210/min. Napad przerwano podaniem bolusu dożylnego adenozyny. W spoczynkowym zapisie EKG rejestrowano rytm zatokowy z cechami jawnej preekscytacji. Podczas monitowania EKG metodą Holtera średnia czynność serca wynosiła 97/min, przez cały okres rejestracji obecne były cechy preekscytacji, nie stwierdzono pobudzeń dodatkowych. W czasie próby wysiłkowej również rejestrowano stałe cechy preekscytacji, maksymalne obciążenie wynosiło 12,9 METs, a próbę przerwano ze względu na zmęczenie pacjentki. Obraz struktur serca w badaniu echokardiograficznym był prawidłowy, a wyniki badań laboratoryjnych, w tym markerów uszkodzenia mięśnia sercowego, pozostawały w normie. W trakcie tej hospitalizacji zmodyfikowano leczenie farmakologiczne, zastępując propranolol metoprololem oraz wdrożono suplementację magnezem.
Pomimo stosowanego leczenia kolejny napad arytmii wystąpił 2 miesiące później, częstość rytmu serca w czasie napadu wynosiła 220/min, w EKG podobnie jak poprzednio rejestrowano częstoskurcz z wąskimi QRS o częstości 220/min, który ustąpił po podaniu dożylnym adenozyny. Zmodyfikowano farmakoterapię, zwiększając dawkę metoprololu. W wykonanych w trakcie tej hospitalizacji badaniach laboratoryjnych stwierdzono hipertrójglicerydemię, zalecając zdecydowaną modyfikację nawyków żywieniowych i kontrolę lipidogramu za 3 miesiące.
Miesiąc później dziewczynka została przyjęta do naszego oddziału celem wykonania badania elektrofizjologicznego (EPS) i ablacji. W zapisie EKG zarejestrowanym przed zabiegiem stwierdzono rytm zatokowy z cechami preekscytacji (PQ 0,08 s, fala delta, QRS 0,1 s, QTc 0,45 s) (ryc. 1). Zgodnie z protokołem przygotowania do zabiegu pobrano krew na badania laboratoryjne: CRP, morfologię, czas protrombinowy i kaolinowo-kefalinowy, jonogram, glukozę i kreatyninę, które były prawidłowe. Oznaczono grupę krwi i zabezpieczono masę czerwonokrwinkową, wykonując próbę zgodności krwi, pozostawionej w banku krwi na okres zabiegu. W dniu zabiegu dziewczynka pozostawała na czczo. Zabieg wykonano w znieczuleniu ogólnym. Z nakłucia lewej żyły udowej do serca wprowadzono dwa cewniki diagnostyczne, umożliwiające rejestrację potencjałów wewnątrzsercowych, jak również stymulację serca. Jeden z cewników umieszczono w prawej komorze, drugi wprowadzono do zatoki wieńcowej. Odpowiednimi programami stymulacji potwierdzono obecność dodatkowej lewostronnej drogi przewodzenia, a także powtarzalnie wzbudzano częstoskurcz (AVRT) odpowiadający arytmii klinicznej (ryc. 2). Następnie z nakłucia prawej żyły udowej wprowadzono koszulkę do prawego przedsionka, wykonano zabieg punkcji transseptalnej i wprowadzono cewnik ablacyjny do lewego przedsionka. Po uzyskaniu dostępu do lewego przedsionka pacjentce podano 100 j/kg heparyny niefrakcjonowanej i do końca zabiegu regularnie monitorowano ACT. Przy użyciu systemu mapowania 3D CARTO zlokalizowano drogę dodatkową, a następnie wykonano aplikację prądu o częstotliwości radiowej (RF), uzyskując ustąpienie cech preekscytacji (ryc. 3). W kontrolnym EPS nie wyzwalano arytmii, nie stwierdzono przewodzenia przez szlak dodatkowy. Usunięto dostępy naczyniowe, założono opatrunki uciskowe. Zabieg przebiegł bez powikłań.
Ryc. 1. 12-odprowadzeniowy EKG przed zabiegiem ablacji, widoczne cechy preekscytacji
Ryc. 2. Zapis częstoskurczu, który wystąpił w czasie badania EPS
Ryc. 3. Zapis EKG powierzchniowego oraz zapisy wewnątrzsercowe w trakcie aplikacji RF, widoczne ustąpienie cech preekscytacji

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Chung KY, Walsh TJ, Massie E: Wolff-Parkinson-White syndrome. Am Heart J 1965; 69: 116-133.
2. Berkman NL, Lamb LE: The Wolff-Parkinson-White electrocardiogram. A follow-up study of five to twenty-eight years. N Engl J Med 1968; 278: 492-494.
3. Giardina AC, Ehlers KH, Engle ME: Wolff-Parkinson-White syndrome in infants and children. A long-term follow-up study. Br Heart J 1972; 34: 839-846.
4. Knight BP, Zimetbaum PJ, Downey BC: Anatomy, pathophysiology and localization of accessory pathways in the preexcitation syndrome. UpToDate, wersja 7, 2012. http://www.uptodate.com/contents/anatomy-pathophysiology-and-localization-of-accessory-pathways-in-the-preexcitation-syndrome.
5. Baranowski R, Wojciechowski D, Maciejewska M (red.): Zalecenia dotyczące stosowania rozpoznań elektrokardiograficznych. Dokument opracowany przez Grupę Roboczą powołaną przez Zarząd Sekcji Elektrokardiografii Nieinwazyjnej i Telemedycyny PTK. Kardiologia Polska 2010; 68 (supl. IV): 335-389.
6. Fitzsimmons PJ, McWhiter PD, Peterson DW, Kruyer WB: The natural history of Wolff-Parkinson-White syndrome in 228 military aviators: a long-term follow up of 22 years. Am Heart J 2001; 142: 530-536.
7. Brugada J, Blom N, Sarquella-Brugada G et al.: Phamacological and non-phamacological therapy for arrhytmias in pediatric population: EHRA and AEPC-Arrhythmia Working Group joint consensus statement. Eurpace 2013; 15: 1337-1382.
8. de Caen AR, Berg MD, Chameides L et al.: Part 12: Pediatric Advanced Life Support: 2015 American Heart Association Guidelines Update for Cardiopulmonary Resuscitation and Emergency Cardiovascular Care. Circulation 2015; 132: S526.
9. Vidaillet HJ, Pressley JC, Henke E et al.: Familial occurrence of accessory atrioventricular pathway (preexcitation syndrome). N Engl J Med 1987; 317: 65-69.
10. Pediatric and Congenital Electrophysiology Society (PACES), Heart Rhythm Society (HRS), American College of Cardiology Foundation (ACCF) et al.: PACES/HRS expert consensus statement on the management of the asymptomatic young patient with a Wolff-Parkinson-White (WPW, ventricular preexcitation) electrocardiographic pattern: developed in partnership between the Pediatric and Congenital Electrophysiology Society (PACES) and the Heart Rhythm Society (HRS). Endorsed by the governing bodies of PACES, HRS, the American College of Cardiology Foundation (ACCF), the American Heart Association (AHA), the American Academy of Pediatrics (AAP), and the Canadian Heart Rhythm Society (CHRS). Heart Rhythm 2012; 9: 1006.
11. Pappone C, Santinelli V, Rosanio S et al.: Usefulness of invasive electrophysiologic testing to stratify the risk of arrhythmic events in asymptomatic patients with Wolff-Parkinson-White pattern: results from a large prospective long-term follow-up study. J Am Coll Cardiol 2003; 41: 239.
otrzymano: 2017-11-16
zaakceptowano do druku: 2017-12-08

Adres do korespondencji:
*Bożena Werner
Klinika Kardiologii Wieku Dziecięcego i Pediatrii Ogólnej Warszawski Uniwersytet Medyczny
ul. Żwirki i Wigury 63A, 02-091 Warszawa
tel.: +48 (22) 317-95-88
e-mail: bozena.werner@wum.edu.pl

Nowa Pediatria 4/2017
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria