Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Medycyna Rodzinna 3-4/2000, s. 11-12
Stanisław Zamecki, Maria Noszczyk, Irena Eris
Ocena kliniczna miejscowego stosowania witaminy K w przypadkach wylewów podskórnych
Zastosowanie witaminy K w kosmetykach
Witaminę K wykorzystuje się w kosmetykach stosunkowo od niedawna. Problem z jej zastosowaniem nie wynikał z trudności technologicznych (jak miało to miejsce w przypadku retinolu i witaminy C), lecz z powodów czysto podstawowych.
Najlepiej poznaną funkcją witaminy K jest działanie przeciwkrwotoczne. Przy jej współudziale powstaje skrzep zamykający światło uszkodzonego naczynia powodujący zatrzymanie krwawienia.
Mechanizm tego zjawiska polega na reakcji łańcuchowej, w wyniku której powstają różne białka biorące udział w procesie krzepnięcia krwi i wytworzenia skrzepu. Warunkiem potrzebnym do zainicjowania jej przebiegu jest jednak obecność zarówno enzymu - karboksylazy, jak i witaminy K (1).
W obecności witaminy K enzym ten katalizuje karboksylację reszt glutaminowych prekursorów czynników krzepnięcia do g-karboksyglutaminianów, które są niezbędne do dalszych przemian białek w procesie krzepnięcia. Bez tego enzymu i bez witaminy K cały proces już u swego początku zostaje zahamowany.
Zależny od witaminy K, specyficzny enzym - karboksylaza - początkowo lokalizowany był wyłącznie w wątrobie i stąd wynikała teoria, że jedynie doustne podanie witaminy K może rozpocząć proces wytwarzania skrzepu. Podawanie witaminy K na skórę, tak jak ma to miejsce w kosmetykach, wydawało się bezcelowe.
Niedawno jednak obecność zależnej od witaminy K karboksylazy odkryto również w skórze. Enzym ten pod wpływem witaminy K staje się aktywnym czynnikiem, uruchamiającym reakcje wytwarzania białek budujących skrzep, podobnie jak karboksylaza obecna w wątrobie (2). W wyniku badań nad opisanymi procesami, po odkryciu w skórze zależnej od witaminy K karboksylazy uznano, że stosowane drogi uzupełnienia jej braku nie są jedynymi możliwymi i opracowano nową, dermalną drogę podania leku.
Kremy z witaminą K okazały się bardzo pomocne w leczeniu i prewencji wszystkich rodzajów wynaczynień, a także dolegliwości wynikających ze złego stanu naczyń krwionośnych.
Laboratorium Kosmetyczne dr Irena Eris jest pierwszą firmą wprowadzającą na polski rynek kremy z witaminą K. Ocenę działania kremu z 1% witaminą K pn, "Krem na naczynka i wylewy podskórne z witaminą K 1%" wykonano w I Katedrze i Klinice Chirurgii II Wydziału Lekarskiego Warszawskiej Akademii Medycznej.
Ze względu na specyfikę oddziału badano przede wszystkim wpływ kremu z 1% witaminą K na szybkość gojenia zasinień i zaczerwienień skóry po dużych urazach i zabiegach chirurgicznych.
Cel badań
Ocena skuteczności klinicznej preparatu dermatologicznego firmy dr Irena Eris zawierającego 1% witaminę K, u chorych ze stwierdzanymi wylewami podskórnymi, będącymi skutkami urazów, bądź leczenia operacyjnego.
Materiał i metoda
Dla przeprowadzenia badań klinicznych na ochotnikach uzyskano zgodę komisji etyki Warszawskiej Akademii Medycznej.
Spośród chorych hospitalizowanych w I Katedrze i Klinice Chirurgii wyłoniono grupę badaną. W skład grupy weszło 42 chorych, w tym 32 po urazach tępych, bez przerwania ciągłości skóry i 10, u których wylew podskórny towarzyszył leczeniu operacyjnemu.
Badanie przeprowadzono metodą podwójnie ślepej próby: preparat do testowania konfekcjonowany był w postaci 50 g opakowań oznaczonych kodem literowym A i B. Jedna z serii zawierała badany preparat z substancją czynną, druga była jej pozbawiona. Osoby dokonujące aplikacji preparatu oraz oceniające efekty jego działania nie były informowane, które próbki zawierały substancję czynną.
Badany krem był aplikowany chorym dwa razy dziennie przez okres 14 dni. W przypadku wylewów występujących symetrycznie (np. na obu kończynach), preparat z opakowania A był stosowany po jednej stronie, preparat z opakowania B po stronie przeciwnej. W przypadku rozległych wylewów jednostronnych aplikowano preparat jednocześnie z obu opakowań, nanosząc próbki A i B symetrycznie wzdłuż pionowej osi ciała. Ocena skuteczności przeprowadzana była dwukrotnie w okresie 14-dniowej obserwacji - w 7 i 14 dniu stosowania preparatu. Ocenę przeprowadzał stały zespół lekarski.
W żadnym przypadku przy stosowaniu badanego preparatu nie wystąpiły objawy nadwrażliwości na lek. Stwierdzono również korzystne działanie natłuszczające i nawilżające preparatu na skórę w miejscach aplikacji, bez względu na to, czy stosowano krem z zawartością czynnika aktywnego, czy "placebo".
Dyskusja
Ze względu na częstość występowania, wylewy podskórne stanowią powszechny problem w codziennej praktyce lekarskiej. Ze względów estetycznych, chorym zależy na jak najszybszym usunięciu szpecących zmian skórnych. Dla lekarzy ma to również znaczenie, ponieważ wylewy podskórne mogą ograniczać sprawność fizyczną chorych, upośledzać gojenie ran, wydłużając tym samym czas leczenia bądź hospitalizacji. Stosowane są liczne preparaty mające na celu przyspieszenie resorbcji wylewów podskórnych.
Witamina K powoduje obkurczanie naczyń włosowatych skóry, zmniejszając obrzęk i wzmagając wchłanianie wynaczynionej krwi. Kremy z zawartością tej witaminy są stosowane za granicą od wielu lat. Z piśmiennictwa znane jest ich skuteczne działanie. Wpływają one na poprawę wyglądu skóry z rozszerzonymi naczynkami, skłonnością do wylewów i rumieni, przyspieszają regenerację po urazach, pielęgnują skórę po przebytych chorobach i zabiegach chirurgicznych.
Doświadczenia własne oraz doniesienia zagraniczne udowadniają, iż kremy z 1% witaminą K:
- przyspieszają wchłanianie skórnych wylewów po urazach i wypadkach,
- zmniejszają skłonność do tworzenia siniaków,
- ułatwiają szybszą rehabilitację skóry ciała i twarzy po operacjach chirurgicznych i plastycznych,
- poprawiają koloryt skóry z poszerzonymi i pękającymi naczynkami krwionośnymi. Kremy rozjaśniają cerę zaczerwienioną i zniszczoną w wyniku intensywnego opalania się oraz przewlekłego działania słońca. Nadają się do pielęgnacji skóry osób starszych ze zmienionymi naczyniami krwionośnymi i dużą skłonnością do tworzenia się wylewów i drobnych siniaków,
- rozjaśniają zasinienia na nogach powstające w wyniku zgrupowania się wielu "pajączków" w jednym miejscu. Kremy z witaminą K poleca się także po zabiegach skleroterapii na udach i podudziach, w celu uniknięcia częstych i długo utrzymujących się po zabiegu zasinień, a także wydłużenia okresów poprawy (jak wiadomo naczynka na nogach po skleroterapii mogą się ponownie otwierać).
Przedstawiony do badań preparat firmy ERIS zawiera wysoką, 1% dawkę witaminy K. Przeprowadzone w warunkach klinicznych badania potwierdzają jego skuteczność w przypadkach wylewów podskórnych. Po 7 dniach leczenia obserwowano korzystny wpływ preparatu u 50% chorych, po 14 dniach odsetek wyników dobrych i bardzo dobrych sięgał 80%.
Dodatkową zaletą preparatu jest przyjemny zapach i konsystencja preparatu, zachęcające chorych do jego stosowania, a zawartość składników nawilżających, natłuszczających oraz filtrów promienio-chronnych UV dodatkowo wpływa na poprawę stanu naskórka w czasie leczenia.
Nie notowano wystąpienia objawów nadwrażliwości na badany preparat. Jego stosowanie jest łatwe, a chorzy chętnie stosują preparat ze względu na jego własności kosmetyczne.
Piśmiennictwo
1. Furl B. Conn´s Current Therapy. Philadelphia, PA Saunders Co. 1993: 564-565. 2. De Boer-van den Berg MA. Vitamin K - dependent barboxylase in skin. J Invest Dermatol 1986; 87: 377-380. 3. Elson ML. Topical phytonadione (vitamin K) in the treatment of actinic and traumatic purpura. Cosmetic Dermatol 1995; 8: 25-27.
Medycyna Rodzinna 3-4/2000
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna