Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2018, s. 102-109 | DOI: 10.25121/NS.2018.23.3.102
Urszula Kaczmarek1, Wojciech Kowalczyk2, Dariusz Gozdowski3, *Dorota Olczak-Kowalczyk4
Wiedza stomatologów w zakresie kariostatycznego działania fluoru
Dentists’ knowledge of fluoride cariostatic mechanisms
1Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. med. Urszula Kaczmarek
2Praktyka Prywatna w Warszawie
Kierownik Praktyki: dr n. med. Wojciech Kowalczyk
3Katedra Doświadczalnictwa i Bioinformatyki, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. inż. Krzysztof Pawłowski
4Zakład Stomatologii Dziecięcej, Warszawski Uniwersytet Medyczny
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Dorota Olczak-Kowalczyk
Streszczenie
Wstęp. Aktualna wiedza odnośnie kariostatycznego działania fluoru, metod i bezpie-czeństwa profilaktyki fluorkowej jest niezbędna do zastosowania u danego pacjenta adekwatnej do wieku i poziomu ryzyka metody profilaktycznej.
Cel pracy. Ocena wiedzy lekarzy dentystów dotyczącej bezpieczeństwa i mechanizmu działania fluoru w zapobieganiu próchnicy zębów.
Materiał i metody. Przeprowadzono anonimowe badanie kwestionariuszowe wśród 212 stomatologów uczestniczących w szkoleniach stomatologicznych. Pytania zawarte w ankiecie dotyczyły wiedzy odnośnie fluorkowania wody, mechanizmów kariostatycznego działania fluoru i bezpieczeństwa profilaktyki fluorkowej. W analizie statystycznej danych zastosowano test chi-kwadrat, współczynnik korelacji rang Spearmana, za istotny przyjmując poziom p < 0,05.
Wyniki. Nieprawidłową wiedzę o fluorkowaniu wody w kraju wykazało 26,9% badanych, a w Europie 16,0%. Większość stomatologów (80,7%) uznała przewagę skuteczności metod egzogennych nad endogennymi w zapobieganiu próchnicy, a ponad połowa (59,0%) wpływ na przebieg procesów remineralizacji i demineralizacji za najistotniejsze przeciw-próchnicowe działanie. Niemal wszyscy respondenci (95,7%) przyznali, iż stosowanie fluoru w celu zapobiegania próchnicy jest kontrowersyjne, głównie z powodu uzależnionego od dawki działania terapeutycznego lub toksycznego (85,4%). Około 20% badanych uważało, że kariostatyczne dawki fluoru wpływają niekorzystnie na ogólny stan zdrowia, powodując głównie łamliwość kości (10,4%).
Wnioski. Brak prawidłowej wiedzy o dominującym kariostatycznym działaniu fluoru może skutkować wyborem niewłaściwej metody zapobiegania lub brakiem miejscowej aplikacji preparatów fluorkowych w obawie przed niepożądanym działaniem systemo-wym, co w konsekwencji może prowadzić do wzrostu próchnicy w populacji.
Summary
Introduction. The use of age- and risk-adjusted caries prevention requires up-to-date knowledge on the cariostatic effects of fluoride, as well as the methods and safety of fluoride prophylaxis.
Aim. The aim of the study was to assess dentists’ knowledge of the safety and mechanism of anticaries effects of fluoride.
Material and methods. An anonymous questionnaire was conducted among 212 dentists participating in dental training. The questions included in the questionnaire related to knowledge about water fluoridation, fluoride cariostatic mechanisms and the safety of fluoride prophylaxis. The chi-square test and the Spearman’s rank correlation coefficient were used for statistical analysis. A significance level of 0.05 was used.
Results. Incorrect knowledge about water fluoridation was demonstrated by 26.9% of respondents in the country and 16.0% of respondents in Europe. Most respondents (80.7%) reported higher efficacy of exogenous vs endogenous anticaries approaches, and more than half of respondents (59.0%) considered the processes of remineralisation and demineralisation as the most important anticaries activity. Almost all respondents (95.7%) agreed that the use of fluoride for caries prevention is controversial, mainly due to its dose-dependent therapeutic or toxic effects (85.4%). According to about 20% of respondents, cariostatic fluoride doses have adverse effects on the general health, mainly in the form of bone fragility (10.4%).
Conclusions. Lack of correct knowledge about the dominant cariostatic effects of fluoride may result in the choice of an inappropriate preventive method or avoiding local application of fluoride preparations for fear of adverse systemic effects, which may in turn lead to increased caries prevalence in a given population.
Wstęp
Aktualna wiedza w zakresie kariostatycznego działania fluoru, metod i bezpieczeństwa profilaktyki fluorkowej przekazywana jest zarówno podczas kształcenia przeddyplomowego, jak i podyplomowego (kursy doskonalące i specjalistyczne, konferencje, panele tematyczne) oraz w formie publikacji w czasopismach profesjonalnych i dostępnych internetowo. W roku 2012 Niezależny Panel Ekspertów sporządził dane dotyczące aktualnego stanu wiedzy na temat indywidualnej profilaktyki fluorkowej choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży, a w roku 2015 dokonano aktualizacji, przygotowując opracowanie pt.: „Stanowisko polskich Ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży”. Obydwa opracowania zostały opublikowane w czasopismach profesjonalnych i są dostępne internetowo (1-5). Zatem można by oczekiwać aktualnej i prawidłowej wiedzy stomatologów praktyków w zakresie mechanizmów kariostatycznych działania fluoru.
Cel pracy
Ocena wiedzy lekarzy dentystów dotyczącej bezpieczeństwa i mechanizmu działania fluoru w zapobieganiu próchnicy zębów.
Materiał i metody
Badaniem kwestionariuszowym objęto 212 stomatologów uczestniczących w sympozjach w zakresie stomatologii dziecięcej. Staż pracy zawodowej ponad 1/3 badanych (37,3%) wynosił do 5 lat, 1/4 powyżej 20 lat, a następnie 6-10 lat – 17,9%, 11-15 lat – 9,9% i 16-20 lat – 9,0%. Ponad połowa stomatologów (59,0%) nie posiadała żadnej specjalizacji, a pozostali specjalizację w zakresie stomatologii dziecięcej (12,8%) oraz stomatologii zachowawczej z endodoncją albo inną specjalizację (po 14,1%). Przeważająca większość deklarowała leczenie stomatologiczne pacjentów niezależnie od wieku (93,4%), a pozostali tylko dzieci i młodzież (4,7%) lub wyłącznie dorosłych (1,9%).
Badani wypełnili dobrowolnie i anonimowo ankietę zawierającą 13 pytań jedno- lub wielokrotnego wyboru. Pytania sformułowano w następujący sposób: 1) czy w jakimś rejonie Polski woda pitna jest nadal fluorkowana, 2) czy fluorkowanie wody wodociągowej jest zabronione w Europie, 3) czy fluor zawarty w pokarmach działa przeciwpróchnicowo, 4) czy fluor wdychany z zanieczyszczonym powietrzem działa przeciwpróchnicowo, 5) czy fluor w ogóle zapobiega próchnicy zębów, skoro pacjenci stosują pasty fluorkowe, a mają próchnicę, 6) fluor najefektywniej zapobiega próchnicy, gdyż stosowany jest miejscowo – egzogennie, 7) fluor najefektywniej zapobiega próchnicy, gdyż stosowany jest systemowo – endogennie, 8) najistotniejszym przeciwpróchnicowym działaniem fluoru jest: a) wpływ na przebieg procesów remineralizacji i demineralizacji, b) wpływ na wzrost i liczbę bakterii płytki, c) wpływ na bakteryjny metabolizm węglowodanów, 9) stosowanie fluoru w celu zapobiegania próchnicy jest tak kontrowersyjne, bo: a) w zależności od dawki działa zarówno terapeutycznie, jak i toksycznie, b) może działać szkodliwie na zęby, powodując fluorozę, c) może działać szkodliwie na cały organizm, 10) czy prowadzono badania oceniające wpływ kariostatycznych dawek fluoru na efekt zdrowotny u ludzi, 11) jeśli prowadzono takie badania, to czy wykazały one wzrost zachorowań na różne schorzenia ogólne, 12) czy udowodniono związek kariostatycznych dawek fluoru z rozwojem: a) zespołu Downa, b) zaburzeń neurologicznych, c) choroby Alzheimera, d) chorób serca, e) chorób nowotworowych, f) chorób nerek, g) chorób tarczycy, h) zwiększonej łamliwości kości, i) reakcji alergicznych, j) obniżeniem ilorazu inteligencji (IQ), k) obniżeniem reakcji odpornościowych, 13) czy jesteś w pełni przekonana(-ny), że preparaty fluorkowe obniżają częstość i intensywność próchnicy.
Uzyskane dane analizowano za pomocą statystyki opisowej oraz testu chi2 i korelacji Spearmana, za istotny przyjmując poziom p < 0,05.
Wyniki

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Adamowicz-Klepalska B, Borysewicz-Lewicka M, Dobrzańska A et al.: Aktualny stan wiedzy na temat indywidualnej profilaktyki fluorkowej choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży. Niezależny Panel Ekspertów, Warszawa 2012; http://acff.pl/wp-content/uploads/2015/04/Ulotka-Fluor-A4.pdf.
2. Adamowicz-Klepalska B, Borysewicz-Lewicka M, Dobrzańska A et al.: Aktualny stan wiedzy na temat indywidualnej profilaktyki fluorkowej choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży. Niezależny Panel Ekspertów. J Stoma 2013; 66(4): 428-453.
3. Olczak-Kowalczyk D, Kaczmarek U (red.): Stanowisko polskich ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej u dzieci i młodzieży. Warszawa 2015; http://ptsd.net.pl/wp-content/uploads/2016/01/PTSD_Wytyczne_na_temat_indywidualnej_profilaktyki_fluorkowej.pdf.
4. Olczak-Kowalczyk D, Kaczmarek U (red.): Stanowisko polskich ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej u dzieci i młodzieży, Warszawa 2015; http://acff.pl/tag/profilaktyka-fluorkowa/?letter = f.
5. Olczak-Kowalczyk D, Borysewicz-Lewicka M, Adamowicz-Klepalska B et al.: Stanowisko polskich Ekspertów dotyczące indywidualnej profilaktyki fluorkowej choroby próchnicowej u dzieci i młodzieży. Nowa Stomat 2016; 1: 47-73.
6. Kaczmarek U: Polskie doświadczenia z fluorkowaniem wody. Czas Stomatol 1999; 9: 630-634.
7. Borysewicz-Lewicka M, Opydo-Szymaczek J: Fluoride in Polish drinking water and the possible risk of dental fluorosis. Pol J Environ Stud 2016; 24(1): 404-413.
8. Czarnowski W, Wrześniowska K, Krechniak J: Fluoride in drinking water and human urine in northern and central Poland. Sci Total Environ 1996; 191(1-2): 177-184.
9. Polkowska Ż, Diduch M, Namieśnik J: Oznaczanie stężeń jonów fluorkowych w próbkach wody pilnej z terenu miasta Malbork. Ecol Chem Engin 2010; 15(3): 393-417.
10. Bansal R, Bolin KA, Abdellatif HM, Shulman JD: Knowledge, attitude and use of fluorides among dentists in Texas. J Contemp Dent Pract 2012; 13(3): 371-375.
11. Fluoridation by country: https://en.wikipedia.org/wiki/Fluoridation by country (dostęp z dnia: 30.07.2018).
12. Fluorides and oral health: WHO technical report series 846. Report of Who Expert Committee on oral health status and fluoride use. World Health Organization, Geneva 1994.
13. O’Mullane DM, Baez RJ, Jones S et al.: Fluoride and oral health. Community Dent Health 2016; 33: 69-99.
14. Kanduti D, Sterbenk P, Artnik B: Fluoride: a review of use and effects on health. Mater Sociomed 2016; 28(2): 133-137.
15. SCHER – Scientific Committee on Health and Environmental Risks. Critical review of any new evidence on the hazard profile, health effects, and human exposure to fluoride and the fluoridating agents of drinking water. European Commission 2010; http://ec.europa.eu/health/scientific_committees/environmental_risks/docs/scher_o_122.pdf (dostęp z dnia: 26.07.2018).
16. Air quality guidelines for Europe. 2nd ed. World Health Organization Regional Office for Europe, Copenhagen 2000: 143-145.
17. Kaczmarek U: Mechanizmy kariostatyczne fluoru. Czas Stomatol 2005; 58: 404-413.
18. Backer Dirks O, Houwink B, Kwant GW: The results of 6 ½ years of artificial drinking water in the Netherlands: The Tiel-Culemborg experiment. Archs Oral Biol 1961; 5(12): 284-300.
19. Groeneveld A: Longitudinal study of prevalence of enamel lesions in a fluoridated and non-fluoridated areas. Community Dent Oral Epidemiol 1985; 13(3): 159-163.
20. Fejerskov O, Thylstrup A, Larsen MJ: Rational use of fluoride in caries prevention: A concept based on possible cariostatic mechanism. Acta Odontol Scand 1981; 39(4): 241-249.
21. Fejerskov O: Changing paradigms in concept on dental caries: consequences for oral health care. Caries Res 2004; 38(3): 182-191.
22. Groeneveld A, Backer Dirks O: Fluoridation of drinking water, past, present and future. [In:] Ekstrand J, Fejerskov O, Silverstone LM (eds.): Fluoride in dentistry. Munksgaard, Copenhagen 1988: 229-251.
23. Buzalaf MAR, Pessan JP, Honório HM, ten Cate JM: Mechanisms of Action of Fluoride for Caries Control. [In:] Buzalaf MAR (ed.): Fluoride and the Oral Environment. Monogr Oral Sci, Basel, Karger 2011; 22: 97-114.
24. ten Cate JM: Contemporary perspective on the use of fluoride products in caries prevention. Brit Dent J 2013; 214(4): 161-167.
25. Lussi A, Hellwig E, Klimek J: Fluoride – mode action and recommendations for use. Schweiz Mantasschr Zahnmed 2012; 122(11): 1030-1042.
26. Van Loveren C: Antimicrobial activity of fluoride and its in vivo importance: identification of research questions. Caries Res 2001; 35(suppl. 1): 65-70.
27. Yoder KM, Maupome G, Ofner S, Swigonski NL: Knowledge and use of fluoride among Indiana dental professionals. J Publ Health Dent 2007; 67(3): 140-147.
28. Lin T-H, Hsieh T-Y, Horowitz AM et al.: Knowledge and practices of caries prevention among Taiwanese dentists attending a national conference. J Dent Sci 2010; 5(4): 228-236.
29. Akbar AA, Al-Sumait N, Al-Yahya H et al.: Knowledge, attitude, and barriers to fluoride application as a preventive measure among oral health care providers. Int J Dent 2018; 2018: 8908924.
30. Kaczmarek U, Majewska L, Olczak-Kowalczyk L: Postawa i wiedza stomatologów w zakresie profilaktyki fluorkowej. Nowa Stomat 2015; 1: 23-28.
otrzymano: 2018-07-04
zaakceptowano do druku: 2018-07-25

Adres do korespondencji:
*Dorota Olczak-Kowalczyk
Zakład Stomatologii Dziecięcej Warszawski Uniwersytet Medyczny
ul. Miodowa 18, 05-077 Warszawa
tel.: +48 (22) 502-20-31
pedodoncja@wum.edu.pl

Nowa Stomatologia 3/2018
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia