Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 3/2018, s. 170-175 | DOI: 10.25121/PF.2018.19.3.170
*Anna Kędzia1, Elżbieta Hołderna-Kędzia2, Joanna Wiśniewska3
Działanie olejku lawendowego (Oleum Lavandulae) na bakterie beztlenowe
Activity of lavender oil (Oleum Lavandulae) on anaerobic bacteria
1Emerytowany profesor dr hab. n. med. Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
2Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Poznań
Dyrektor Instytutu: dr hab. Małgorzata Zimniewska, prof. IWNiRZ
3Oddział Chorób Naczyń i Chorób Wewnętrznych, Szpital Uniwersytecki Nr 2, Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Ordynator Oddziału: dr n. med. Grzegorz Pulkowski
Streszczenie
Wstęp. Właściwości lecznicze, kosmetyczne i kulinarne lawendy znano i ceniono w starożytności. Lavandula angustifolia Mill. (Lavandula officinalis Chaix.) należy do rodziny Lamiaceae. Lawenda wytwarza olejek eteryczny, który zawiera alkohole, estry, kumaryny, garbniki i związki mineralne. Wykazuje on różne właściwości, w tym ochraniające wątrobę, przeciwcukrzycowe, rozkurczowe, przeciwwrzodowe, przeciwdepresyjne, przeciwutleniające, przeciwreumatyczne, odstraszające owady i przeciwdrobnoustrojowe.
Cel pracy. Badania miały na celu oznaczenie wrażliwości bakterii beztlenowych jamy ustnej na olejek lawendowy.
Materiał i metody. Bakterie beztlenowe zostały wyizolowane z różnych zakażeń w obrębie jamy ustnej. Ogółem zbadano 32 szczepy wyhodowane od pacjentów i 5 szczepów wzorcowych. Wrażliwość (MIC) bakterii beztlenowych na olejek lawendowy oznaczano metodą seryjnych rozcieńczeń w agarze Brucella z dodatkiem 5% odwłóknionej krwi baraniej, menadionu i heminy. Podstawowy roztwór do badań zawierał olejek eteryczny rozpuszczony w dwumetylosulfotlenku (DMSO) (Serva), a następnie w jałowej wodzie destylowanej. Inokulum zawierające 106 CFU na kroplę przenoszono aparatem Steersa na powierzchnię agaru zawierającego badany olejek oraz bez olejku (kontrola wzrostu szczepów). Inkubację prowadzono w warunkach beztlenowych w anaerostatach, zawierających 10% CO2 , 10% H2 i 80% N2 katalizator palladowy i wskaźnik beztlenowości, w temperaturze 37°C przez 48 godzin. Za MIC przyjmowano takie najmniejsze rozcieńczenie olejku lawendowego, które hamowało wzrost badanych bakterii beztlenowych.
Wyniki. Uzyskane wyniki wskazują, że ze wszystkich badanych bakterii beztlenowych 10 (31%) było wrażliwych na stężenia < 0,12-0,5 mg/ml. Olejek był aktywny wobec 53% szczepów w stężeniu = 1,0 mg/ml. Wartości MIC pozostałych szczepów wynosiły > 2,0 mg/ml.
Największą wrażliwość na olejek lawendowy wykazały pałeczki z gatunków Bacteroides vulgatus i Bacteroides uniformis (MIC < 0,12 mg/ml). Spośród Gram-dodatnich ziarniaków wysoką wrażliwością charakteryzowały się szczepy Peptostreptococcus anaerobius. MIC tych szczepów wynosiły < 0,12 mg/ml. Gram-dodatnie pałeczki były najmniej wrażliwe. Olejek lawendowy hamował wzrost tych bakterii w stężeniu = 1,0 mg/ml.
Wnioski. Wśród Gram-ujemnych bakterii największą wrażliwość na olejek lawendowy wykazały szczepy z gatunków Bacteroides vulgatus i Bacteroides uniformis, a z Gram-dodatnich ziarniaków gatunek Peptostreptococcus anaerobius. Gram-ujemne beztlenowce okazały się mniej wrażliwe na testowany olejek niż Gram-dodatnie bakterie beztlenowe.
Summary
Introduction. Therapeutical, cosmetical and culinary properties of lavender oil was valued from ancient. Lavandula angustifolia Mill. (Lavandula officinalis Chaix.) belonging to the family Lamiaceae. Lavender produced essential oil. It possess different property: hepatoprotective, antidiabetic, antispasmotic, antiulcers, antidepression, antioxidant, antireumatic, insect repellent and antimicrobial.
Aim. The aim of this work was to investigate the susceptibility of anaerobes of oral cavity to lavender oil.
Material and methods. The anaerobic bacteria were isolated from various infections of oral cavity. A total 32 strains of bacteria isolated from patients and 5 reference strains were examined. The susceptibility (MIC) anaerobes to lavender oil was determined by means of plate dilution technique in Brucella agar, supplemented with 5% defibrynated sheep blood, menadione and hemin. Stock solution of essential oil was prepared in dimethylsulfoxide (DMSO) and afterwords in distilled water. Concentration of oil used were: 0.12, 0.25, 0.5, 1.0 and 2.0 mg/ml. The inoculum contained 106 CFU per spot was seeded with Steers’ replicator upon the surface of agar with oil and without the oil (strains growth control). Incubation was performed in anaerobic conditions in anaerobic jars, at 37°C for 48 hrs. The MIC was interpreted as the lowest concentration of lavender oils inhibiting the growth of tested anaerobic bacteria.
Results. The results indicated, that from all tested anaerobes 10 (31%) was susceptible in ranges < 0.12-0.5 mg/ml. The oil was active towards 53% strains in concentration = 1.0 mg/ml. The MIC for remaining strains was > 2.0 mg/ml. From the Gram-positive cocci the most susceptible were the strains Peptostreptococcus anaerobius. MIC of the strains were < 0.12 mg/ml. The Gram-positive rods were the lowest sensitive. The lavender oil inhibited growth of this bacteria in concentration = 1.0 mg/ml.
Conclusions. The more susceptible to lavender oil, from Gram-negative bacteria were the genus Bacteroides vulgatus, Bacteroides uniformis and from Gram-positive cocci genus Peptostreptococcus anaerobius. The Gram-negative anaerobes were less susceptible to tested oil than Gram-positive anaerobic bacteria.
Wstęp
Właściwości lecznicze i kosmetyczne lawendy lekarskiej były znane już w starożytności. Jej nazwa pochodzi od łacińskich wyrazów: „lavo”, „lavere”, które oznaczają „myć się”, „kąpać się”. Święta Hildegarda von Bingen oraz Paracelsus zachęcali do używania lawendy jako środka uspokajającego. W XVI wieku była ona w Anglii wykorzystywana przez królową Elżbietę do przygotowywania wody lawendowej.
Lawenda lekarska (Lavandula officinalis Chaix.), zwana też lawendą wąskolistną (Lavandula angustifolia Mill.), należy do rodziny Lamiaceae. W języku angielskim zwana jest True lavender, w języku niemieckim – Echter Lavendel, a w języku francuskim – Lavande commune lub French lavender. Lawenda uprawiana jest w regionie Morza Śródziemnego, w południowej Afryce i wielu regionach Azji oraz we Francji, Bułgarii i w Australii. W Polsce jest rośliną uprawianą i ozdobną. Lawenda wymaga gleby bogatej w wapń i miejsca nasłonecznionego. Osiąga wysokość 50-90 cm. Wytwarza liście krótkoogonkowe, podłużne, lancetowate o podwiniętym brzegu. Kwiatostan zawiera drobne kwiaty w formie kielicha, barwy niebieskofioletowej. Ma charakterystyczny zapach.
Zarówno kwiaty, ekstrakty, jak i olejek lawendowy znalazły zastosowanie w lecznictwie. W mieszankach ziołowych kwiaty lawendy działają uspokajająco i są polecane w zaburzeniach snu. Zioła są wykorzystywane do kąpieli aromatycznych lub jako wypełnienie poduszek zapachowych. Olejek lawendowy stosowany jest w terapii zaburzeń snu, w zaburzeniach żołądkowych, w reumatyzmie i migrenie. Ponadto pobudza wydzielanie żółci i działa ochronnie na wątrobę, a także przeciwbólowo, rozkurczowo i moczopędnie (1-5). Jest stosowany w ginekologii i dermatologii, m.in. w stanach zapalnych skóry, w owrzodzeniach, trądziku, liszaju i w miejscu ukąszeń owadów (2, 4, 6, 7). Skutecznie działa w łupieżu i wypadaniu włosów. Olejek jest wykorzystywany do inhalacji w depresji, demencji, stanach napięcia nerwowego, bezsenności oraz w zakażeniach dróg oddechowych, w grypie, anginie i zapaleniu zatok (2, 8, 9). Badania wykazały, że lawenda i olejek lawendowy obniżają ciśnienie krwi i działają przeciwutleniająco (5, 10, 11). Wśród wytwarzanych kosmetyków zawierających olejek lawendowy znajdują się perfumy, mydła, szampony, szminki, kremy i żele nabłyszczające (12).
Występujący w lawendzie olejek eteryczny otrzymywany jest na drodze destylacji z parą wodną. Doświadczalnie wykazano, że zawiera on przede wszystkim alkohole (58,8%) i estry (32,2%) (10, 13-16).
Poza wymienionymi substancjami są też obecne kumaryny, garbniki i związki mineralne. W olejku występują głównie takie związki, jak: octan linalolu, linalol, limonen, α-terpineol, borneol, 1,8-cyneol, kamfora, kariofilen, tlenek kariofilenu, α-pinen, β-pinen, Δ3-karen, α-terpinen i kwas rozmarynowy (10, 14-25).
Z badań wynika, że wyciągi z lawendy, olejek eteryczny i niektóre jego składniki wykazują działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwwirusowe i insektobójcze (2, 4-6, 13, 16, 26-35).
Przeprowadzone dotychczas badania dotyczyły przede wszystkim oddziaływania olejku lawendowego na bakterie tlenowe. W piśmiennictwie brakuje danych na temat wrażliwości na ten olejek bakterii beztlenowych.
Cel pracy
Badania miały na celu oznaczenie wrażliwości bakterii beztlenowych występujących w jamie ustnej na olejek lawendowy.
Materiał i metody
Bakterie wykorzystane do badań zostały wyizolowane od pacjentów z różnymi zakażeniami jamy ustnej. Ocenie wrażliwości na olejek lawendowy poddano 32 szczepy uzyskane od pacjentów i 5 szczepów wzorcowych. Zbadano następujące rodzaje bakterii: Porphyromonas (3 szczepy), Prevotella (3), Tannerella (2), Bacteroides (6), Parabacteroides (1), Fusobacterium (4), Finegoldia (3), Parvimonas (1), Peptostreptococcus (3), Actinomyces (2), Bifidobacterium (1), Propionibacterium (3) oraz 5 szczepów wzorcowych z gatunków: Bacteroides fragilis ATCC 25285, Parabacteroides distasonis ATCC 8503, Fusobacterium nucleatum ATCC 25586, Finegoldia magna ATCC 29328 i Peptostreptococcus anaerobius ATCC 27337.
Aktywność olejku lawendowego (Avicenna-Oil, Wrocław) oznaczono metodą seryjnych rozcieńczeń w agarze Brucella z dodatkiem 5% odwłóknionej krwi baraniej, menadionu i heminy. Olejek eteryczny najpierw rozpuszczono w dimetylosulfotlenku (DMSO) (Serva), otrzymując stężenie 100 mg/ml. Do dalszych rozcieńczeń użyto jałowej wody destylowanej, uzyskując następujące rozcieńczenia: 0,12, 0,25, 0,5, 1,0 i 2,0 mg/ml. Zawiesinę bakteryjną o gęstości komórek 106 CFU na kroplę nanoszono aparatem Steersa na powierzchnię agaru zawierającego badany olejek oraz bez olejku (kontrola wzrostu szczepów). Inkubację podłoży prowadzono w warunkach beztlenowych w anaerostatach zawierających 10% CO2 , 10% H2 i 80% N2, katalizator palladowy i wskaźnik beztlenowości, w temperaturze 37°C przez 48 godzin. Za najmniejsze stężenie hamujące (MIC) przyjmowano takie rozcieńczenie olejku, które całkowicie hamowało wzrost badanych beztlenowców.
Wyniki i omówienie

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Hawrelak JA, Gattley T, Meyers SP. Essential oils in the treatment of intestinal dysbiosis. A preliminary in vitro study. Altern Med Rev 2009; 14(4):380-4.
2. Lodhia MH, Bhatt KR, Thaker VS. Antibacterial activity of essential oils from palmerosa, evening primrose, lavender and tuberose. Indian J Pharm Sci 2009; 71(2):134-6.
3. Cavanagh HM, Wilkinson JM. Biological activities of lavender essential oils. Phytother Res 2002; 16:301-8.
4. Prabuseenivasan S, Yayakumar M, Ingnacimuthu S. In vitro antibacterial activity of some plant essential oils. BMC Compl Altern Med 2006; 6:39-46.
5. Gruba R. Toxicity myrths – the actual risks of essential oils use. Int J Aromather 2000; 10(1-2):37-49.
6. Arnal-Schnebelen B, Hadji-Minaglou F, Peroteau J-F i wsp. Essential oils in infections ginecological diseases: a statistical study of 658 cases. Int J Aromather 2004; 14:192-7.
7. Maddocks-Jennings W, Wilkinson JM. Aromatherapy practice in nursing: literature review. J Adv Nursing 2004; 48(1):93-103.
8. Field T, Diego M, Hernandez-Reif M i wsp. Lavender fragrance cleansing gel effects on relaxation. Int J Neurol Sci 2005; 115(2):207-22.
9. Lin PW, Chan WC, Ng BF i wsp. Efficacy of aromatherapy (Lavandula angustifolia) as a intervention for agitated behaviours in Chinese older persons with dementia: a cross-over randomized trial. Int J Geriatric Psych 2007; 22:405-10.
10. Caujdle F, Franck C. Sur l’action pharmacodynamique des essences de lavande, lavandin et aspic (On the pharmacodynamic action of lavender, lavandin and spike lavender oils). Ann Pharm Franc 1944; 2(1):147-8.
11. Hui L, He L, Huan L i wsp. Chemical composition of lavender essential oils and its antioxidant activity. Afric J Microbiol Res 2010; 4(4):309-13.
12. Moon T, Wilkinson JM, Cavanagh HMA. Antibacterial activity of essential oils, hydrosols and plant extracts from Australian grown Lavandula spp. Int J Aromather 2006; 16:9-14.
13. Daferera DJ, Ziogas DN, Polissiou MG. GC-MS analysis of essential oils from Greek aromatic plants and their fungitoxicity on Penicillium digitatum. J Agric Food Chem 2000; 48(6):2576-81.
14. Sokovič M Gamoćlija J, Marin PD i wsp. Antibacterial effect of the essential oils of commonly consumed medicinal herbs using on in vitro model. Molecules 2010; 15:7532-46.
15. Robbers JE, Speedie MK, Tyler VE. Terpenoids. Pharmacognosy and Pharmacobiol-Technology. Williams and Wilkins, Baltimore 1996; 80-107.
16. Williams LR, Stoskley JK, Yan W i wsp. Essential oils with high antimicrobial activity for therapeutic use. Int J Aromather 1998; 8(4):30-40.
17. Prusinowska R, Śmigielski KB. Composition, biological properties and therapeutic effects of lavender (Lavandula angustifolia L.). A review. Herba Pol 2014; 60(2):56-66.
18. Caputo L, Souza LF, Alloisio S i wsp. Coriandrium sativum and Lavandula angustifolia essential oils: chemical composition and activity on central nervous system. Int J Mol Sci 2016; 17:1-12.
19. Nikšić H, Kovač-Bešović E, Makarevič E i wsp. Antiproliferative, antimicrobial, and antioxidant activity of Lavandula angustifolia Mill. essential oil. J Health Sci 2017; 7(1):35-43.
20. Babu K, Thakur V, Singh B. Variability in the composition of Lavandula angustifolia extracts due to extraction methods. J Herbs Spices Med Plants 2016; 22(2):173-82.
21. Sienkiewicz M, Głowacka A, Kowalczyk E i wsp. The biological activities of cinnamon, geranium and lavender essential oils. Molecules 2014; 19:2929-40.
22. Rapper S, Viljoen A, Vuuren S. The in vitro antimicrobial effects of Lavandula angustifolia essential oil in combination with conventional antimicrobial agents. Evidence-Based Compl Altern Med 2016, Article ID 275239 (9).
23. Mantovani ALL, Vieira GPG, Cunha WR i wsp. Chemical composition, antischistosomal and cytotoxic effects of the essential oils of Lavandula angustifolia grown in Southeastern Brazil. Rev Bras Farmacogn 2013; 23:877-84.
24. Satyal P, Pappas RS. Antique lavender essential oil from 1945, its chemical composition and enantiometric distribution. Nat Volatiles Essent Oils 2016; 3(2):20-5.
25. Santana O, Cabrera R, Gonzalez-Coloma D i wsp. Chemical and biological profiles of the essential oils from aromatic plants of agra industrial interest in Casilla – La Mancha (Spain). Grasas Aceites 2012; 63(2):81-7.
26. Chao S, Young G, Oberg C i wsp. Inhibition of methicillin-resistant Staphylococcus aureus MRSA by essential oils. Flavour Fragr J 2008; 23:444-9.
27. Di Pasqua R, De Reo V, Villiani F i wsp. In vitro antimicrobial activity of essential oils from Mediterranean Apiacea, Verbenaceae and Lamiaceae against foodborne pathogens and spoilage bacteria. Ann Microbiol 2005; 55(2):139-43.
28. Cassella S, Cassella JP, Smith I. Synergistic antifungal activity of tea tree (Malaleuca alternifolia) and lavender (Lavandula angustifolia) essential oils against dermatophyte infection. Int J Aromather 2002; 12(1):70-5.
29. Sienkiewicz M, Łysakowska M, Ciećwierz J i wsp. Antibacterial activity of thyme and lavender essential oils. Med Chem 2011; 7(6):674-89.
30. Fathima F, Priya V, Geetha RV. Evaluation of antimicrobial activity of lavender oil against bacterial pathogens: An in vitro study. J Chem Pharm Res 2015; 7(12):624-6.
31. Thosar N, Basak S, Bahadure RN i wsp. Antimicrobial efficacy of five essential oils against oral pathogens. An in vitro study. Eur J Dent 2013; 7(5):71-7.
32. Flores CR, Pennec A, Nugier-Chauvin C i wsp. Chemical composition and antibacterial activity of essential oils extracted from plants cultivated in Mexico. J Mex Chem Soc 2014; 58(4):452-5.
33. Czerwińska E, Szparaga A. Przeciwbakteryjna i przeciwgrzybowa aktywność wyciągów roślinnych. Rocz Ochr Środ 2015; 17(1):209-29.
34. Evandi MG, Battinelli L, Daniele C i wsp. The antimutagenic activity of Lavandula angustifolia (lavender) essential oil in the bacterial reverse mutation assay. Food Chem Toxicol 2005; 43:1381-7.
35. Attia S, Lognay G, Heuskin S i wsp. Insecticidal activity of Lavandula angustifolia Mill. against the pea aphiol Acyrthosiphon pisum. J Entom Zool Stud 2016; 4(1):118-22.
36. Jassen AM, Chin NLJ, Scheffer JJC i wsp. Screening for antimicrobial activity of some essential oils by the agar overlay technique. Pharm Weekbl Sci 1986; 8:289-92.
otrzymano: 2018-07-11
zaakceptowano do druku: 2018-08-28

Adres do korespondencji:
prof. dr hab. n. med. Anna Kędzia
ul. Małachowskiego 5/5
80-262 Gdańsk Wrzeszcz
e-mail: anak@gumed.edu.pl

Postępy Fitoterapii 3/2018
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii