Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Medycyna Rodzinna 2/2001, s. 90
Kamil Hozyasz
Gąbczaste encefalopatie – strzeżmy się!
Be aware of transmissible spongiform encephalopathies!
z Kliniki Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Andrzej Milanowski
Summary
Transmissible spongiform encephalopathies are reminded. Attention is drawn to the necessity of keeping in mind that there is a possibility that increased intestinal permeability assiociated with infection or inflamation may facilitate oral spongiform encephalopathies infection.
Od lat znane są choroby prionowe u ludzi, jak: kuru, rodzinna postać choroby Creutzfeldta-Jakoba (CJD), zespół Gerstmanna-Strusslera-Scheinkera i rodzinna postać śmiertelnej bezsenności. Wspólną ich cechą jest występowanie zaniku neuronów w mózgowiu i w konsekwencji ognisk rozpadu tkanki mózgowej, stwarzającej wrażenie struktury gąbczastej.
Obserwowano stosunkowo łatwe przenoszenie się gąbczastych encefalopatii u owiec i u zwierząt futerkowych na fermach (żywionych m.in. padłymi zwierzętami hodowlanymi). Stąd już 10 lat temu np. w renomowanym podręczniku pediatrii Nelsona zalecano unikanie spożywania mięsa zwierząt, które mogą być zakażone. Racje ekonomiczne i polityczne sprawiły, że dopiero na przełomie 2000/2001 roku oficjalnie uznano, że stosowanie pasz wytwarzanych w oparciu o tkanki padłych zwierząt do żywienia bydła przyczynia się do transmisji encefalopatii a spożywanie przez ludzi produktów otrzymywanych z zakażonego mięsa jest ryzykowne. Trwają obecnie intensywne badania nad mechanizmami przenoszenia zakażenia na drodze pokarmowej, w tym roli kosmków jelitowych oraz specjalnego nabłonka nad kępkami Peyera.
Masowo importowana wołowina, dodawana chociażby do kiełbas, pochodziła z Wielkiej Brytanii i innych krajów EWG. W ostatnich latach do Polski wwieziono tysiące ton mączki mięsno-kostnej – nie łudźmy się – choroba wściekłych krów dotyczy i nas. Stosowane testy diagnostyczne na obecność prionów są nie tylko drogie (czego pochodną jest bardzo słabe rozeznanie epidemiologiczne w Polsce) ale i zawodne.
Obecnie wydaje się celowe:
1. całkowite wyeliminowanie spożycia wołowych podrobów (tkanki nerwowej – np. móżdżku, jelit – flaki absolutnie znajdują się na czarnej liście), ekstraktów kostnych – w tym żelatyny, kostek wywarowych,
– oraz do czasu wykonania populacyjnych badań epidemiologicznych nad występowaniem bezobjawowych zakażeń gąbczastą encefalopatią u ludzi;
2. wstrzymanie się ze spożyciem wołowiny przez pacjentów z zapalnymi chorobami jelit (alergia pokarmowa z towarzyszącą biegunką, nieswoiste zapalenia jelit) i infekcyjnymi chorobami przewodu pokarmowego;
3. ograniczanie spożycia wołowiny przynajmniej przez nastolatków (przepuszczalność jelit jest u nich wyższa niż u dzieci i osób dorosłych, stosunkowo najczęściej nową postać choroby Creutzfeldta-Jakoba rozpoznawano w tej właśnie grupie wiekowej!).
Jatrogenne zakażenia chorobą Creutzfeldta-Jakoba mogą mieć miejsce na drodze:
– przeszczepu rogówki,
– iniekcji ekstraktów z ludzkich przysadek mózgowych (wysoce ryzykowne jest stosowanie przez kulturystów nierekombinowanego hormonu wzrostu, kupowanego na czarnym rynku),
– operacji neurochirurgicznych, przeszczepów tkanki mózgowej,
– ryzyko związane z poddaniem się gastroduodenoskopii nie zostało dotychczas ocenione. W Wielkiej Brytanii zaleca się bezwzględnie niszczenie sprzętu po wykonaniu powyższego badania u chorego z gąbczastą encefalopatią.
Piśmiennictwo
1. Bons N.et al.: Natural and experimental oral infection of nonhuman primates by bovine spongiform encephalopathy agents. Proc Natl Acad Sci USA 1999, 96: 4046-4051. 2. Ostrowski K.: Wściekłe krowy i inne choroby prionowe a Nagroda Nobla w 1997 r. z medycyny. Postępy Biologii Komórki 1998, 25, 1: 3-8. 3. Shimizu S. et al.: Creutzfeldt-Jakob disease with florid type plaques after cadaveric dura mater grafting. Arch Neurol 1999, 56: 357-362. 4. Shmakov A.N., Ghosh S.: Prion proteins and the gut: une liaison dangereuse? Gut 2001, 48: 443-447.
Medycyna Rodzinna 2/2001
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna