Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Medycyna Rodzinna » 5/2003 » Żywienie sztuczne niemowląt – rys historyczny i przegląd preparatów dostępnych w Polsce
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa
- reklama -
© Borgis - Medycyna Rodzinna 5/2003, s. 159-160
Kamil Hozyasz
Żywienie sztuczne niemowląt – rys historyczny i przegląd preparatów dostępnych w Polsce
Infant formulas in Poland
z Kliniki Pediatrii Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Andrzej Milanowski
Summary
Artificial infants´ feeding is the center of pediatricians´ interest. Many recommendations concerning this problem have been forgotten and the actuality of the others is being discovered again. Distinct example of the problems´ evolution is the attitude to lactose content in milk formulas. Nowadays physiological meaning of lactose content was widely examined and the indications for the application of lactose-free formulas were limited. In this article the recommendations for infants´ feeding, propagated by the academic centers just before World War II and still current, were reminded as well as modified milks available in Poland.
Reklama
Żywienie sztuczne niemowląt znajduje się w centrum zainteresowań lekarzy dzieci. Wiele zaleceń, dotyczących powyższego problemu, uległo zapomnieniu, a z kolei aktualność innych jest na nowo odkrywana. Dobitnym przykładem ewolucji poglądów jest stosunek do zawartości laktozy w preparatach mlekozastępczych. Obecnie fizjologiczne znaczenie zawartości cukru mlecznego doczekało się szerokiego poznania i wskazania do stosowania preparatów bezlaktozowych uległy ograniczeniu. W artykule przypomniano wybrane – nadal w pełni aktualne – zalecenia dotyczące żywienia niemowląt propagowane przez ośrodki akademickie już przed II wojną światową oraz zestawiono mleka modyfikowane dostępne w Polsce.
W Europie Zachodniej po zakończeniu I wojny światowej upowszechniano karmienie sztuczne niemowląt. Jednakże w ośrodkach akademickich w Polsce międzywojennej, a także tuż po zakończeniu II wojny światowej propagowano karmienie piersią jako najlepszy sposób żywienia niemowląt. Słusznie zauważano, że „odsetek niemowląt karmionych piersią jest u nas (w Polsce)... znacznie wyższy, niż w większości krajów na Zachodzie, i temu tylko zawdzięczamy, że umieralność niemowląt nie wypada jeszcze bardziej na naszą niekorzyść wobec opłakanych naszych warunków higenicznych”. Koronnym argumentem za karmieniem piersią były dane dotyczące śmiertelności niemowląt nieślubnych, prawie bez wyjątków karmionych sztucznie. W Warszawie sięgała ona od 70-78% w latach 1922-1926 do ok. 47% w 1935 roku. Miano świadomość, że rzeczywistą niemożność karmienia po porodzie spotyka się bardzo rzadko. Wykazano, iż to co „uważano za niemożność karmienia, było tylko zamaskowaną niechęcią, lub też wynikiem zniechęcenia po niefortunnych, bądź nieumiejętnych próbach”.
Naukowe argumenty przemawiające za wyższością karmienia piersią nie są zdobyczą ostatnich lat, lecz były znane i popularyzowane przez środowisko medyczne w II Rzeczypospolitej. Nauczano, że mleko ssaków nigdy nie może zastąpić w pełni pokarmu kobiecego – „nie możemy bowiem upodobnić w zupełności tego pożywienia sztucznego do pokarmu kobiecego, nie jesteśmy w stanie dokonać tego cudu”. Wiedziano, że skład mleka ludzkiego zmienia się w miarę trwania laktacji, a ewentualna humanizacja mleka krowiego, koziego czy oślego (to ostatnie było szczególnie popularne we Francji na przełomie XIX i XX wieku) musi obejmować modyfikację w zakresie składu białkowego i mineralnego. Mleko kobiece i krowie znacznie się różni pod względem składu białek serwatkowych i kazeinowych, co jest przyczyną zwiększonego „wysiłku trawiennego”. Wiedziano również o różnicach w zakresie zawartości „ciał buforowych” (np. fosforanów), „zaczynów” (enzymów trawiennych) i „ciał ochronnych”.
Przykładano dużą wagę do jakości mleka krowiego. Zalecano unikanie jednostronnego żywienia zwierząt. „Żywienie krów, których mleko ma być podawane niemowlętom, stało się zagadnieniem bardzo aktualnym.... wymagamy dostatecznego uwzględnienia świeżej paszy, zawierającej dużą ilość czynników dopełniających, które przechodzą do mleka i czynią je więcej wartościowym. Zwiększa się w ten sposób ilość czynnika przeciwkrzywiczego. W tym też celu należy wymagać możliwie częstego wypędzania krów na dwór, a nie stałego przetrzymywania ich w oborze”.
Zwracano uwagę na celowość dodawania białka i węglowodanów (maltozy, dekstryn) do pokarmu stosowanego w określonych sytuacjach klinicznych, np. u wcześ-niaków. Niemowlętom karmionym piersią zalecano rozszerzanie diety dopiero od 5-6 miesiąca życia, co pozostaje w zgodzie z obecnie obowiązującymi zaleceniami. Przed II wojną światową nie była znana etiopatogeneza celiakii, stąd stosunkowo wcześnie wprowadzano do diety przetwory zbóż europejskich. W świetle toczącej się w ostatnich latach dyskusji na temat ewentualnej mniejszej szkodliwości/braku szkodliwości prolamin owsa dla chorych z celiakią – jest interesujące, że preferowanym posiłkiem były kleiki owsiane, a nie np. kasza manna. Purée ziemniaczane proponowano jako zagęstnik mieszanek. Producenci mieszanek antyrefluksowych (AR) i o zwiększonych właściwościach sycących również obecnie wykorzystują skrobię ziemniaczaną.
Bieżące śledzenie wszystkich odkryć, w zakresie biochemii żywienia niemowląt i wdrażanych modyfikacji preparatów mlekozastępczych, przekracza możliwości lekarza rodzinnego. Dla niego powinno być istotne, aby:
1. zachęcać do karmienia piersią,
2. nie przyjmować postawy skrajnej negacji karmienia sztucznego – gdy nie ma możliwości karmienia piersią trzeba stosować odpowiednio dobrane mleka modyfikowane.
Wybór preparatu leczniczego powinna poprzedzać szczegółowa analiza (tab. 1):
Tabela 1. Mleka modyfikowane dla zdrowych niemowląt, preparaty lecznicze dla niemowląt z alergią pokarmową oraz formuły bezlaktozowe dostępne w Polsce.
* Mieszanki zawierające białka mleka krowiego o nieznacznym stopniu hydrolizy (tzw. hipoalergiczne, HA) stosowane są u dzieci zdrowych w ramach profilaktyki alergii pokarmowej.
** Można także „na próbę” zalecić Bebiko Omneo 1 i 2 oraz Humana 1 plus (zawierają dodatek modyfikowanej skrobi ziemniaczanej).
*** Mieszanki sojowe mogą być stosowane w żywieniu zdrowych niemowląt (co jest częste np. w USA).
W zestawieniu nie uwzględniono mieszanek z dodatkiem kaszek.
1. stanu zdrowia dziecka i jego potrzeb,
2. wywiadu rodzinnego dotyczącego sposobu żywienia rodzeństwa, występowania chorób,
3. sytuacji ekonomicznej rodziny.
Można żywić nadzieję, że skutkiem uczciwej konkurencji o najmłodszych konsumentów pomiędzy producentami mlek modyfikowanych i preparatów mlekozastępczych będzie dostępność na rynku coraz doskonalszych produktów. Niestety, nie od razu będziemy w stanie stwierdzić co jest tylko „modą” a co rzeczywistym zaspokajaniem fizjologicznych potrzeb niemowlęcia karmionego sztucznie.
Reklama
Medycyna Rodzinna 5/2003
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
- reklama -

Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2017 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies