Chociaż pokarm kobiecy ma absolutne pierwszeństwo jako żywność dla niemowlęcia, to w sytuacjach kiedy karmienie przez matkę nie jest możliwe, najbardziej zbliżonym do naturalnego będzie żywienie mieszankami modyfikowanymi. Mimo że mleko krowie zawiera 32 różne białka, będące silnymi alergenami, to tylko 2-3% wszystkich dzieci rozwija alergię na te białka. Właściwości alergogenne białek mogą być zmniejszone poprzez enzymatyczną hydrolizę przy użyciu enzymów trawiennych, włączając tu pepsynę, trypsynę, chymotrypsynę, pankreazę lub karboksypeptydazę (22). Natomiast ze względu na wysoką osmolalność i ekstremalnie zły smak, ich zastosowanie w żywieniu niemowląt jest ograniczone. Tak więc im większy stopień hydrolizy, a co za tym idzie mniejszy stopień immunogenności, tym gorszy może być smak mieszanki. Dlatego opracowano całą gamę mieszanek o częściowej hydrolizie białek. W preparatach o znacznym stopniu hydrolizy białka, modyfikowany jest również skład węglowodanów (poprzez całkowite lub częściowe zastąpienie laktozy polimerami glukozy), a czasami dodatkowo tłuszczów (poprzez dodanie średniołańcuchowych trójglicerydów – MCT). Skrajną postać mieszanek stanowią mieszanki elementarne, zawierające mieszaninę wolnych aminokwasów.

W zapobieganiu alergii u niemowląt z grup ryzyka (dzieci z udokumentowanym obciążeniem rodzinnym chorobą atopową jednego lub więcej członków rodziny w pierwszym stopniu pokrewieństwa), które nie mogą być karmione piersią, powinno stosować się preparaty mlekozastępcze o udowodnionej zmniejszonej alergenności (23). Ze względu na brak jednoznacznej opinii w piś-miennictwie, Polski Zespół Ekspertów dopuszcza stosowanie zarówno hydrolizatów o znacznym, jak i nieznacznym stopniu hydrolizy białka. Natomiast w profilaktyce alergii nie są zalecane preparaty sojowe, które są równie alergogenne jak standardowe mieszanki zawierające mleko krowie.

Opublikowana w Cochrane Library analiza 15 badań klinicznych dotyczących zastosowania mieszanki w oparciu o częściowo hydrolizowane białka serwatki wykazała, że w wieku 3-6 miesięcy, tylko grupa dzieci karmionych tą mieszanką rozwinęła cechy atopii w porównaniu z dziećmi, które były żywione standardową mieszanką mleczną (24). W wieku 12 miesięcy tylko 1/3 dzieci rozwinęła objawy atopii w porównaniu z dziećmi karmionymi mieszankami standardowymi, a także w późniejszym wieku wykazywano korzyści ze stosowania tej mieszanki. Nie stwierdzono znamiennych statystycznie różnic między grupą karmioną mieszanką częściowo hydrolizowanych białek serwatki, a dziećmi karmionymi piersią.

Dokonany przez Ram i wsp. przegląd badań klinicznych wykazał, że u niemowląt obarczonych wysokim ryzykiem rozwoju atopii, ze względu na jednego lub więcej członków rodziny w pierwszym stopniu pokrewieństwa obarczonych nią, zastosowanie mieszanek białek hydrolizowanych w połączeniu z restrykcjami dietetycznymi oraz redukcją narażenia na alergeny roztoczy kurzu domowego powodowało znamienne zmniejszenie ryzyka rozwoju astmy lub epizodów obturacji dróg oddechowych w ciągu pierwszego roku życia w porównaniu z dziećmi, u których stosowano mieszanki oparte na mleku krowim (25). Należy jednak zwrócić uwagę, że w analizie tej uwzględniono badania kliniczne, w których za każdym razem stosowano tylko jedną aktywną interwencję profilaktyczną. W kilku analizowanych badaniach włączono dzieci karmione piersią do grupy badanej jak i kontrolnej, dlatego w pewnym stopniu korzystny wpływ mieszanek opartych na hydrolizatach białkowych może być „rozmyty”, a obserwowana redukcja częstotliwości występowania astmy i epizodów obturacji nie w pełni doceniona. W odróżnieniu od mieszanek opartych na hydrolizatach białkowych, mieszanki sojowe nie miały wpływu na ryzyko rozwoju astmy oskrzelowej lub częstotliwość występowania epizodów obturacji dróg oddechowych niezależnie od wieku dziecka (od 0 do 120 miesięcy) (tab. 1 i 2).