Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2016, s. 3-11 | DOI: 10.5604/14266911.1199062
*Katarzyna Jankowska, Dagmara Piesiak-Pańczyszyn, Elżbieta Sołtan, Urszula Kanaffa-Kilijańska, Mirosława Kasiak
Porównanie przydatności indykatora próchnicy w pracy klinicznej studentów III i V roku stomatologii
A comparison of the usefulness of a caries indicator in the clinical practice of third-year and fifth-year dentistry students
Chair and Department of Conservative Dentistry and Pedodontics, Wrocław Medical University of Silesian Piasts
Head of Chair and Department: prof. Urszula Kaczmarek, MD, PhD
Streszczenie
Wstęp. Wykrywanie próchnicy i prawidłowa ocena oczyszczenia ubytku może być problematyczna i powodować niepowodzenia podjętego leczenia szczególnie dla studentów i młodych lekarzy. Jedną z najmniej inwazyjnych metod diagnozowania próchnicy jest stosowanie tzw. identyfikatorów próchnicy.
Cel pracy. Ocena skuteczności usuwania zębiny próchnicowej przez studentów III oraz V roku stomatologii przy pomocy indykatora próchnicy.
Materiał i metody. W badaniu udział wzięli studenci III i V roku stomatologii Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Badanie składało się z badania klinicznego pacjenta, w trakcie którego był wybierany ząb do leczenia, mechanicznego usunięcia próchnicy, kontroli doszczętności usunięcia zmienionej tkanki i kwestionariusza wypełnianego przez studentów po zakończeniu leczenia. Prawidłowe usunięcie próchnicy potwierdzano najpierw za pomocą konwencjonalnych metod, tj. wzroku i dotyku, a w następnie przy użyciu indykatora próchnicy – Caries Marker firmy Voco.
Wyniki. W obu grupach studentów najlepszą ocenę (bardzo dobrą) uzyskał kolor indykatora, odpowiednio 76,79% na III roku i 79,31% na V roku. Z analizy wyników badania ankietowego wynika, że w porównaniu do studentów V roku (58,62%; 34/58) znacznie większa liczba studentów III roku (85,71%; 48/56) odpowiedziała twierdząco na wszystkie pytania dotyczące stosowania indykatora próchnicy.
Wnioski. Zastosowanie wskaźnika próchnicy jako metody wspomagającej usuwanie zębiny próchnicowej z ubytku, zwłaszcza w grupach studentów III roku, znacznie poprawia jakość leczenia i komfort pracy. Jest to metoda posiadająca pewne ograniczenia, a jej czułość i swoistość nie jest idealna, co może być przyczyną nadmiernej i niepotrzebnej preparacji zęba lub pozostawienia zainfekowanej zębiny próchnicowej w ubytku.
Summary
Introduction. Caries diagnosis and proper assessment of carious tissue removal from the cavity can be problematic and lead to treatment failures particularly for students and young doctors. One of the least invasive methods of caries diagnosis is a caries indicator.
Aim. To assess the effectiveness of removal of carious dentine from the cavity by third- and fifth-year dentistry students aided with a caries indicator.
Material and methods. The study involved students of the Faculty of Dentistry of the Medical University in Wrocław. It comprised a clinical examination and treatment of a previously selected tooth, verification whether the affected tissue has been fully removed, and a questionnaire the students filled in upon completing treatment. Adequate removal of carious tissue was confirmed using conventional methods (probe and mirror), followed by application of a caries indicator, specifically Voco Caries Marker.
Results. In both student groups, the indicator’s colour was the product’s quality rated the highest (as “very good”), with such rating provided by 76.79% of third-year respondents and 79.31% of the fifth-year ones. Analysis of the questionnaire results reveals a much larger number of third-year students (85.71%; 48/56) to have answered affirmatively all the questions concerning the usefulness of a caries indicator as compared to fifth-year students (58.62%; 34/58).
Conclusions. The use of a caries indicator as a supporting method for adequate removal of carious dentine from the cavity, especially in groups of third-year students, significantly improves the quality of care and the practitioners’ (students’) comfort of work. Nonetheless, it is a method with some limitations, with suboptimal sensitivity and specificity, potentially leading to excessive removal of sound tooth structure or leaving infected dentine within the cavity.
Wstęp
Próchnica zębów jest chorobą społeczną dotyczącą szerokiego spektrum społeczeństwa, dlatego też bardzo istotne jest właściwe przygotowanie studentów do przyszłej pracy stomatologa. Wykrywanie próchnicy i prawidłowa ocena oczyszczenia ubytku mogą być problematyczne i stanowić źródło niepowodzeń i powikłań podjętego leczenia. Jedną z najmniej inwazyjnych, prostych, a jednocześnie uznanych metod diagnozowania próchnicy jest stosowanie tzw. identyfikatorów – wskaźników próchnicy, czyli preparatów chemicznych wybarwiających próchnicowo zmienioną zębinę, które umożliwiają kontrolę stanu tkanek twardych i dokładniejsze określenie zasięgu próchnicy (1-6).
Zaliczamy do nich między innymi Caries Marker, firmy Voco – wskaźnik próchnicy zawierający w swoim składzie czteroetylorodaminę (czerwony barwnik), glikol propylenowy (nośnik chemiczny) i substancje powierzchniowo czynne. Mechanizm działania preparatu polega na wybarwieniu tylko zdemineralizowanej zębiny, w której doszło do uszkodzenia organicznej matrycy kolagenowej. Zdrowa niezdemineralizowana tkanka nie ulega wybarwieniu (2, 3, 5-7). Preparat aplikuje się do ubytku po usunięciu miękkiej i wyraźnie przebarwionej zębiny na czas 5-10 sekund (nie dłużej), a następnie wypłukuje wodą. Zabarwione obszary wymagają dalszego usuwania tkanki próchnicowej. Czynność można powtórzyć kilkakrotnie, aż do całkowitego oczyszczenia ubytku (6, 8). W warunkach klinicznych zastosowanie indykatora próchnicy ułatwia rozpoznanie miejsc objętych próchnicą w trudno dostępnych częściach ubytku lub w przypadku lekarzy z małym doświadczeniem klinicznym. Umożliwia wyraźne odgraniczenie zębiny zdemineralizowanej od obszarów zdrowych, a w szczególności od zębiny wtórnej, kontrolę doszczętnego usunięcia próchnicy, a także uwidacznia mikrorysy w wypełnieniach i na ich brzegach oraz mikropęknięcia w strukturze zębów (1, 3, 5, 8).
Cel pracy
Celem pracy była ocena doszczętności usuwania zębiny próchnicowej przez studentów III oraz V roku stomatologii przy pomocy indykatora próchnicy i jego przydatności w procesie kształcenia przyszłych lekarzy dentystów.
Materiał i metody
W badaniach uczestniczyło 56 studentów III roku i 58 studentów V roku Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, którzy podczas zajęć klinicznych używali preparatu Caries Marker firmy Voco, w celu ułatwienia prawidłowej oceny preparacji ubytków próchnicowych. Do badania zakwalifikowano pacjentów w wieku od 18 do 65 lat zgłaszających się do Katedry i Zakładu Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Badanie składało się z: badania klinicznego pacjenta, w trakcie którego był wybierany ząb do leczenia, mechanicznego usunięcia próchnicy, kontroli doszczętności usunięcia zmienionej tkanki i badania kwestionariuszowego wypełnianego przez studentów po zakończeniu leczenia.
Z każdym pacjentem został przeprowadzony szczegółowy wywiad lekarski dotyczący ogólnego stanu zdrowia, stosowanych leków oraz preferencji pokarmowych, a także wywiad na temat zabiegów higienicznych pacjentów (częs-tości mycia zębów, czasu trwania tego zabiegu oraz innych sposobów utrzymania higieny jamy ustnej). Następnie oceniono stan uzębienia i higieny jamy ustnej za pomocą wskaźników API oraz OHI. Kryteriami włączającymi do badania były: próchnica pierwotna niepowikłana, brak dolegliwości bólowych, ubytki klas I, II, III i V wg klasyfikacji Blacka, a wyłączającymi: próchnica wtórna, zapalenie miazgi oraz zęby po leczeniu endodontycznym. Ubytki próchnicowe zostały wstępnie opracowane przy pomocy turbiny (otwarcie ubytku) i mikrosilnika (usuwanie zębiny próchnicowej). W razie konieczności leczenie odbywało się w znieczuleniu miejscowym lub przewodowym. Każdy student preparował jeden ubytek. Pierwotna ocena skuteczności preparacji odbywała się zarówno przez studenta, jak i asystenta, za pomocą wzroku (kolor zębiny) i dotyku (kryterium twardości dna ubytku za pomocą zgłębnika). Następnie preparacja była dwukrotnie weryfikowana przy pomocy wskaźnika próchnicy Caries Marker firmy Voco: po otwarciu ubytku oraz po usunięciu zmienionej próchnicowo zębiny. Trzecią aplikację stosowano tylko w przypadku, gdy po drugiej doszło do kolejnego wybarwienia tkanki. Preparat aplikowano za pomocą gąbek Pele-Tim przez 5 do 10 sekund, a następnie spłukiwano delikatnym strumieniem wody (zgodnie ze wskazówkami producenta). Mocniej zabarwione tkanki wskazywały na obecność zębiny próchnicowej w ubytku. W przeprowadzonym badaniu klinicznym, uwzględniając brak doświadczenia studentów w zakresie preparowania tkanek zębów, decyzję o wyborze postępowania w przypadku próchnicy głębokiej podejmował każdorazowo asystent nadzorujący pracę studenta. Po zakończeniu leczenia studenci obu lat wypełniali ankietę dotyczącą ocenianego preparatu i odpowiadali na następujące pytania:
1. Czy praca z preparatem Caries Marker ułatwia rozpoznanie zębiny próchnicowej?
2. Czy czujesz się pewniej usuwając zębinę próchnicową z identyfikatorami próchnicy?
3. Czy uważasz, że indykator próchnicy jest Ci potrzebny w codziennej pracy?
Skala odpowiedzi do pytań na temat przydatności zastosowania preparatu kształtowała się na poziomie od 0 do 3, gdzie 0 oznaczało niekoniecznie, 1 – tak, 2 – nie, 3 – trudno powiedzieć.
Kolejne pytania dotyczyły cech preparatu, tj.: konsystencja, kolor, łatwość aplikacji, stopień trudności usuwania preparatu z ubytku. Skala oceny indykatora wynosiła od 1 do 5, gdzie 1 oznaczało ocenę złą, 2 – ocenę przeciętną, 3 – ocenę dość dobrą, 4 – ocenę dobrą, 5 – ocenę bardzo dobrą.
Wyniki
W przeprowadzonych badaniach klinicznych indykator próchnicy Caries Marker zastosowano łącznie w 114 ubytkach. Na III roku opracowano 56 ubytków: 28 klasy I wg klasyfikacji Blacka, 18 klasy II, 5 klasy III i 5 klasy V. Natomiast na V roku opracowano 58 ubytków: 11 klasy I, 22 klasy II, 12 klasy III i 13 klasy V. Dane te przedstawiono w tabeli 1. Preparowane ubytki były o różnym stopniu zaawansowania próchnicy pierwotnej. Na III roku 33 ubytki opracowano z próchnicą głęboką, a 23 z próchnicą średnią, natomiast na V roku – 39 ubytków z próchnicą głęboką, a 19 z próchnicą średnią.
Tab. 1. Rozkład zastosowania indykatora próchnicy w poszczególnych klasach ubytków wg Blacka
Klasy BlackaRok IIIRok V
N%N%
12850,001118,97
21832,142237,93
358,931220,69
40000
558,931322,41
Razem5610058100
Oceniając właściwości preparatu w grupie studentów III roku, najlepszą ocenę uzyskał kolor, ponieważ aż 76,79% (43/56) osób oceniło go bardzo dobrze. Taką samą ocenę uzyskała łatwość aplikacji (64,30% – 36/56 osób), konsystencja preparatu (55,36% – 31/56) oraz stopień trudności usuwania preparatu z ubytku (48,21% – 21/56) (tab. 2).
Tab. 2. Ocena cech indykatora próchnicy przez 56 studentów III roku
Ocena cech preparatuKonsystencjaKolorŁatwość aplikacjiStopień trudności usuwania z ubytku
N%N%N%N%
5 – bardzo dobra3155,364376,793664,32748,21
4 – dobra2239,2958,931221,431017,86
3 – dość dobra23,5700610,71712,5
2 – przeciętna11,7858,9311,781017,86
1 – zła0035,3511,7823,57
Razem56100561005610056100

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2016-01-04
zaakceptowano do druku: 2016-01-21

Adres do korespondencji:
*Katarzyna Jankowska
Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
ul. Krakowska 26, 50-026 Wrocław
tel.: +48 (71) 784-03-62,
+48 (71) 784-03-64
jankowska.ka@op.pl

Nowa Stomatologia 1/2016
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Pozostałe artykuły z numeru 1/2016: