Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2018, s. 3-8
Maria Borysewicz-Lewicka1, *Karolina Gerreth1, Dominika Wychowaniec1, Ewa Nitschke1, Anna Klimiuk2, Magdalena Choromańska2, Anna Zalewska2
Ocena opieki stomatologicznej sprawowanej nad dziećmi z obniżoną sprawnością na podstawie badania socjomedycznego rodziców/opiekunów
Assessment of dental care in children with disability – a sociomedical study of parents/guardians
1Klinika Stomatologii Dziecięcej, Katedra Stomatologii Dziecięcej, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. n. med. Maria Borysewicz-Lewicka
2Zakład Stomatologii Zachowawczej, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Danuta Waszkiel
Streszczenie
Wstęp. Opieka nad dzieckiem niepełnosprawnym związana jest z trudnościami występującymi w wielu dziedzinach życia, w tym także dotyczącymi zapewnienia dziecku kompleksowej opieki lekarskiej.
Cel pracy. Celem badania socjomedycznego była ocena poziomu opieki stomatologicznej sprawowanej nad dziećmi z obniżoną sprawnością na podstawie danych z kwestionariusza wypełnionego przez ich rodziców/opiekunów.
Materiał i metody. Badania przeprowadzone zostały wśród 200 rodziców/opiekunów dzieci niepełnosprawnych i/lub przewlekle chorych zamieszkujących na terenie Poznania i Białegostoku. Zebrano informacje dotyczące: częstotliwości wizyt stomatologicznych, ich przyczyn, możliwości dostępu do gabinetów dentystycznych oraz przebiegu leczenia, w szczególności odnoszącego się do zębów mlecznych. Przed przystąpieniem do badań uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej przy Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (uchwała nr 159/17) oraz dyrektorów placówek i rodziców/opiekunów.
Wyniki. Uzyskane dane pokazały, że aż 18,50% dzieci z obniżoną sprawnością nie było nigdy u lekarza dentysty. W najwyższym odsetku powodem wizyty dentystycznej były zauważone przez rodzica zmiany w zębie dziecka (25,50%) lub badanie kontrolne (25,00%). U 36 dzieci (18,00%) kilkukrotnie występowały odzębowe dolegliwości bólowe, przy czym 47,00% dzieci nigdy nie miało leczonych zębów mlecznych. Barier w dostępie do leczenia stomatologicznego nie zgłosiło 67,50% respondentów. Aż 51,50% rodziców/opiekunów podało, iż aktualnie nie ma potrzeby leczenia uzębienia u ich dzieci.
Wnioski. Zaprezentowane dane obrazują brak dostatecznej opieki dentystycznej nad dziećmi z obniżoną sprawnością, co zapewne wynika głównie z niedostatecznej edukacji ich opiekunów/rodziców w zakresie dbania o zdrowie jamy ustnej ich podopiecznych. Wyniki badań wskazują również na wciąż występujący problem napotykania na trudności w dostępie do leczenia stomatologicznego, takie jak bariery architektoniczne i finansowe czy w dostępności do opieki stomatologicznej w miejscu zamieszkania.
Summary
Introduction. The care of a child with a disability is associated with difficulties in many areas of life, including comprehensive medical care.
Aim. The aim of the sociomedical study was to assess the level of dental care provided to children with disability based on the data from a questionnaire study performed in their parents/guardians.
Material and methods. The research was conducted among 200 parents/guardians of disabled and/or chronically ill children living in Poznań and Białystok. Information on the frequency of dental visits and their causes, access to dental offices as well as the course of treatment, particularly in primary teeth, was collected. The study was approved by the Committee of Bioethics of the Poznan University of Medical Sciences (Resolution No. 159/17) as well as the directors of institutions and parents/guardians.
Results. The data obtained showed that up to 18.50% of children with disability had never been to a dentist. The most common reasons for a dental visit were changes within a tooth noticed by a parent (25.50%) or a dental check-up (25.00%). Thirty-six children (18.00%) experienced a few episodes of dental pain, whereas 47.00% of children had never received dental treatment of primary teeth. Only 67.50% of respondents reported no access barriers to dental treatment. Up to 51.50% of parents/guardians reported that there was currently no need for dental treatment in their children.
Conclusions. The data presented show that there is insufficient dental care for children with disability, which is probably due to inadequate education of their parents/guardians, in relation to the care of oral health in children. The study also indicates the presence of obstacles in access to dental treatment, such as architectural or financial barriers as well as problems in access to dental care in the place of residence.
Wstęp
Dzieci i młodzież z niepełnosprawnością stanowią grupę pacjentów wymagających zarówno ze strony rodziców/opiekunów, jak i personelu medycznego szczególnej uwagi i zaangażowania. Ograniczona samodzielność wynikająca z występujących zaburzeń motorycznych i intelektualnych tych osób sprawia, że potrzebują one znacznie więcej nadzoru i wsparcia we wszystkich czynnościach życia, również tych dotyczących dbania o zdrowie jamy ustnej (1).
Wśród szczególnych potrzeb dzieci z niepełnosprawnością zaznaczają się: potrzeba właściwej opieki stomatologicznej, łatwa dostępność (ze względu na lokalizację blisko miejsca zamieszkania) opieki specjalistycznej oraz krótki czas oczekiwania na wizytę. Dodatkowo ważne jest przystosowanie architektury gabinetu i otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz wyposażenie gabinetu stomatologicznego ułatwiające sprawną i kompleksową opiekę dentystyczną (2).
Problemy stomatologiczne dotykające dzieci z niepełnosprawnością to głównie próchnica zębów oraz stany zapalne dziąseł. Za wiodącą przyczynę ich występowania uznaje się trudności w utrzymaniu właściwej higieny jamy ustnej, związane z brakiem uzyskiwania codziennej pomocy w tym zakresie (3, 4). Ważnymi czynnikami mającymi wpływ na rozwój chorób w obrębie jamy ustnej tej grupy dzieci są także: częściej występujące niż u ich zdrowych rówieśników zaburzenia okluzji, obecność ustnego toru oddychania, stosowanie kariogennej diety czy wpływ skutków działania przewlekle stosowanego leczenia ogólnego (5). Ponadto u osób z obniżoną sprawnością częściej występują niż w zdrowej części populacji urazy mechaniczne zębów i błony śluzowej niejednokrotnie wymagające leczenia przez lekarza stomatologa (6).
Cel pracy
Celem pracy była ocena poziomu opieki stomatologicznej sprawowanej nad dziećmi niepełnosprawnymi na podstawie badania kwestionariuszowego ich rodziców/opiekunów.
Materiał i metody
Badania wykonano w 2017 roku w dwóch dużych miastach Polski, jednym znajdującym się w zachodniej części kraju – Poznań (województwo wielkopolskie) oraz drugim w północno-wschodniej Polsce – Białystok (województwo podlaskie). Przeprowadzono je w ramach przedłużenia projektu działającego w latach 2012-2016 pt. „Edukacja, promocja i profilaktyka w kierunku zdrowia jamy ustnej skierowana do małych dzieci, ich rodziców, opiekunów i wychowawców”, w skrócie: „Dzieciństwo bez próchnicy” (7-9). Projekt współfinansowany był przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z nowymi krajami członkowskimi Unii Europejskiej oraz z inicjatywy i środków Ministerstwa Zdrowia.
Badanie socjomedyczne przeprowadzono wśród rodziców/opiekunów osób niepełnosprawnych i/lub z chorobami przewlekłymi, w wieku od 3. do 17. roku życia, objętych opieką w placówkach nauczania i wychowania (przedszkola i szkoły), stowarzyszeniach, a także znajdujących się na oddziale rehabilitacji.
Przed przystąpieniem do badań uzyskano zgodę Komisji Bioetycznej przy Uniwersytecie Medycznym im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (uchwała nr 159/17) oraz dyrektorów placówek i rodziców/opiekunów.
Kwestionariusz ankiety dla rodziców/opiekunów dzieci niepełnosprawnych zawierał pytania jedno- i wielokrotnego wyboru dotyczące m.in. opieki stomatologicznej sprawowanej nad ich dziećmi, w tym dostępności do leczenia stomatologicznego, kierowania na wizyty stomatologiczne, powodów zgłaszania się do stomatologa oraz przebiegu leczenia.
Nie wszyscy rodzice odpowiedzieli na postawione pytania, stąd też ostatecznie analizowano dane pochodzące od 200 opiekunów dzieci.
Wyniki
Spośród 200 ankietowanych rodziców/opiekunów 37 osób (18,50%) podało, że dziecko nigdy nie było u lekarza dentysty. Pozostali respondenci zadeklarowali, iż zgłosili się już z dzieckiem do lekarza celem objęcia opieką stomatologiczną, z czego 81 rodziców/opiekunów (40,50%) podało, iż wizyta miała miejsce w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Natomiast 34 badanych (17,00%) nie pamiętało, kiedy odbyła się ostatnia wizyta (ryc. 1).
Ryc. 1. Odpowiedzi na pytanie: „Czy dziecko było kiedykolwiek u stomatologa i kiedy była ostatnia wizyta?”
Skierowanie na leczenie stomatologiczne u 13 dzieci (6,50%) było wystawione przez lekarza rodzinnego, u 26 (13,00%) przez lekarza specjalistę, u 12 (6,00%) przez dentystę, a 19 badanych (9,50%) podało, że leczenie stomatologiczne zasugerował członek rodziny. Aż 125 respondentów na 200 badanych (62,50%) odpowiedziało, że nikt nigdy nie skierował dziecka na leczenie stomatologiczne (ryc. 2).
Ryc. 2. Odpowiedzi na pytanie: „Czy ktoś kiedykolwiek skierował Pani/Pana dziecko do leczenia stomatologicznego i kto to był?”
Wśród powodów udania się z podopiecznym do lekarza dentysty 21 respondentów (10,50%) podało występowanie dolegliwości bólowych zęba u dziecka, 51 rodziców/opiekunów (25,50%) zauważyło ubytek w zębie, natomiast 36 (18,00%) zgłosiło się do gabinetu z powodu planowanego stomatologicznego zabiegu profilaktycznego, takiego jak fluoryzacja czy lakowanie bruzd. Jedynie 10 badanych (5,00%) udało się z dzieckiem na wizytę adaptacyjną, a 50 rodziców/opiekunów (25,00%) na wizytę kontrolną. Spośród innych przyczyn wymienili konieczność ekstrakcji zęba, leczenia ortodontycznego czy usunięcia kamienia nazębnego, ale także wystąpienie niepokojącego, zielono-brązowego koloru wyrzniętych zębów oraz obecność problemów z artykulacją. W jednym przypadku powodem wizyty było rozpoznanie u dziecka stwardnienia guzowatego (ryc. 3).
Ryc. 3. Odpowiedzi na pytanie: „Jaki był powód wizyty?”
Na pytanie dotyczące obecności odzębowych dolegliwości bólowych rodzice 28 dzieci podali (14,00%), że taki epizod zdarzył się tylko raz, a u 36 dzieci (18,00%) dolegliwości odzębowe wystąpiły kilkukrotnie (ryc. 4).
Ryc. 4. Odpowiedzi na pytanie: „Czy kiedykolwiek u Pani/Pana dziecka wystąpiły odzębowe dolegliwości bólowe?”
Niemal u połowy dzieci (47,00%) nigdy nie leczono zębów mlecznych. U 5 dzieci (2,50%) zabiegi przeprowadzono w sedacji wziewnej. Znieczulenie miejscowe podczas leczenia zastosowane zostało u 23 pacjentów (11,50%), natomiast znieczulenia ogólnego wymagało 12 dzieci (6,00%) (ryc. 5).
Ryc. 5. Odpowiedzi na pytanie: „Czy kiedykolwiek Pani/Pana dziecko miało leczone zęby mleczne?”

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 15 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 35 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2018-02-08
zaakceptowano do druku: 2018-02-28

Adres do korespondencji:
*Karolina Gerreth
Klinika Stomatologii Dziecięcej Katedra Stomatologii Dziecięcej Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Bukowska 70, 60-812 Poznań
tel. +48 (61) 854-70-53, fax +48 (61) 854-70-59
klstomdz@ump.edu.pl

Nowa Stomatologia 1/2018
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Pozostałe artykuły z numeru 1/2018: