Jestem lekarzem, farmaceutą lub osobą prowadzącą obrót produktami leczniczymi

Ponad 7000 publikacji medycznych!

Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu
© Borgis - Postępy Fitoterapii 4/2022, s. 171-177 | DOI: 10.25121/PF.2022.23.4.171
*Arkadiusz Ciołkowski, Renata Stono-Ciołkowska
Pomocnicze stosowanie ziół w chorobach trzustki
Gabinet Porad Zielarskich, Pracownia Zielarska w Praszce
Streszczenie
W chorobach trzustki obok leków syntetycznych, odpowiedniej diety i leczenia szpitalnego znajdują również zastosowanie preparaty ziołowe.
Mogą być one polecane wyłącznie po wcześniejszym zdiagnozowaniu schorzenia przez lekarza, zarówno w przewlekłym zapaleniu trzustki, jak i w okresie rekonwalescencji po ostrym zapaleniu trzustki. Niewydolność enzymatyczna trzustki z zaburzeniami trawienia i wchłaniania towarzyszy też mukowiscydozie, będącej przewlekłą chorobą oskrzelowo-płucną. Jak wynika z rozmów z pacjentami, preparaty ziołowe są chętnie stosowane zarówno w leczeniu podstawowym, jak i wspomagająco do terapii farmakologicznej czy leczenia szpitalnego. W artykule przestawiono receptury zielarskie oraz wybrane opinie dotyczące efektów ich stosowania zebrane na podstawie rozmów przeprowadzonych z pacjentami Gabinetu Porad Zielarskich w Praszce.
Summary
In the treatment and therapy of pancreatic diseases, next to synthetic drugs or hospital treatment, herbal preparations and dietary recommendations are also found.
Herbal therapies can be implemented only after having previously diagnosed the disease, but this does not change the fact that they are used in the treatment of both chronic pancreatitis and convalescence of acute pancreatitis. What’s more, encouraged by information in various publications, patients reach for herbal preparations also in such diseases as pancreatic cancer and cystic fibrosis (which for the needs of the article was classified as pancreatic diseases).
According to the author’s conversations with patients of the Herb Advice Cabinet, herbs and herbal preparations are often and willingly used as primary therapy and supportive therapy for basic pharmacological or hospital treatment. The article presents herbal recipes and selected opinions on the effects of their use, collected on the basis of conversations with patients of the Herb Advice Cabinet in Praszka.



Trzustka jest narządem gruczołowym o wadze 70-100 g i wydłużonym, spłaszczonym, nieregularnym kształcie, zbudowanym z miąższu o charakterze zrazikowym. Wyróżnia się część zewnątrzwydzielniczą, produkującą sok trzustkowy, oraz część wewnątrzwydzielniczą odpowiedzialną za wytwarzanie hormonów (1).
Do enzymów obecnych w soku trawiennym zalicza się m.in.: amylazę trzustkową, elastazę, lipazę trzustkową, fosfolipazę A2, natomiast z substancji dokrewnych (produkowanych przez wyspy trzustkowe) należy wymienić: glukagon, insulinę, proinsulinę, amylinę, somatostatynę oraz polipeptyd trzustkowy (2).
Pacjenci zgłaszali się do Gabinetu Porad Zielarskich w celu konsultacji dotyczących możliwości stosowania ziół w ostrym lub przewlekłym zapaleniu trzustki oraz mukowiscydozie (dawniej: zwłóknienie torbielowate trzustki) (1).
Mukowiscydoza jest wieloukładową chorobą genetyczną objawiającą się nadprodukcją gęstego i lepkiego śluzu, blokującego m.in. przewody trzustkowe, co prowadzi do zaburzeń odżywiania i nawracającego zapalenia trzustki.
Opisy przypadków konsultowanych w Gabinecie Porad Zielarskich
Przypadek 1
Do Gabinetu zgłosił się 57-letni pacjent ze zdiagnozowanym przewlekłym zapaleniem trzustki. Wdrożono zalecenia dietetyczne (3) oraz ze względu na częste występowanie u pacjenta zaparć – mieszankę ziołową według Ożarowskiego (4):
korzeń goryczki 50 g
ziele glistnika 50 g
korzeń arcydzięgla 25 g
liść senesu 25 g
kwiat nagietka 25 g
kwiat lawendy 25 g.
Zalecony sposób użycia: półtorej łyżki stołowej dokładnie zmieszanych ziół zalać 2 szklankami wrzącej wody, odstawić pod przykryciem na pół godziny i po przecedzeniu pić 2/3 szklanki ciepłego naparu na czczo rano i wieczorem.
Ze względu na występujące u pacjenta podwyższone ciśnienie w gałce ocznej (zagrożenie jaskrą) z mieszanki wycofano ziele glistnika (dla którego przeciwwskazaniem jest jaskra). Zastąpiono je zielem macierzanki w ilości 50 g. Po zużyciu porcji ziół pacjent zgłosił się ponownie do Gabinetu. Z powodu występujących w składzie mieszanki składników, których stosowanie przez dłuższy czas nie jest korzystne, mianowicie: liść senesu, zawierający przeczyszczające antrachinony oraz korzeń goryczki, który, jak wynika z naszych obserwacji oraz z relacji pacjentów – długotrwale stosowany (podobnie jak stosowany w zbyt dużych dawkach) – powoduje nudności i podrażnienie błon śluzowych żołądka, zaordynowano mieszankę opracowaną przez autorów w składzie:
korzeń arcydzięgla 50 g
kłącze perzu 50 g
owoc kopru 50 g
owoc anyżu 50 g.
Zalecony sposób użycia: zioła starannie wymieszać. Czubatą łyżkę stołową ziół zalać w termosie pół litrem wrzącej wody, odstawić na 20 minut i po przecedzeniu wypić porcjami w ciągu dnia, najlepiej przed głównymi posiłkami.
Pacjent dobrze zareagował na obie mieszanki. Nastąpiła poprawa trawienia, skurcze jelit częściowo ustąpiły lub nie miały takiego nasilenia. Zaparcia występowały jedynie sporadycznie.
Przypadek 2
Pięćdziesięciosześcioletnia pacjentka zgłosiła się z problemami trawiennymi, związanymi z niedostatecznym wydzielaniem soku trzustkowego. Poszukiwała alternatywy dla stosowanego na własną rękę i dostępnego tylko w aptekach leku bez recepty, preparatu Herbogastrin (Herbapol Pruszków, zawartość alkoholu 55-63%) zawierającego wyciągi płynne z:
koszyczka rumianku 22,5 g
ziela dziurawca 22,5 g
korzenia lukrecji 5,18 g
liścia szałwii 18 g
liścia mięty 19 g.
Zalecony sposób użycia: 1 łyżeczkę płynu rozcieńczyć w 1/4 szklanki wody. Pić 2-3 razy dziennie przed posiłkiem.
Ponieważ pacjentka nie wyraziła chęci stosowania naparów ziołowych, wdrożono dostępny w sklepach zielarsko-medycznych i aptekach preparat Gastrobonisol (BONIMED, zawartość alkoholu 50-60%) zawierający:
wyciąg z ziela bylicy boże drzewko 30 g
sok z korzenia mniszka 20 g
nalewkę z owocu ostropestu plamistego 15 g
sok z ziela krwawnika 15 g
wyciąg z ziela dziurawca 10 g
nalewkę z liści mięty 10 g.
Zalecony sposób użycia: po wstrząśnięciu preparatu 2,5 ml (1 łyżeczkę do herbaty) wlać do kieliszka wody i pić 1-3 razy dziennie w zależności od nasilenia objawów. Preparat w dawce 1,5 ml, 3 razy dziennie zalecany jest również dzieciom powyżej 1. roku życia.
Oba preparaty skutecznie eliminowały u pacjentki wzdęcia, bóle brzucha oraz uporczywe odbijanie.
Ze względu na zawartość alkoholu pacjentka stosowała wymiennie preparaty w naprzemiennych, samodzielnie ustalonych cyklach: 5 dni kuracji/2 dni przerwy przez miesiąc; co drugi dzień przez kolejny miesiąc.
Przypadek 3
Do Gabinetu zgłosili się rodzice 7-letniego chłopca cierpiącego na zdiagnozowane przez lekarza przewlekłe zapalenie trzustki, spowodowane jej wrodzoną wadą rozwojową. Chłopiec przyjmował preparaty zawierające enzymy trzustkowe, zalecone przez lekarza prowadzącego, co obok suplementacji witaminami i leków o działaniu przeciwbólowym i rozkurczowym stanowi element klasycznego postępowania zachowawczego (5). Chorobie towarzyszyły: bóle brzucha, skurcze jelit, wzdęcia oraz okresowe biegunki, stąd rodzice zwrócili się o poradę dotyczącą możliwości włączenia ziół.
W oparciu o publikacje Ożarowskiego (4) oraz Olechnowicz-Stępień i Lamer-Zarawska (7) zaproponowano naprzemienne stosowanie naparów z pojedynczych surowców:
• kopru włoskiego: płaską łyżkę stołową owoców zalać szklanką wrzącej wody i odstawić pod przykryciem na 20 minut i przecedzić. Pić porcjami w ciągu dnia po 1/3 szklanki ciepłego naparu,
• owoców kminku: łyżkę stołową owoców zalać szklanką wrzącej wody, parzyć pod przykryciem 30 minut, przecedzić i pić po 1-3 łyżki naparu w ciągu dnia.
Chłopiec ze względu na smak powyższych naparów odmawiał ich picia, dlatego po konsultacji z dietetykiem zastosowano syrop kminkowy z miodem (6): czubatą łyżkę owoców kminku zmiksować i dokładnie wymieszać (najlepiej zblendować) ze szklanką gorącej wody. Mieszaninę odstawić na 30 minut i przecedzić. Otrzymany płyn połączyć z taką samą ilością miodu. Podawać kilka razy dziennie po łyżeczce preparatu.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

29

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

69

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

129

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 78 zł
Piśmiennictwo
1. Gomułka W, Rewerski W (red.): Encyklopedia zdrowia. Tom I. Wyd. Nauk PWN, Warszawa 1997.
2. Poprzęcki W. Ziołolecznictwo. Wyd. Spółdzielnia Pracy Dziennikarzy, Warszawa 1989.
3. Ciborowska H, Rudnicka A. Dietetyka – żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wyd. Lek PZWL, Warszawa 2010.
4. Ożarowski A. Ziołolecznictwo – Poradnik dla lekarzy. Wyd. PZWL, Warszawa 1982.
5. Stawarski A. Diagnostyka i leczenie ostrego zapalenia trzustki u dzieci. Nowa Pediatria 2002; 3:163-7.
6. Ożarowski A, Jaroniewski W. Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. Wyd. IWZZ, Warszawa 1989.
7. Olechnowicz-Stępień W, Lamer-Zarawska E. Rośliny lecznicze stosowane u dzieci. Wyd. PZWL, Warszawa 1992.
8. Górnicka J. Apteka natury. Wyd. Agencja wyd. MOREX, Warszawa 1988.
9. Książkiewicz T. Ziołolecznictwo Ojców Bonifratrów. Oficyna Wyd. RYTM, Warszawa 2000; 36.
10. Treben M. Apteka Pana Boga. Wyd. Ex Libris, Warszawa 2013.
11. Stawarski A. Diagnostyka i leczenie przewlekłego zapalenia trzustki u dzieci. Nowa Pediatria 2002; 3:168-73.
otrzymano: 2022-09-21
zaakceptowano do druku: 2022-10-01

Adres do korespondencji:
*mgr Arkadiusz Ciołkowski
Gabinet Porad Zielarskich
ul. Kopernika 6, 46-320 Praszka
tel.: 697 110 620
e-mail: zielarzpolskipraszka@gmail.com

Postępy Fitoterapii 4/2022
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii