Julia Cieślawska, Anna Kroma-Szal, Martyna Chłosta, *Maria Urbańska
Badanie wpływu oleju z nasion konopi (Cannabis sativa seed oil) na parametry biofizyczne skóry
Study of the effect of Cannabis sativa seed oil on biophysical parameters of the skin
Katedra i Zakład Kosmetologii Praktycznej i Profilaktyki Chorób Skóry, Wydział Farmaceutyczny, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Justyna Gornowicz-Porowska
Streszczenie
Wstęp. Konopie siewne (Cannabis sativa L.) należą do rodziny Cannabaceae i stanowią jeden z najważniejszych gatunków roślin uprawnych o szerokim zastosowaniu. Są cennym źródłem surowców wykorzystywanych w leczeniu i pielęgnacji skóry i włosów – liczne badania potwierdzają korzystny wpływ zarówno na ich zdrowie, jak i wygląd. Wśród produktów konopnych o wysokim potencjale terapeutycznym wyróżnia się: olej z nasion konopi, olej CBD, ekstrakt konopny, olejek eteryczny oraz hydrolat.
Cel pracy. Celem pracy była ocena wpływu oleju z nasion konopi (Cannabis sativa seed oil) na wybrane parametry biofizyczne skóry.
Materiał i metody. Materiałem badań był 100% naturalny olej z nasion konopi z certyfikatem jakości producenta. Probanci stosowali olej z nasion konopi na skórę lewego uda oraz dotychczasową pielęgnację na udzie prawym. Dokonano porównania parametrów biofizycznych skóry przed stosowaniem i po stosowaniu preparatu na skórę, przy użyciu MPA9 Courage + Khazaka electronic GmbH (Tewameter® TM300 – TEWL, Corneometer® CM825 – poziom nawodnienia warstwy rogowej naskórka). Dodatkowo przeprowadzono anonimową ankietę w celu oceny właściwości aplikacyjno-użytkowych badanego oleju oraz subiektywnej oceny stanu skóry po zakończeniu aplikacji.
Wyniki. Przeprowadzone badania własne potwierdzają korzystny wpływ miejscowej aplikacji oleju z nasion konopi na stan skóry. Aplikacja istotnie wpłynęła na zmniejszenie TEWL oraz poprawę nawilżenia skóry. Na podstawie wyników anonimowej ankiety stwierdzono poprawę kondycji skóry po stosowaniu preparatu. Uczestnicy badania zadeklarowali również ustąpienie dolegliwości wskazanych przed przystąpieniem do badania, tj.: łuszczenia się skóry, świądu, szorstkości i pękania naskórka.
Wnioski. Olej z nasion konopi wykazuje skuteczne działanie nawilżające oraz znacząco ogranicza transepidermalną utratę wody, przyczyniając się do poprawy poziomu nawodnienia skóry oraz wspierając barierę hydrolipidową naskórka.
Summary
Introduction. Hemp (Cannabis sativa L.) belongs to the Cannabaceae family and is one of the most important cultivated plant species with a wide range of uses. They are a valuable source of raw materials used in the treatment and care of skin and hair. Numerous studies confirm the beneficial effects on both their health and appearance. Among hemp products with high therapeutic potential are hemp seed oil, CBD oil, hemp extract, essential oil, and hydrolate.
Aim. The purpose of this study was to evaluate the effect of hemp seed oil (Cannabis sativa seed oil) on selected biophysical parameters of thigh skin.
Material and methods. The test material was 100% natural hemp seed oil with the manufacturer’s quality certification. The probands applied hemp seed oil to the skin of the left thigh, and the previous treatment was done on the right thigh. Comparisons were made between biophysical parameters of the skin before and after application to the skin, using the MPA9 Courage + Khazaka electronic GmbH (Tewameter® TM300 – TEWL, Corneometer® CM825 – stratum corneum hydration level). In addition, an anonymous questionnaire was conducted to assess the application properties of the tested oil and the subjective evaluation of the skin condition after the application.
Results. Our own research confirms the beneficial effect of the topical application of hemp seed oil on skin condition. The application significantly reduced TEWL and improved skin hydration. Based on the results of an anonymous questionnaire, there was an improvement in skin condition after application: hydration, shine, and texture. The participants of the study also declared a cessation of the ailments indicated before the study, i.e., flaky skin, itching, roughness, and cracking of the epidermis.
Conclusions. Hemp seed oil shows an effective moisturizing effect and significantly reduces transepidermal water loss, improving the skin’s hydration level and supporting the epidermal hydrolipidic barrier.
Wprowadzenie
Konopie siewne (Cannabis sativa L.) należą do rodziny Cannabaceae i stanowią jeden z najważniejszych gatunków roślin uprawnych o szerokim zastosowaniu. Konopie są źródłem białka roślinnego, włókna, oleju oraz związków bioaktywnych wykorzystywanych w przemyśle: spożywczym, farmaceutycznym, kosmetycznym i włókienniczym (1-3).
Gatunek ten, o długiej historii uprawy sięgającej kilku tysięcy lat, najprawdopodobniej pochodzi z obszarów Azji Środkowej, choć ze względu na szerokie rozpowszechnienie trudno jednoznacznie określić jego pierwotne pochodzenie. Wymieniane są dwa główne podgatunki: Cannabis sativa L. var. sativa (konopie włókniste) i Cannabis sativa L. indica (konopie indyjskie), jednak obecnie ze względu na brak powszechnie uznawanej rangi taksonomicznej traktowane są jako jeden gatunek C. sativa L. (4-7). Na przestrzeni wieków w wyniku różnych procesów hodowlanych powstały i uprawiane są liczne odmiany konopi.
Konopie wytwarzają wiele związków aktywnych, spośród których ponad 100 stanowią kannabinoidy (ang. cannabinoids – CNB), które odpowiadają za większość biologicznych działań rośliny. Najbardziej znane CNB to psychoaktywny trans-Δ9-tetrahydrokannabinol (ang. tetrahydrocannabinol – THC) oraz kannabidiol (ang. cannabidiol – CBD), który nie wykazuje właściwości psychoaktywnych. CBD jest jednym z najlepiej przebadanych kannabinoidów pod względem farmakologicznym ze względu na swoje właściwości przeciwdrobnoustrojowe, przeciwutleniające i przeciwzapalne. Związek ten znajduje zastosowanie w łagodzeniu lęku, kontroli napadów w określonych chorobach neurologicznych, wspomaganiu terapii zaburzeń snu, a także w poprawie apetytu i łagodzeniu nudności (6, 7). THC poza działaniem psychoaktywnym ma działanie neuroprotekcyjne, przeciwzapalne i przeciwbólowe, obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe, redukuje napięcie mięśniowe i spastyczność (8, 9). W praktyce klinicznej wykorzystywane są odmiany przemysłowe, które zawierają do 0,3% THC oraz lecznicze o kontrolowanym stężeniu THC sięgającym nawet 30% (7).
Kannabinoidy wykazują potencjał terapeutyczny poprzez działanie immunosupresyjne i przeciwzapalne na ludzki organizm i skórę. W połowie lat 80. XX wieku wykazano, że aktywacja białka G przez receptory kannabinoidowe prowadzi do hamowania aktywności cyklazy adenylowej. Ostateczne potwierdzenie istnienia receptorów kannabinoidowych nastąpiło w 1990 roku wraz z odkryciem receptorów typu 1 (ang. cannabinoid receptor type 1 – CB1R) i typu 2 (ang. Cannabinoid receptor type 2 – CB2R) (10-13). Układ endokannabinoidowy (ang. endocannabinoid system – ECS) stanowi złożony system biologiczny obecny w organizmie człowieka. Jego główne funkcje wydają się być związane z modulacją układu odpornościowego i nerwowego, a ECS pełni kluczową rolę w regulacji licznych procesów fizjologicznych i patologicznych. System ten obejmuje: receptory kannabinoidowe CB1 i CB2, endokannabinoidy – naturalnie produkowane w organizmie człowieka oraz enzymy odpowiedzialne za ich syntezę i degradację (14-16). Układ endokannabinoidowy uczestniczy w regulacji licznych procesów metabolicznych, takich jak: kontrola apetytu, metabolizm lipidów, neurogeneza i mechanizmy neuroprotekcyjne (7). Zaburzenia funkcjonowania układu endokannabinoidowego wiążą się z patologiami obejmującymi układ krążenia, ośrodkowy układ nerwowy, skórę, wątrobę, choroby autoimmunologiczne, nowotwory, trzustkę, tkankę tłuszczową, kości, układ rozrodczy oraz drogi oddechowe (12).
ECS jest obecny również w skórze człowieka, gdzie odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy skóry i funkcji barierowej oraz w procesach wzrostu i różnicowania keratynocytów. Receptory CB1 zlokalizowane są w keratynocytach warstwy kolczystej i ziarnistej naskórka oraz w komórkach gruczołów łojowych i mieszków włosowych, natomiast CB2 występują w niezróżnicowanych keratynocytach warstwy podstawnej, gruczołach łojowych i mieszku włosowym. Ponadto ekspresję receptorów CB1 i CB2 potwierdzono w melanocytach oraz fibroblastach skóry właściwej, co wskazuje na szerokie spektrum funkcji ECS w skórze i sugeruje, że skóra również bierze udział w metabolizmie CNB (17-20). Dysfunkcja naskórkowego ECS przyczynia się do powstawania stanów zapalnych skóry oraz związanych z nimi zaburzeń, takich jak trądzik czy świąd (21).
Konopie siewne stanowią cenne źródło surowców wykorzystywanych w leczeniu i pielęgnacji skóry i włosów. Liczne badania potwierdzają korzystny wpływ kannabinoidów zarówno na ich stan, jak i wygląd (tab. 1).
Tab. 1. Działanie kannabinoidów na skórę
| Wpływ | Mechanizm działania | Efekty biologiczne | Zastosowanie |
| Działanie miejscowe (22, 23) | Wiązanie z receptorami CB1, CB2, aktywacja receptorów PPAR-γ i GPR55 | Zmniejszenie świądu i bólu, hamowanie proliferacji keratynocytów, regulacja wydzielania sebum | Leczenie atopowego zapalenia skóry, łuszczycy, trądziku, łysienia androgenowego |
| Nawilżenie (23-25) | Zmniejszenie TEWL, podniesienie poziomu ceramidów w naskórku, poprawa transportu glicerolu | Poprawa nawilżenia i nawodnienia skóry, wzmocnienie BHL | Pielęgnacja skóry suchej, starzejącej się |
| Działanie przeciwbakteryjne (22, 23, 26-28) | Hamowanie syntezy kwasów nukleinowych, lipidów, peptydoglikanów, uszkadzanie błony cytoplazmatycznej bakterii | Niszczenie bakterii Staphylococcus aureus, Propionibacterium acnes | Leczenie trądziku i stanów zapalnych skóry |
| Miejscowe działanie przeciwzapalne (22, 23, 28-32) | Inhibicja interleukin i czynników wzrostu, hamowanie wydzielania cytokin prozapalnych | Redukcja stanów zapalnych skóry | Terapia chorób zapalnych skóry, chorób autoimmunologicznych |
| Fotoprotekcja (23, 33-35) | Neutralizacja wolnych rodników, wspomaganie enzymów antyoksydacyjnych | Ochrona przed uszkodzeniami UVB, opóźnianie procesów starzenia skóry | Ochrona przed promieniowaniem UV, kosmetyki z filtrem UV |
| Wzrost włosów (23) | Stymulacja wzrostu przy niskim stężeniu, wydłużanie trzonu włosa | Poprawa wzrostu włosów | Leczenie łysienia androgenowego |
BHL – bariera hydrolipidowa; GPR55 (ang. G Protein-Coupled Receptor 55) – receptor sprzężony z białkiem G; PPAR (ang. peroxisome proliferator-activated receptor) – receptory jądrowe pełniące funkcję czynników transkrypcyjnych; TEWL (ang. transepidermal water loss) – przeznaskórkowa utrata wody
Wśród produktów konopnych o wysokim potencjale terapeutycznym szczególnie wyróżnia się olej CBD ekstrahowany z liści konopi, który nie wykazuje niepożądanych efektów psychotropowych. Z kolei z nasion wytłacza się olej (Cannabis sativa seed oil), który praktycznie nie zawiera w swoim składzie kannabinoidów (7). Natomiast z liści lub kwiatów, w zależności od zastosowanej metody ekstrakcji, pozyskuje się: ekstrakt konopny (Cannabis sativa extract) zawierający: kannabinoidy, fitosterole, flawonoidy i fosfolipidy; olejek eteryczny (Cannabis sativa leaf/flower oil) bogaty w terpeny (limonen, mircen i α-pinen) i hydrolat (Cannabis sativa leaf/flower water) (7, 36, 37).
Przedmiotem przeprowadzonych badań był olej z nasion konopi Cannabis sativa seed oil, który jest najczęściej stosowanym składnikiem pielęgnacyjnym na skórę (36). Otrzymywany jest przez tłoczenie na zimno nasion konopi. Nasiona o zróżnicowanym kolorze i wielkości są bogatym źródłem: tłuszczów (28-35%), białka (20-25%), węglowodanów (20-30%), błonnika pokarmowego i składników mineralnych (4, 5, 38, 39). Olej ten charakteryzuje się specyficznym, orzechowym zapachem i smakiem (6). Uznawany jest za jeden z bardziej odżywczych olejów ze względu na dużą zawartość (> 90%) wielonienasyconych kwasów tłuszczowych (ang. polyunsaturated fatty acids – PUFA): kwasu linolowego (ang. linoleic acid – LA) (omega-6) oraz kwasu α-linolenowego (ang. alpha-linolenic acid – ALA) (omega-3) w proporcji między 2:1 a 3:1 oraz kwasu γ-linolenowego (ang. gamma-linolenic acid – GLA) (36, 39-41). Znany jest z właściwości przeciwzapalnych oraz korzystnego działania w chorobach układu krążenia i nowotworowych (6, 40).
Cel pracy
Celem podjętych badań była ocena wpływu oleju z nasion konopi (Cannabis sativa seed oil) na wybrane parametry biofizyczne skóry oraz porównanie wyników w odniesieniu do standardowej pielęgnacji osób badanych, która nie zawierała tego składnika.
Materiał i metody
Grupa badana
Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
- Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
- Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
- Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.
Opcja #1
24 zł
Wybieram
- dostęp do tego artykułu
- dostęp na 7 dni
uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony
Opcja #2
59 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 30 dni
- najpopularniejsza opcja
Opcja #3
119 zł
Wybieram
- dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
- dostęp na 90 dni
- oszczędzasz 58 zł
Piśmiennictwo
1. Clarke RC, Merlin MD. Cannabis: Evolution and Ethnobotany. University of California Press 2016.
2. Raman V, Lata H, Chandra S i wsp. Morpho-anatomy of Marijuana (Cannabis sativa L.). Cannabis Sativa L. – Botany Biotechnol 2017; 123-36.
3. Andre CM, Hausman JF, Guerriero G. Cannabis sativa: The Plant of the Thousand and One Molecules. Front Plant Sci 2016; 7:19.
4. Rymanowski M. Konopie – przegląd zagadnień związanych z oznaczaniem sumarycznej zawartości delta-9-tetrahydrokannabinolu (Δ9-THC) oraz kwasu delta-9-tetrahydrokannabinolowego (Δ9-THCA-A). Problemy Kryminalistyki 2014; 285(3):1-22.
5. Dąbrowski G, Skrajda M. Frakcja lipidowa i białkowa nasion konopi siewnych (Cannabis sativa L.) oraz jej korzystny wpływ na zdrowie człowieka. J Edu Health and Sport 2016; 6(9):357-66.
6. Kępińska-Pacelik J, Biel W. Właściwości prozdrowotne oleju konopnego. Przem Spoż 2021; 1:29-34.
7. Martins AM, Gomes AL, Vilas Boas I i wsp. Cannabis-based products for the treatment of skin inflammatory diseases: a timely review. Pharmaceut (Basel) 2022; 15:210.
8. Pacher P, Batkai S, Kunos G. The endocannabinoid system as an emerging target of pharmacotherapy. Pharmacol Rev 2006; 58(3):389-462.
9. Hampson AJ, Grimaldi M, Axelrod J i wsp. Cannabidiol and (-)Delta-9-tetrahydrocannabinol are neuroprotective. Proc Natl Acad Sci USA 1998; 95(14):8268-73.
10. Silska G. Konopie (Cannabis L.) jako źródło kanabinoidów stosowanych w terapii. Post Fitoter 2017; 18(4):286-9.
11. Pertwee RG. Cannabinoid pharmacology: the first 66 years. Br J Pharmacol 2006; 147(1):163-71.
12. Zakrzewska A, Grędziński T, Kisiel W i wsp. Kannabinoidy a hemostaza. Postępy Hig Med Dośw 2016; 70:760-74.
13. Maroon J, Bost J. Review of the neurological benefits of phytocannabinoids. Surg Neurol Int 2018; 9:91.
14. Di Marzo V, Piscitelli F. The Endocannabinoid system and its modulation by phytocannabinoids. Neurotherapeutics 2015; 12(4):692-8.
15. Pertwee RG. The diverse CB1 and CB2 receptor pharmacology of three plant cannabinoids: Δ9-Tetrahydrocannabinol, Cannabidiol and Δ9-Tetrahydrocannabivarin. Br J Pharmacol 2008; 153(2):199-215.
16. Chye Y, Christensen E, Solowij N i wsp. The endocannabinoid system and cannabidiol’s promise for the treatment of substance use disorder. Front Psychiatry 2019; 10:63.
17. Morales P, Hernandez-Folgado L, Goya P i wsp. Cannabinoid receptor 2 (CB2) agonists and antagonists: a patent update. Expert Opin Ther Pat 2016; 26(7):843-56.
18. Tüting T, Gaffal E. Regulatory role of cannabinoids for skin barrier functions and cutaneous inflammation. [In:] Handbook of Cannabis and Related Pathologies 2017; 543-9.
19. del Río C, Millán E, García V i wsp. The endocannabinoid system of the skin. A potential approach for the treatment of skin disorders. Biochem Pharmacol 2018; 157:122-9.
20. Garcia-Gonzalez E, Selvi E, Balistreri E i wsp. Cannabinoids inhibit fibrogenesis in diffuse systemic sclerosis fibroblasts. Rheumatology (Oxford) 2009; 48(9):1050-6.
21. Jeong S, Kim SM, Lee SH i wsp. Epidermal endocannabinoid system (EES) and its cosmetic application. Cosmetics 2019; 6:33.
22. Marks DH, Friedman A. The Therapeutic Potential of cannabinoids in dermatology. Skin Therapy Lett 2018; 23(6):5-7.
23. Ferreira BP, Costa G, Mascarenhas-Melo F i wsp. Skin applications of cannabidiol: sources, effects, delivery systems, marketed formulations and safety. Phytochem Rev 2023; 22:781-828.
24. Łuczaj W, Domingues M do R, Domingues P i wsp. Changes in lipid profile of keratinocytes from rat skin exposed to chronic UVA or UVB radiation and topical application of cannabidiol. Antioxidants (Basel) 2020; 9(12):1178.
25. Ikarashi N, Shiseki M, Yoshida R i wsp. Cannabidiol application increases cutaneous Aquaporin-3 and Exerts a skin moisturizing effect. Pharmaceuticals (Basel) 2021; 14(9):879.
26. Ross IA. Plant-Based Therapeutics. Volume 1. Springer 2023.
27. Shao K, Stewart C, Grant-Kels JM. Cannabis and the skin. Clin Dermatol 2021; 39(5):784-95.
28. Olah A, Toth B, Borbiro I i wsp. Cannabidiol exerts sebostatic and antiinflammatory effects on human sebocytes. J Clin Invest 2014; 124(9):3713-24.
29. Kabdy H, Azraida H, Agouram F i wsp. Antiarthritic and anti-inflammatory properties of Cannabis sativa essential oil in an animal model. Pharmaceuticals (Basel) 2024; 17(1):20.
30. Chmielewska K. Kannabioidy – właściwości i zastosowanie w medycynie. [W:] Badania i rozwój młodych naukowców w Polsce. Nauki medyczne i nauki o zdrowiu Część I. Poznań 2018.
31. Pellati F, Borgonetti V, Brighenti V i wsp. Cannabis sativa L. and nonpsychoactive cannabinoids: their chemistry and role against oxidative stress, inflammation, and cancer. Biomed Res Int 2018; 2018:1691428.
32. Sangiovanni E, Fumagalli M, Pacchetti B i wsp. Cannabis sativa L. extract and cannabidiol differently inhibit in vitro mediators of skin inflammation and wound injury. Phytother Res 2019; 33(8):2083-93.
33. Callaway JC. Hempseed as a nutritional resource: An overview. Euphytica 2004; 140(1):65-72.
34. Pazyar N, Feily A, Kazerouni A. The potential role of antioxidants in the treatment of skin diseases: A review. Iran J Dermatol 2014; 17(4):125-9.
35. Atalay S, Jarocka-Karpowicz I, Skrzydlewska E. Antioxidative and anti-inflammatory properties of cannabidiol. Antioxidants (Basel) 2020; 9(1):21.
36. Cerino R, Buonerba C, Cannazza G i wsp. A review of hemp as food and nutritional supplement. Cannabis Cannabinoid Res 2020; 6(1):1-12.
37. Caputa J, Nikiel-Loranc A. Zastosowanie oleju konopnego w kosmetologii. Kosmetol Estet 2019; 8(4):461-3.
38. Kaniewski R, Pniewska I, Kubacki A i wsp. A Review of Hemp as Food and Nutritional Supplement. Cannabis Cannabinoid Res 2020; 6(1):1-12.
39. Kaniewski R, Pniewska I, Kubacki A i wsp. Konopie siewne (Cannabis sativa L.) – wartościowa roślina użytkowa i lecznicza. Post Fitoter 2017; 2:139-44.
40. Esen Ö, Şeker M. The effect of hemp seed oil on skin and soap performance. Int J Life Sci Biotechnol 2021; 4(3):420-38.
41. Kurek-Górecka A, Balwierz R, Mizera P i wsp. Therapeutic and cosmetic importance of hemp oil. Farm Pol 2018; 74:704-8.
42. Lubart R, Yariv I, Fixler D i wsp. A novel facial cream based on skin penetrable hemp oil microparticles. J Cosmet, Dermatol Sci Appl 2023; 13:3.
43. Sachdeva S. Fitzpatrick skin typing: applications in dermatology. Indian J Dermatol Venereol Leprol 2009; 75(1):93-6.
44. Baral P, Bagul V, Gajbhiye S. Hemp seed oil for skin care (non-drug Cannabis sativa L.). World J Pharm Res 2020; 9(8):2534-56.
45. Tennstedt D, Saint-Remy A. Cannabis and skin diseases. Eur J Dermatol 2011; 21:5-11.
