Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 1/2006, s. 11-14
Konrad Małkiewicz, Joanna Kępa-Prokopienko, *Elżbieta Jodkowska
Frekwencja i intensywność próchnicy u dzieci 6- i 12-letnich w województwie mazowieckim
Caries frequency and intensity in 6 and 12-years-old children in mazowieckie province
z Zakładu Stomatologii Zachowawczej Instytutu Stomatologii AM w Warszawie
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Elżbieta Jodkowska
W porównaniu z krajami Europy Zachodniej czy Skandynawii obserwowany stan zdrowia jamy ustnej dzieci i młodzieży w Polsce można określić jako niepokojący. Sytuacja ta dotyczy nie tylko dynamiki rozwoju próchnicy zębów i powiązanej z nią przedwczesnej utraty uzębienia ale także występowania chorób przyzębia i wad zgryzu w badanych populacjach.
Powszechnie przyjmuje się, że wskaźniki epidemiologiczne opisujące kondycję zdrowotną jamy ustnej są gorsze dla ludności wiejskiej w porównaniu z populacjami zamieszkującymi miasta. Wydaje się, iż zależą głównie od statusu socjoekononomicznego badanych.
Wyniki ogólnopolskich badań epidemiologicznych przeprowadzanych w latach 1997-2004 wskazują, że nasilenie choroby próchnicowej utrzymuje się w naszym kraju na wysokim poziomie. Przyczyny takiego stanu rzeczy należy upatrywać głównie w zjawiskach natury socjoekonomicznej do których należy zaliczyć świadomość zdrowotną, wykształcenie, pozycję ekonomiczną czy realizowanie odpowiednich schematów dietetycznych oraz higienicznych.
Działania profilaktyczne realizowane w ramach programów ogólnopolskich czy też lokalnych charakteryzują się zwykle krótkim okresem trwania, a także pewną selektywnością pod względem np. grup wiekowych do których są kierowane. Jest wiele szkół i przedszkoli w Polsce, których uczniowie w przeszłości nie byli i nie są objęci żadnym programem zapobiegania próchnicy. Dla przykładu; z przeprowadzonych w roku 2003 badań wynika, iż w województwach dolnośląskim, czy kujawsko-pomorskim dzieci 12-letnie nie były objęte żadnymi działaniami profilaktycznymi i leczniczymi, a np. w województwach zachodniopolskim i lubuskim opieką stomatologiczną objęte było 100% badanej populacji uczniów klas szóstych (czyli 12-latków). Oczywiście należy zdać sobie sprawę, że mając w ręku jedynie ograniczone środki finansowe nie można podejmować wszystkich należnych działań mających na celu ograniczenie lub chociażby kontrolowanie choroby próchnicowej w populacji polskiej. Tym niemniej należy zwrócić uwagę na różnice w dostępności do opieki stomatologicznej w poszczególnych regionach naszego kraju. Czynnik ten może w znacznym stopniu zaważyć na stanie uzębienia populacji z jakim może skonfrontować się w przeciągu kilku lub kilkunastu lat system opieki zdrowotnej w poszczególnych regionach Polski.
Cel pracy
Celem pracy była ocena stanu uzębienia dzieci w wieku 6 i 12 lat uczęszczających do przedszkoli i szkół podstawowych na terenie województwa mazowieckiego w roku szkolnym 2004/2005.
Materiał i metody
Materiał badawczy stanowiło 132 dzieci w wieku 6 lat w tym 67 chłopców i 65 dziewcząt zamieszkujących regiony miejskie (63 dzieci) oraz wiejskie (69 dzieci) uczęszczających do wybranych przedszkoli na terenie województwa mazowieckiego. Badaniem objęto także 147 dzieci w wieku 12 lat w tym 80 chłopców i 67 dziewcząt uczących się w szkołach podstawowych na terenie województwa (73 dzieci z terenów miejskich oraz 74 z terenów wiejskich). Placówki opiekuńczo-oświatowe, w których przeprowadzono badania, wybrane zostały na drodze wielowarstwowego losowania obejmującego kolejno: losowanie powiatów, następnie gmin a wreszcie przedszkoli/szkół podstawowych.
Badania dzieci przeprowadzano w klasach lub, o ile było to możliwe, w gabinetach higieny szkolnej zgodnie z metodami i kryteriami oceny rekomendowanymi przez Światową Organizację Zdrowia dla badań przesiewowych stanu zdrowia jamy ustnej. W badaniach wykorzystano oświetlenie sztuczne lampy czołowej, sondy i lusterka stomatologiczne. Oceniano frekwencję i intensywność próchnicy, liczbę wyrzniętych zębów stałych, liczbę zębów poddanych leczeniu zachowawczemu oraz usuniętych z powodu choroby próchnicowej. Wyniki badania zapisywano w kartach klinicznych a następnie poddano analizie statystycznej za pomocą pakietu SPSS wykorzystując testy korelacji przy poziomie istotności p<0,01.
Wyniki
U badanych 6-latków stwierdzono obecność w jamie ustnej średnio 4,21 wyrzniętych zębów stałych (zęby I trzonowe i/lub siekacze). Nie stwierdzono istotnych różnic w chronologii wyrzynania zębów stałych pomiędzy dziećmi zamieszkującymi tereny miejskie i wiejskie (odpowiednio 4,24 i 4,19 zęby stałe). Obserwowano wcześniejsze wyrzynanie się zębów stałych u dziewcząt w porównaniu z chłopcami (średnia liczba wyrzniętych zębów stałych w zależności od płci wynosiła odpowiednio 4,51 i 3,93). Średnia wartość wskaźnika DMFT u badanych 6-latków (dla zębów stałych wynosiła) 0,18.
Frekwencja próchnicy w badanej grupie 6-latków wyniosła średnio 92,4%. W badanej populacji 7,6% dzieci było wolne od próchnicy (dmft=0), w tym 4,8% dzieci zamieszkujących miasta i 10,1% dzieci mieszkających na terenach wiejskich. Ponad dwukrotnie więcej 6-letnich dziewczynek (10,8%) nie było dotkniętych chorobą próchnicową w porównaniu z 4,5% ich rówieśników płci męskiej.
U dzieci 6-letnich ocenie poddano uzębienie mleczne i stałe badając je pod kątem obecności zębów dotkniętych próchnicą (wskaźnik dmft i DMFT).
Średnia wartość wskaźnika dmft w badanej grupie wiekowej wynosiła 6,17 (w miastach 5,70, a na wsi 6,95). Dla dziewczynek przyjmowała wartość niższą (5,77) niż dla chłopców (6,55).
Szczegółowy rozkład wartości wskaźnika dmft dla uzębienia mlecznego 6-letnich dzieci objętych badaniem przedstawiony jest w tabeli 1.
Tabela 1. Rozkład wartości wskaźnika dmft dla uzębienia mlecznego 6-letnich dzieci objętych badaniem.
 dmftdtmtft
chłopcy6,556,010,250,28
dziewczynki5,775,140,340,29
miasto5,705,020,210,48
wieś6,596,100,380,12
ogółem6,175,580,300,29
Intensywność próchnicy dmft/DMFT dla uzębienia mieszanego wynosiła w badanej populacji 6,35, a wskaźnik leczenia zachowawczego wynosił zaledwie 0,054.
Średnio co trzecie dziecko miało usunięty z powodu próchnicy 1 ząb mleczny.
Wyniki badań populacji 6-letnich dzieci uczęszczających do przedszkoli na terenie województwa mazowieckiego wskazują, że nie były one objęte żadnym programem profilaktycznym. Fakt ten może w znacznym stopniu tłumaczyć zły stan ich uzębienia.
W badanej grupie 12-latków stwierdzono obecność w jamie ustnej średnio 25,64 zębów stałych. Nieznacznie wcześniej wyrzynały się zęby u dziewcząt niż u chłopców (odpowiednio 25,87 i 24,45 zębów obecnych w jamie ustnej).
Frekwencja próchnicy w badanej grupie 12-latków wynosiła średnio 87,1%. Prawie 3-krotnie więcej uczniów wolnych od próchnicy zamieszkiwało regiony wiejskie (18,9%) w porównaniu z 6,8% obserwowanych w regionach miejskich. Nie stwierdzono istotnych różnic w zależności od płci badanych, a wartość wskaźnika DMFT=0 obserwowano u 12,5% chłopców i 13,4% badanych dziewcząt.
W badanej grupie 12-latków zaobserwowano znaczne nasilenie procesu próchnicowego. Dla ponad 46% badanych uczniów wartość wskaźnika DMFT była równa lub wyższa niż 4. Szczególnie alarmująco sytuacja ta przedstawiała się w regionach miejskich gdzie stan ten dotyczył ponad 64% badanej populacji 12-latków.
Średnia wartość wskaźnika DMFT w całej badanej populacji wynosiła 3,42 (w tym 3,78 w miastach oraz z 3,07 na terenach wiejskich). Nieco lepszy stan zdrowia jamy ustnej obserwowano u chłopców niż u dziewczynek (odpowiednio DMFT=3,19 i 3,70).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Dybiżbańska E., i wsp.: Występowanie próchnicy u 3- i 6-letnich dzieci w Polsce. Czas Stomat., 2003, 56(8): 510-15. 2. Wierzbicka M., i wsp.: Ogólnokrajowy monitoring zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowań (drugi etap – 1999 rok). Ministerstwo Zdrowia Warszawa XII 1999. 3.Wierzbicka M., i wsp.: Ogólnokrajowy monitoring zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowań Polska 2000. Ministerstwo Zdrowia Warszawa XII 2000. 4.Wierzbicka M., i wsp.: Ogólnokrajowy monitoring zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowań Polska 2002. Ministerstwo Zdrowia Warszawa 2003. 5.Bachanek T., Orłowski M.: Intensywność próchnicy w uzębieniu mieszanym i w zębach stałych w grupie dzieci 6-letnich oraz realizacja I celu WHO na obszarze byłego województwa chełmskiego. Przegląd Stom Wieku Rozwoj 2000, 1(29): 35-40. 6. Chłapowska J.: Frekwencja i intensywność próchnicy zębów mlecznych dzieci 6- i 7-letnich zamieszkujących Wielkopolskę. Stomat. Współ., 2002, 3(8): 26-30. 7. Rybarczyk-Townsend E.: Ocena stanu uzębienia dzieci 12-letnich z województwa łódzkiego objętych programem profilaktyki uszczelniania bruzd pierwszych zębów trzonowych stałych. Mag. Stomat., 2002, 4, 30-33. 8.Gromadzińska-Zapłata E., i wsp.: Stan uzębienia dzieci w wieku przedszkolnym zamieszkujących środowisko miejskie. Przegląd Stom. Wieku Rozwoj., 1996, 2/3 (14/15): 64-68. 9. Milewska R., Łuczaj-Cepowicz E.: Ocena stanu uzębienia i potrzeb leczniczych u 6- i 12-letnich dzieci w Białymstoku. Nowa Stom., 2004, 4, 153-6. 10. Kruszyńska-Rosada M., Borysewicz-Lewicka M.: Kliniczna ocena zaawansowania próchnicy zębów mlecznych u dzieci w wieku przedszkolnym. Czas Stomat., 2000, 6(53): 345-51. 11. Piętowska M., Perendyk J.: Stan zdrowotny uzębienia dzieci 6-letnich z makroregionu Warszawy. Przegląd Stom. Wieku Rozwoj., 1999, 1(25): 33-6. 12. Kępa J., Raczyńska M., Matysiak W.: Ocena stanu uzębienia dzieci w wieku 6 i 12 lat z województwa mazowieckiego. Stom Współcz 2002, 2(9), 42-6. 13. Janicha J., i wsp.: Stan zdrowotny uzębienia stałego u dzieci 12-letnich z makroregionu Warszawy. Przegląd Stom. Wieku Rozwoj., 1995, 1(9): 12-14. 14. Chłapowska J., i wsp.: Ocena epidemiologiczna stanu uzębienia młodzieży Poznania w latach 1989/1999. Czas Stomat., 2001, 10(54): 642-47. 15.Proc P., Pypeć J.L.: Dental caries and oral Heath practices in 12-year-old children in Lodz. Nowa Stom., 2003, 2(24): 55-8. 16.Szpringer-Nodzak M., i wsp.: Ocena stanu uzębienia dzieci 7- i 12-letnich w Warszawie i województwie warszawskim. Czas Stomat., 1991, 11(44): 744-8. 17.Wierzbicka M., i wsp.: Ogólnokrajowy monitoring zdrowia jamy ustnej i jego uwarunkowań Polska 2003, Ministerstwo Zdrowia 2004.
otrzymano: 2006-01-19
zaakceptowano do druku: 2006-02-22

Adres do korespondencji:
*Elżbieta Jodkowska
Zakład Stomatologii Dziecięcej IS AM w Warszawie
ul. Miodowa 18, 00-246 Warszawa
tel. 505-014-055
e-mail: M.Sobczak@mediclub.pl

Nowa Stomatologia 1/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia