Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2006, s. 75-82
*Tadeusz Wolski, Dorota Pszczoła, Tomasz Baj
Budleja Davida ( Buddleja davidii Franch.) – ozdobna roślina lecznicza o wielokierunkowym działaniu farmakologicznym
Butterfly bush (Buddleja Davidii Franch.). ornamental medicine plant with multidirectional pharmacological activity
Katedra i Zakład Farmakognozji z Pracownią Roślin Leczniczych Akademii Medycznej im. prof. F. Skubiszewskiego w Lublinie
Kierownik Katedry i Zakładu: prof. dr hab. n. farm. Kazimierz Głowniak
Summary
Little is known about Buddleja davidii (butterfly bush) in Poland. Although the plant is native to China it has become widely naturalized in temperate regions of the world and cultivated as an ornamental plant that attracts butterflies. The genus Buddleja comprises around 100 species and now belongs to separated family Buddlejaceae. Buddleja is widely spread in folk medicine for the treatment of liver aliments, wounds, ulcers, skin and eye afflictions. Some of the uses are explained on the basis of the known biological activity and structure of some constituents present such as: terpenes – iridoids and their glycoside derivatives, sesquiterpenes, diterpenes, triterpenoid saponins, phenylpropanoid glycosides and flavonoids. These compounds acts as anti-inflammatory, antimicrobial, antifungal and anti-hepatotoxic reagents. It is also documented that they are good antioxidants and have photoprotective properties. For these reasons Buddleja davidii has not only pharmacological but also some cosmetic applications in anti-ageing, healing and protective care formulations
Gatunek ten należy do rodzaju Buddleja obejmującego około 100 gatunków, który przez długi czas umieszczany był w rzędzie Gentianales i rodzinie Loganiaceae (1, 2). Badania chemiczne, genetyczne i morfologiczne nad tym taksonem, dowiodły jednak jego większe powinowactwo do roślin z rodziny Scrophulariaceae i Lamiaceae (3, 4). Obecnie rodzaj Buddleja zaliczany jest do rodziny Buddlejaceae – budlejowate, należącej do Scrophulariaceae, rząd Lamiales (5).
Budleja Davida, czyli Buddleja davidii Franch. ( Buddlejaceae) to roślina mało znana w Polsce. Nazwa rodzajowa Buddleja została nadana na cześć angielskiego botanika – duchownego anglikańskiego – Adama Buddle´a, natomiast człon gatunkowy „ davidii” upamiętnia francuskiego misjonarza Armanda Davida, który odkrył tę roślinę w Chinach w 1869 roku (6). Jako pierwszy, korzystając z prac Davida, opisał ją w 1887 roku francuski botanik Adrien René Franchet, stąd skrót Franch. (7).
Buddleja davidii posiada wiele nazw zwyczajowych, takich jak: „motyli krzew”, „letni bez”, „pomarańczowe oczko”, w Polsce dawniej nazywana „omżynem” (8). Jej ojczyzną są Chiny (część południowo-zachodnia), w Europie znana od lat dziewięćdziesiątych XIX wieku (9).
Budleja Davida to krzew dorastający do 5 m wysokości o szerokim, luźnym pokroju. Liście ciemnozielone, błyszczące, pojedyncze, nakrzyżległe, wąskie, jajowate lub eliptyczne, gęsto drobno piłkowane, od spodu omszone, o długości od 4 do 20 cm. Kwiatostany wiechowate, okazałe, osiągające w naturze do 30 cm długości. Barwa korony kwiatowej od fioletowej do ciemnopurpurowej, czasem biała, z pomarańczowo-żółtą gardzielą. Owoc w postaci cylindrycznej torebki. Nasiona eliptyczne, drobne, 2-4 x 0,5 mm, opatrzone skrzydełkami na obu końcach. Kwitnie od maja do października (2, 8). Kwiaty wydzielają nektar oraz silny, przyjemny zapach, przyciągający zapylacze, jakimi są motyle, pszczoły a także kolibry (10).
Budleja naturalnie występuje w warunkach klimatu tropikalnego i subtropikalnego Chin, tworząc zarośla na zboczach gór, aż do wysokości 3000 m n.p.m. (2). Uprawiana w wielu krajach Europy – także w Polsce (8, 11) – jak również w Nowej Zelandii, Australii, Ameryce Północnej, jako atrakcyjny krzew ozdobny o wielu odmianach kolorystycznych. W krajach o umiarkowanym klimacie gatunek ten uległ naturalizacji. Dzięki produkcji dużej liczby nasion, łatwo rozprzestrzeniających się z wiatrem i wodą, a także dużym możliwościom adaptacyjnym, stała się zagrożeniem dla naturalnych ekosystemów leśnych Nowej Zelandii i Australii oraz niektórych części Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii (10, 48).
Toleruje szeroki zakres warunków klimatycznych. Wymaga stanowiska słonecznego lub lekko ocienionego, przepuszczalnych i żyznych gleb o pH od 5,5 do 8,5. Jest odporna na suszę, ale wrażliwa na niskie temperatury. W cieplejszym klimacie pozostaje zimozielona. Kwitnie już w pierwszym roku po posadzeniu (8-10).
Skład chemiczny
Rodzaj Buddleja był obiektem różnorodnych badań fitochemicznych, wskazujących na obecność wielu biologicznie aktywnych składników, wśród których można wyróżnić terpenoidy, do nich zaś należą irydoidy, seskwiterpeny, diterpeny oraz triterpeny. Wśród triterpenów wyróżniamy saponiny triterpenowe oraz triterpen α-amyron, a także sterole. Ponadto obecne są pochodne fenolokwasów z grupy fenylopropanoidów oraz flawonoidy i lignany.
Irydoidy
Są to substancje roślinne o podstawowym szkielecie zbudowanym z pierścieni cyklopentanu oraz β-pironu, zawierające 10, rzadziej 8 lub 9 atomów węgla. Mają charakter monoterpenów cyklopentanowych. Mogą mieć prostą budowę irydoidową lub też występować w połączeniach glikozydowych lub estrowych. Powstają na drodze syntezy związków terpenowych m.in. z kwasu mewalonowego poprzez jego lakton, który przekształca się w geraniol, a ten może przechodzić w szkielet loganiny (12).
Występują głównie w liściach i młodych łodygach. Wśród nich można wyróżnić trzy typy: aukubiny, katalpolu i ajugolu – każdy z tych związków posiada część cukrową przy pierwszym węglu.
Aukubina
Jednym z ważnych iridoidów, występujących w postaci samodzielnej, jak i w postaci pochodnych, jest aukubina (ryc. 1) (13).
Ryc. 1. Aukubina.
Wyróżniamy dwie pochodne aukubiny, której grupa –OH tworzy ester w pozycji 6. Do nich należą: ester z kwasem p-metoksycynamonowym, a także ester z kwasem p-hydroksycynamonowym, który jest przyłączony poprzez acyloramnozę, nazwany budlejozydem A2 (14, 15).
Katalpol
Związek ten w odróżnieniu od aukubiny ma mostek epoksydowy między 7 a 8 węglem i może występować samodzielnie lub w postaci estrów (ryc. 2).
Ryc. 2. Katalpol.
Znane są następujące pochodne katalpolu: 6-metoksykatalpol (16) i estrowa pochodna kwasu p-hydroksybenzoesowego w pozycji 6 (katalpozyd). Ponadto stwierdzono obecność pochodnych cukrowych ramnozy w pozycji 6, która podstawiona jest resztami: p-metoksycynamoilową, acylową oraz feruloilową, zwanych budlejozydami (A3-A12) (ryc. 3, tab. 1).
Ryc. 3. Budlejozydy A3-A12.
Tabela 1.
NazwaR1R2R3
Budlejozyd A3Ht-p-MeOCinAc
Budlejozyd A4Act-p-MeOCinH
Budlejozyd A5t-p-MeOCinHAc
Budlejozyd A6Hc-p-MeOCinAc
Budlejozyd A7Acc-p-MeOCinH
Budlejozyd A8Ht-diMeOCinH
Budlejozyd A9Ht-diMeOCinAc
Budlejozyd A10Act-diMeOCinH
Budlejozyd A11Acc-diMeOCinH
Budlejozyd A12Act-FerH
Inne pochodne katalpolu w pozycji 6 mają resztę dicukrową podstawioną resztami kwasów: kawowego, ferulowego, p-metoksycynamonowego i p-kumarowego i zwane są budlejozydami A13-A16 (15).
Ajugol
Ta struktura irydoidowa ma w pozycji 8 grupę metylową i hydroksylową. Pochodne estrowe w pozycji 6 to waniloiloajugol i feruloiloajugol. Kolejną estrowo-cukrową pochodną w pozycji 6 ajugolu jest budlejozyd A1 (15) (ryc. 4 i 5). Ponadto wyróżnia się w badanym surowcu frakcję irydolignanów o szkielecie ajugolu (17).
Ryc. 4. Ajugol.
Ryc. 5. Budlejozyd A1.
Seskwiterpeny
Związki te występują w korze i korzeniach roślin z rodzaju Buddleja. Są to związki o szkielecie typu β-kariofilenu – nazwane budledynami A-E (18, 19). Natomiast do pochodnych o szkielecie humulenu należą budledon A i B oraz zerumbon (22) (ryc. 6 i 7).
Ryc. 6. Budledyna A.
Ryc. 7. Budledon B.
Diterpeny
W badanych surowcach znaleziono dwie grupy diterpenów. Pierwsza to pochodne abietanu, wśród których można wyróżnić budlejon (20) (ryc. 8), deoksybudlejon, a także maytenon – bisditerpen. Występują one w korze (21).
Ryc. 8. Budlejon.
Drugą pochodną jest obecna w kwiatach krocetyna – linearny diterpen – połączona estrowo z cukrem gencjobiozą (ryc. 9) (22).
Ryc. 9. Ester krocetyny z gencjobiozą.
Sterole i triterpeny
Przedstawicielami steroli są β-sitosterol i stigmasterol, występuje także triterpen δ-amyron (22, 23). Ważną grupą związków farmakologicznie czynnych występujących w budlei są saponiny triterpenowe o budowie oleananu. Występują one w nadziemnych częściach roślin. Należą do nich budlejasaponiny I-IV. Ich podstawowym szkieletem jest saikosaponina A zawierająca w pozycji 3 heksozę – glukozę i fukozę (metylopentoza). Jej strukturę przedstawia rycina 10. Natomiast budlejasaponiny I-IV mają przyłączone do fukozy dodatkowe reszty, np. ramnozę, glukozę, czy ksylozę (24).
Ryc. 10. Saikosaponina A.
Mimengozydy A i B (25, 26), zbudowane są z części aglikonowej pochodnej oleananu oraz cukrowej, w skład której wchodzą fukoza, glukoza i ramnoza. Wzór mimengozydu B przedstawiono na rycinie 11.
Ryc. 11. Mimengozyd B.
Pochodne fenolowe i polifenolowe
Zarówno w częściach nadziemnych, jak i w korzeniach budlei, stwierdzono obecność frakcji fenolowch. Wśród nich można wymienić fenylopropanoidy. Są to estry kwasów kawowego i ferulowego z cukrami związanymi glikozydowo z 3,4-dihydroksyfenyloetyloalkoholem. Zawierają one w cząsteczce jedną, dwie, bądź trzy reszty cukrowe. Fenylopropanoidy stanowią przedłużenie grup glikozydowo związanych kawolidów wyróżniających się szczególną aktywnością biologiczną (27). W rodzaju Buddleja obecny jest: werbaskozyd i jego izomer, plantainozyd C, martynozyd, izomartynozyd, jionozyd, angorozyd C, leukosceptozyd A i B oraz echinakozyd (14, 17). Inne pochodne fenolokwasów, to wspomniane już estrowe połączenia z irydoidami, pochodne kwasu cynamonowego i benzoesowego (ryc. 12, tab. 2).
Ryc. 12. Fenylopropanoidy.
Tabela 2.
NazwaR1R2R3
Plantainozyd CHHB
WerbaskozydHAH
IzowerbaskozydHHA
Leukosceptozyd AHBH
Martynozyd- CH3BH
Izomartynozyd- CH3HB
Jionozyd- CH3AH
Angorozyd C- CH3Barabinoza
Leukosceptozyd B- CH3Bapioza
EchinakozydHAramnoza
Związki estrowe pochodne hydroksyfenyloetanolu oraz alkoholu hydroksycynamonowego z kwasami tłuszczowymi
W korze budlei znaleziono połączenia 2-(4-hydroksyfenylo)-etanolu z kwasami tłuszczowymi – palmitynowym, stearynowym, arachidowym, behenowym, lignocerynowym, cerotynowym, a także ester behenowy i lignocerynowy alkoholu 4-hydroksycynamonowego (28, 29).
Flawonoidy
Kolejną grupą związków biologicznie czynnych w budlei są flawonoidy – obecne w liściach i kwiatach. Wyróżniamy dwie grupy: pochodne flawonu i flawanonu.
Pochodne flawonu: apigenina, luteolina, oraz ich pochodne glukozydowe, ramnoglukozydy apigeniny i akacetyny (30, 31), a także triglikozydowe pochodne akacetyny i diosmetyny, linaryna (ryc. 13) i 7-O-glukozyd skutelareiny (22, 23, 32, 49).
Ryc. 13. Linaryna.
Pochodne flawanonu: eriodyktiol, glukohesperetyna, pirakantozyd (23) oraz triglikozydowa pochodna hesperetyny (32) (ryc. 14).
Ryc. 14. Glukohesperetyna.
Lignany
Związkami biologicznie czynnymi zaliczanymi do polifenoli są lignany, które izolowano z łodyg Buddleja davidii. Są to związki składające się z połączeń co najmniej dwu jednostek fenylopropanowych C6C3. Zależnie od typu połączenia wyróżniamy lignany i neolignany oraz oksyneolignany (33). Takie też typy związków występują w Buddleja davidii i są to: balanofonina, syringarezynol oraz budlenole A-F (34). Strukturę budlenolu A przedstawia rycina 15.
Ryc. 15. Budlenol A.
Olejek eteryczny
Aromatycznym składnikiem występującym w badanym surowcu jest olejek eteryczny, który wydzielany jest intensywnie przez budleję w okresie kwitnienia. Zawiera on w swoim składzie głównie związki o budowie nieregularnych terpenów, takich jak oksoizoforon i jego tlenek (55,5%), β-cyklocytral, a także seskwiterpeny, to jest trans-α-farnezen (20%) i trans-α-farnezol. Wśród monoterpenów występują: trans-β-ocimen (2,1%), cis-β-ocimen oraz pochodne aromatyczne, takie jak aldehyd benzoesowy (4,9%), aldehyd fenylooctowy oraz wywodzące się z kwasów tłuszczowych 2-hydroksyheptan-3-on i 3-hydroksyheptan-2-on (35). Poniżej przedstawiono strukturę najważniejszego składnika olejku, to jest oksoizoforonu (ryc. 16).
Ryc. 16. Oksoizoforon.
Właściwości farmakologiczne i zastosowanie
Zainteresowanie świata naukowego roślinami z rodzaju Buddleja i ich właściwościami leczniczymi wzięło początek z medycyny tradycyjnej. Różne gatunki budlei znane były na całym świecie. Mieszkańcy Ameryki Południowej znali budleję jako „tepozan” i stosowali ją jako środek przeciwreumatyczny, przeciwbólowy, przeciwbiegunkowy, przeciwkrwotoczny. Napary leczyły schorzenia wątroby, a także rany i choroby skórne (23, 28). Natomiast na Madagaskarze budleja przynosiła ulgę w kaszlu, astmie oraz zapaleniu oskrzeli (26, 36). Chińczycy zaś, nazywali rodzimy gatunek tej rośliny „Mi Meng Hua”. Napary przyrządzane z niej przynosiły ulgę schorzeniom wątroby, a okłady ze świeżych liści przyspieszały gojenie ran i wrzodów. Z kolei napary z kwiatów służyły do leczenia zapalenia spojówek (25, 35). Takie zastosowania w tradycyjnym lecznictwie wyznaczyły zatem wskazówki dla badań naukowych.
Istotne jest to, że przynajmniej 10 gatunków z rodzaju Buddleja, w tym Buddleja davidii,stosowanych było we wspomaganiu gojenia ran i wrzodów (37). Z tym zastosowaniem wiążą się ściśle właściwości składników czynnych obecnych w różnych częściach budlei. I tak zawarte w liściach i kwiatach saponiny to naturalne detergenty, które stosowano niegdyś jako substytut mydła (36), dobrze usuwają tłuszcz, brud i bakterie z rany (38). Natomiast pochodne fenolowe, takie jak werbaskozyd czy flawonoid – linaryna, odgrywają rolę jako czynniki przeciwdrobnoustrojowe. Za działanie bakteriobójcze, m.in. na gronkowca złocistego ( Staphylococcus aureus), odpowiedzialny jest werbaskozyd (12), a także glikozydy irydoidowe (39). Za działanie pierwotniakobójcze odpowiada zaś linaryna – pochodna flawonu (40).
Działanie przeciwgrzybiczne wykazują wspomniane już saponiny triterpenowe (41), ale również związki zawarte w korze budlei – seskwiterpeny – budledyna A i B, których aktywność skierowana jest nie tylko przeciw grzybom występującym w glebie, lecz także przeciw dermatofitom z rodzaju Trichophyton i Epidermophyton (4, 21).
Właściwości przeciwutleniające ekstraktów wodnych z budlei wiążą się z obecnością flawonoidów: linaryny, luteoliny oraz pochodnej fenylopropanu, jaką jest werbaskozyd (31, 38). Te własności wspomagają leczenie ran, ale mogą mieć zastosowanie także w leczeniu choroby Parkinsona, której patomechanizm upatruje się m.in. w neurodegeneracji wywołanej stresem oksydacyjnym (42). Wykazano bowiem, że werbaskozyd hamuje szkodliwy dla neuronów wpływ neurotoksyny 1-metylo-4-fenylopirydyny (MPP+) – substancji służącej do wywoływania laboratoryjnych modeli choroby Parkinsona (43).
Wykazano także działanie przeciwzapalne składników aktywnych budlei. Triterpen amyron, diterpen krocyna, a także flawonoid akacetyna, to związki aktywnie hamujące cyklooksygenazę (COX). Seskwiterpen budledyna A oprócz hamowania COX, wykazywał aktywność hamującą wobec 5-lipooksygenazy (5-LOX) (22, 44).
Warto także podkreślić przeciwgorączkowe i przeciwbólowe działanie wyciągów z budlei. Badania na szczurach i myszach wykazały, że linaryna podawana myszom z hipertermią wykazywała podobne do paracetamolu działanie przeciwgorączkowe, natomiast działanie przeciwbólowe wyciągu wodnego zawierającego m.in. linarynę, miało charakter ośrodkowy i było hamowane przez antagonistę receptorów opioidowych – nalokson, co zbadano za pomocą testu gorącej płytki na szczurach (45). Linaryna wykazuje także właściwości uspokajające oraz nasenne (32).
Wspomniane zastosowanie w medycynie ludowej wyciągów wodnych z budlei przeciw schorzeniom wątroby, także znalazło uzasadnienie w badaniach naukowych. Udowodniono, że linaryna i pochodne kwasu kawowego: echinakozyd, a zwłaszcza werbaskozyd, ochraniają wątrobę poddaną działaniu czynnika toksycznego, jakim jest tetrachlorek węgla (14, 46).
Ekstrakt z budlei Davida wykazuje także właściwości ochronne przeciw promieniom UV niszczącym strukturę komórki. Związek odpowiedzialny za to działanie to werbaskozyd. Wykazano, że ma on wartość SPF (Sun Protecting Factor) wyższą niż 15 i dodatkowo ma właściwości przeciwutleniające, co czyni go dobrym filtrem ochronnym przeciw promieniowaniu ultrafioletowemu (47). Na rynku europejskim produkowany jest ekstrakt z Buddleja davidii, który znalazł zastosowanie w kosmetycznych kremach ochronnych, a także w preparatach przeciw starzeniu się skóry. Ocenę właściwości ochronnych przeciw promieniowaniu UV przedstawiono na rycinie 17, z której wynika, że wyciąg z budlei wykazuje redukcję fragmentacji DNA w keratynocytach narażonych na działanie promieniowania UV B o 39% przy stężeniu 0,5%, o 54% przy stężeniu 1%, zaś największą ochronę 71% dawał wyciąg 2,5% (37). Dane te świadczą o tym, że wyciągi z budlei mogą mieć praktyczne zastosowanie przy produkcji preparatów kosmetycznych.
Ryc. 17. Zależność stężenia wyciągów z budlei od efektu ochronnego na DNA keratynocytów (37).
Podsumowanie
Buddleja davidii, jeden z około stu gatunków w rodzaju Buddleja, to roślina o interesującym profilu fitochemicznym. Wiele z przytoczonych działań zawdzięcza obecności związków fenolowych, jakimi są werbaskozyd i linaryna, ale także związkom terpenowym, do których należą irydoidy, wspomagające proces regeneracji naskórka i gojenia ran oraz aktywnemu przeciwgrzybiczo i przeciwdrobnoustrojowo seskwiterpenowi budledynie A. Warto także zwrócić uwagę na lignany i saponiny obecne w roślinie, mogące mieć wpływ na działanie przeciwdrobnoustrojowe, w tym przeciwgrzybiczne, a także na skład olejku eterycznego – te substancje są najmniej poznane i ich właściwości wymagają jeszcze dalszych badań. Budleja dobrze znosi uprawę w polskich warunkach klimatycznych, dlatego też zainteresowanie tą rośliną, jako nie tylko pięknie pachnącym i przyciągającym motyle ozdobnym krzewem, ale także jako rośliną leczniczą, mogącą mieć zastosowanie w kosmetyce, warte jest rozważenia.
Piśmiennictwo
1. Brummit R.K.: Vascular plant families and genera. Royal Botanic Gardens Kew. London, 1992, 510. 2. Ping-Tao L., Leeuwenberg A.J.M.: Loganiaceae. Flora of China 1996, 15, 320. 3. Blacklund M. i wsp.: Phylogenetic relationships within the Gentianales based on ndhF and rbc sequences, with particular reference to the Loganiaceae. Amer. J. Bot. 2000, 87, 1029. 4. Houghton P.J. i wsp.: Terpenoids in Buddleja; relevance to chemosystematics, chemical ecology sand biological activity. Phytochemistry 2003, 64, 385. 5. APG II: An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG II. Bot. J. Linn. Soc. 2003, 141, 399. 6. Harper D., Streeter D.: Walk on the wild side. Bulletin – University of Sussex Newsletter. 2004, March, 26. 7. Nouvelles Archives du Muséum d´Histoire naturelle 2čme série. 1887, 10, 65. 8. Seneta W., Dolatowski J.: Dendrologia, PWN, Warszawa 2003. 9. Owen D.F., Whiteway W.R.: Buddleia davidii in Britain: History and development of an associated fauna. Biol. Conserv. 1980, 17, 149. 10. Starr F. i wsp.: Plants of Hawai´i Reports. United States Geological Survey. Biological Resources Division. Hawai 2003. http://www.hear.org/starr/hiplants/reports/html/buddleia_davidii.htm 11. Mirek Z. i wsp.: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, Kraków 2002. 12. Kohlmünzer S.: Farmakognozja: podręcznik dla studentów farmacji. PZWL, Warszawa 1998. 13. Trim A.R., Hill R.: The preparation and properties of aucubin, asperuloside and some related glycosides. Biochem. J. 1952, 50, 310. 14. Houghton P.J., Hikino H.: Anti-hepatotoxic activity of Extracts and constituents of Buddleja species. Planta Medica 1989, 55, 123. 15. Miyase T. i wsp.: Acylated iridoid glycosides from Buddleja japonica Hemsl. Chem. Pharm. Bull. 1991, 39, 2944. 16. Duff R.B. i wsp.: Catalpol and methylcatalpol: naturally occuring glycosides in Plantago and Buddleia species. Biochem. J. 1965, 96, 1. 17. Yamamoto A. i wsp.: Phenylethanoid and lignan-iridoid complex glycosides from roots of Buddleja davidii. Phytochemistry 1993, 32, 421. 18. Yoshida, T. i wsp.: Studies on the constituents of Buddleja species. I. Structures of buddledin A and B, two new toxic sesquiterpenes from Buddleja davidii Franch. Chem. Pharm. Bull. 1978a, 26, 2535. 19. Yoshida, T. i wsp.: Studies on the constituents of Buddleja species. II. Structures of buddledin C, D and E new sesquiterpenes from Buddleja davidii Franch. Chem. Pharm. Bull. 1978b, 26, 2543. 20. Houghton P.J. i wsp.: Buddlejone, a diterpene from Buddleja albiflora. Phytochemistry 1996, 42, 485. 21. Mensah A.Y. i wsp.: Known and novel terpenes from Buddleja globosa displaying selective antifungal activity against dermatophytes. J. Nat. Prod. 2000, 63, 1210. 22. Liao Y.-H. i wsp.: Novel and known constituents from Buddleja species and their activity against leukocyte eicosanoid generation. J. Nat. Prod. 1999, 62, 1241. 23. Arciniegas A. i wsp.: Flavonoids from Buddleja parviflora. Biochem. Syst. Ecol. 1997, 25, 185. 24. Yamamoto A. i wsp.: Buddlejasaponins I-IV, four new oleanane-triterpene saponins from the aerial parts of Buddleja japonica Hemsl. Chem. Pharm. Bull. 1991, 39, 2764. 25. Ding N. i wsp.: Structure of mimengosiede A and B, new triterpenoid glycosides from Buddlejae Flos produced from China. Chem. Pharm. Bull. 1992, 40, 780. 26. Emam A.M. i wsp.: Isolation of mimengoside B, a triterpenoid saponin from Buddleja madagascariensis. J. Ethnopharmacol. 1997, 58, 215. 27. Borkowski B., Miłkowska K.: Garbniki, tanoidy i związki pokrewne. V. Fenlopropanoidy. Herba Polonica 1996, 42, 182. 28. Acevedo L. i wsp.: New phenylethanoids from Buddleja cordata subsp. cordata. Planta Med. 2000, 66, 257. 29. Houghton P.J.: Phenolic fatty acid esters from Buddleja globosa stembark. Phytochemistry 1989, 28, 2693. 30. Matsuda H. i wsp.: Study on anti-cataract drugs from natural sources. II. Effects of buddlejae flos on in vitro aldose reductase activity. Biol. Pharm. Bull. 1995, 18, 463. 31. Piao M.S. i wsp.: Antioxidative constituents from Buddleia officinalis. Arch. Pharm. Res. 2003, 26, 453. 32. Fernandez S. i wsp.: Sedative and sleep-enhancing properties of linarin, a flavonoid-isolated from Valeriana officinalis. Pharmacol. Biochem. Behav. 2004, 77, 399. 33. Moss G.P.: Nomenclature of lignans and neolignans. Pure Appl. Chem. 2000, 72, 1493. 34. Houghton P.J.: Lignans and neolignans from Buddleja davidii, Phytochemistry 1985, 4, 819. 35. Andersson S. i wsp.: Floral scents in butterfly-pollinated plants: possible convergence in chemical composition. Bot. J. Linn. Soc. 2002, 140, 129. 36. Houghton P. J.: Ethnopharmacology of some Buddleia species. J. Ethnopharmacol. 1984, 11, 293. 37. http://www.centerchem.com/PDFs/Buddleja%20AO%20Product%20Literature.pdf 2004. 38. Houghton P.J., Mensah A.Y.: Buddleja and wound healing. SOFW-Journal 1997, 123, 40. [cyt za:] Mensah A.Y. i wsp.: Effects of Buddleja globosa leaf and its constituents relevant to wound healing. J. Ethnopharmacol. 2001, 77, 219. 39. Avila J.G. i wsp.: Mode of action of Buddleja cordata verbascoside against Staphylococcus aureus. J. Ethnopharmacol. 1999, 66, 75. 40. Rodriguez-Zagaroza S. i wsp.: In vitro evaluation of the amebicidal activity of Buddleia cordata ( Loganiaceae, H.B.K.) on several strains of Acanthamoeba. J. Ethnopharmacol. 1999, 66, 327. 41. Latha P.G. i wsp.: Current state and future directions in plant-derived antimycotics. [w:] Rai M., Mares D. (red.).: Plant-derived antimycotics: current trends and prospects. Food Products Press, NY 2003. 42. Kostowski W., Herman Z.S. (red.).: Farmakologia. podstawy farmakoterapii. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy. PZWL, Warszawa 2005. 43. Sheng G. Q. i wsp.: Protective effect of verbascoside on 1-methyl-4-phenylpyridinium ion-induced neurotoxicity in PC12 cells. Eur. J. Pharmacol. 2002, 451, 119. 44. Houghton P. J. i wsp.: In vitro tests and ethnopharmacological investigations: Wound healing as an example. J. Ethnopharmacol. 2005, 100, 100. 45. Martinez-Vazquez M. i wsp.: Analgesic and antipyretic activities of an aqueous extract of the flavone linarin of Buddleja cordata. Planta Med. 1996, 62, 137. 46. Lee K.J. i wsp.: Protective effect of acteoside on carbon tetrachloride-induced hepatotoxicity. Life Sci. 2004, 74, 1051. 47. Avila Acevedo J.G. i wsp.: Photoprotective activity of Buddleja scordioides. Fitoterapia 2005, 76, 301. 48. Binggeli P.: An Overview of Invasive Woody Plants in the Tropics. School of Agricultural and Forest Sciences Publication Number 13, University of Wales, Bangor 1998. 49. Emam A.M. i wsp.: Two Flavonoid Triglycerides from Buddleja Madagascariensis.Phytochemistry 1998, 48, 739.
otrzymano: 2006-03-12
zaakceptowano do druku: 2006-06-17

Adres do korespondencji:
*Tadeusz Wolski
Katedra i Zakład Farmakognozji
z Pracownią Roślin Leczniczych
AM im. prof. Feliksa Skubiszewskiego w Lublinie
ul. Chodźki 1, 20-093 Lublin
tel. (81) 741-23-54, fax. (81) 741-03-51
e-mail: twolski@pharmacognosy.org

Postępy Fitoterapii 2/2006
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii