Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Pediatria 3/2011, s. 61-65
*Dariusz Boruczkowski1, Katarzyna Pawelec2, Anna Pieczonka1, Piotr Michalski3, Maciej Boruczkowski4,5
Krew pępowinowa. Część trzecia – przyszłość
Cord blood. Part three – the future
1NZOZ – Polski Bank Komórek Macierzystych, Warszawa
Kierownik: dr biol. Tomasz Ołdak
2Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii, Warszawa
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Michał Matysiak
3Szpital Ginekologiczno-Położniczy Ujastek, Kraków
Dyrektor Szpitala: dr Jan Kosacz
4Zakład Biologii Molekularnej i Komórkowej, Wydział Biologii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Poznań
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Przemysław Wojtaszek
5Praca powstała podczas studiów drugiego stopnia, specjalizacja: biologia molekularna.
Summary
The first report about haematopoietic stem cells transplantation from cord blood with good result, was published in 1989. Since then, the major changes have occurred, based on scientific and technical developments and umbilical cord blood (CB) banks have been established in six continents. Since the first CB transplantation, more than 25 000 transplantations have been reported worldwide and more than 1 000 000 cord blood units (CBUs) have been stored in more than 100 CB banks. Results and the courses of CBUs transplantations in malignant and nonmalignant diseases, in adults and children, show, in comparison with others stem cells sources (bone marrow and mobilized peripheral blood), that CB has several advantages, including prompt availability of the transplant, decrease of Graft versus Host Disease and better long-term immune recovery resulting in a long-term survival. Today developments still want improve on engraftment, by i.e. ex vivo expansion of stem cells, intrabone injection of CB cells and double/simultaneous CB transplantations.
In addition to hematopoietic stem cells, cord blood and especially placenta contain a large number of nonhematopoietic (mesenchymal) stem cells. Today, after over twenty years standards use of hematopoietic stem cells and shorter use of mesenchymal stem cells, the articles describing medical application of both kinds of cells, confirm the possibility of more and more diseases treatment and in the absence of ethical concern, the unlimited supply of mesenchymal cells explains the increasing interest of using cord blood for developing regenerative medicine.
Następne przeszczepienia krwiotwórczych komórek macierzystych z pbkm sa
Transplantacje z użyciem krwi pępowinowej stają się coraz powszechniejsze. W czasie ostatniego półrocza 2011 roku PBKM SA i jeden z współtworzących (podlegającą PBKM) europejską grupę banków krwi pępowinowej (FamiCord) Krio – Instytut (Węgry), przekazały do leczenia dzieci następne trzy porcje allogenicznych preparatów KP. Piąta transplantacja została przeprowadzona w Miszkolcu. Była to pierwsza na Węgrzech transplantacja allogenicznej KP. Transplantacja KP od młodszej siostry w tym przypadku dotyczyła dziewczynki z ostrą białaczką limfoblastyczną, u której ze względu na powtarzające się od momentu rozpoznania zakażenia nie można było prowadzić leczenia. Szósta (7 stycznia 2011 r.) i siódma (30 czerwca 2011 r.) transplantacje odbyły się w Katedrze i Klinice Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej, Akademii Medycznej we Wrocławiu. Biorczynią szóstej KP była dziewczynka leczona z powodu niedokrwistości Fanconiego. Była to transplantacja łączona – przeszczepiono KP i szpik kostny pobrany w dniu transplantacji od młodszego brata w celu uzupełnienia brakującej liczby komórek macierzystych. Biorcą siódmej KP był chłopiec leczony z powodu nawrotu ostrej białaczki limfoblastycznej. W tym przypadku liczba komórek macierzystych zawartych w jednostce KP była wystarczająca. We wrześniu na Węgrzech Krio Instytut przekazał do transplantacji następną jednostkę krwi pępowinowej. Pod koniec września 2011 r. w Poznaniu odbyła się u pacjenta z histiocytozą komórek Langerhansa dziewiąta transplantacja krwi pępowinowej. Aktualnie PBKM SA przygotowuje się do dziesiątej transplantacji allogenicznej krwi pępowinowej u pacjenta z przewlekłą chorobą ziarniniakową.
Mezenchymalne komórki macierzyste w leczeniu GvHD
W pionierskiej publikacji Le Blanc (1) opisała kliniczne zastosowanie mezenchymalnych komórek macierzystych (MKM) w leczeniu ciężkiej, opornej na standardową terapię, przewlekłej choroby przeszczep przeciw gospodarzowi (ang. chronic Graft versus Host Disease – cGvHD), która wystąpiła po allogenicznej transplantacji krwiotwórczych komórek macierzystych od dawcy niespokrewnionego u 9-letniego chłopca. Doskonały rezultat dwukrotnej infuzji MKM pozyskanych ze szpiku matki chłopca zachęcił badaczy do kolejnych tego typu prób. Po paru latach, w publikacji z 2008 roku, Le Blanc (2) przedstawiła wyniki eksperymentalnego badania II fazy zastosowania MKM w terapii sterydoopornej ostrej GvHD. Ocenie poddano 55 pacjentów z GvHD II-IV stopnia, którzy otrzymali od jednej do pięciu infuzji MKM pochodzących ze szpiku kostnego dawców. U trzydziestu pacjentów zaobserwowano całkowitą odpowiedź, u dziewięciu stwierdzono złagodzenie nasilenia GvHD. U pacjentów pediatrycznych odpowiedź na leczenie stwierdzano znamiennie częściej niż u dorosłych. Śmiertelność związana z procedurą transplantacyjną była znacząco niższa w grupie pacjentów, którzy odpowiedzieli na leczenie niż w grupie bez odpowiedzi lub z częściową odpowiedzią na podane komórki (2). Weng i wsp. (3) przedstawili wyniki zastosowania MKM u 19 pacjentów z przewlekłą GvHD. Odsetek odpowiedzi był porównywalny ze spostrzeganym w pracy Le Blanc. Na podstawie przeprowadzonych dotychczas badań można stwierdzić, że zastosowanie infuzji komórek mezenchymalnych pochodzących ze szpiku kostnego w leczeniu GvHD jest skuteczne, a ponadto nie jest obciążone zwiększonym ryzykiem występowania zakażeń. Karlsson i wsp. (4) w opublikowanej przez siebie pracy podają, że infuzja MKM w mało znaczący sposób wpływa na odpowiedź limfocytów T na zakażenie wirusem cytomegalii.
Dotychczas podejmowane próby leczenia GvHD z zastosowaniem MKM wykorzystywały komórki pozyskane ze szpiku kostnego dawcy rodzinnego, niespokrewnionego lub też tzw. „osoby trzeciej” (ang. third party donor) (2, 5). O ile w przypadku dorosłego dawcy niespokrewnionego, od którego pobrano krwiotwórcze komórki macierzyste do allogenicznej transplantacji, dodatkowe pozyskanie macierzystych komórek mezenchymalnych jest możliwe, ale może stanowić problem organizacyjny i wymaga dodatkowej zgody dawcy. Dostęp do dawcy rodzinnego zazwyczaj jest mniej skomplikowany, choć w sytuacji, kiedy dawcą jest rodzeństwo – a więc osoba niepełnoletnia, kolejne wykonanie bolesnej procedury pobrania szpiku może budzić wątpliwości natury etycznej. Tak zwana osoba trzecia, tj. inna niż dawca komórek krwiotwórczych i będąca najczęściej rodzicem, jest pełnoletnia i zazwyczaj bardzo dobrze współpracuje, co nie zmienia faktu, że pobranie szpiku jest procedurą bolesną. Z powyższych powodów oraz ze względu na brak standardowego postępowania w leczeniu przewlekłej GvHD obecnie poszukuje się nowego źródła mezenchymalnych komórek macierzystych (6-9). Źródła, które bez ponownej, jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w organizm zdrowego dawcy pozwoli dostarczyć w sposób systematyczny oraz w sposób ciągły (nawet przez 2 lata) odpowiednią ilość MKM (1-3, 10). Nawet jeżeli zaawansowana cGvHD będzie dotyczyła skóry lub miąższu wątroby (3,10). Należy również zaznaczyć, że stosowanie MKM nie ogranicza się do cGvHD. Trwają już próby wprowadzania od dnia transplantacji MKM w profilaktyce ostrej GvHD, które w tym przypadku były podawane 4 godziny przed infuzją KKM (11). Chociaż, profilaktykę GvHD najlepiej rozpocząć jeszcze przed przeszczepieniem – używając w miarę możliwości do transplantacji źródła krwiotwórczych komórek macierzystych o statystycznie najniższym prawdopodobieństwie wystąpienia tego powikłania. Czyli KKM pochodzących z maksymalnie zgodnych jednostek krwi pępowinowej. Opierając się na powyższej idei poszukiwania jak najbardziej zgodnego, niespokrewnionego materiału biologicznego dla chorego biorcy KKM, PBKM SA działając we współpracy z Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnym ds. Transplantacji – Poltransplant utworzył w kwietniu 2011 roku pierwszy w Polsce publiczny bank jednostek krwi pępowinowej finansowany w całości ze środków pozapaństwowych. Ponadto we współpracy z Uniwersytetem Medycznym w Lublinie, PBKM SA uzyskał zgodę Komisji Bioetycznej na przeprowadzenie badań według projektu "Zastosowanie komórek mezenchymalnych pozyskanych z galarety Whartona w leczeniu choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi po transplantacji allogenicznych komórek hematopoetycznych" (KE-0254/11/2011).
Krwiotwórcze komórki macierzyste przeszczepiane in utero
Przeszczepienie już w czasie życia płodowego krwiotwórczych komórek macierzystych (ang. in utero hematopoietic stem cell transplantation – IUHSCT) stanowi alternatywę dla poporodowych transplantacji przeprowadzanych w terapii chorób, o których wiadomo, że mogą być zdiagnozowane już na początku ciąży, a po drugie są już leczone poprzez transplantację KKM. Podstawą do praktycznego zastosowania przeszczepienia KKM już w okresie życia płodowego (11-14 tydzień) są trzy zjawiska występujące na początku ciąży:
1) immunologiczna tolerancja – w której mikrośrodowisko grasicy płodu odgrywa podstawową rolę w identyfikacji własnych komórek i w odpowiedzi na obce antygeny, najprawdopodobniej opisana już po raz pierwszy w 1953 roku (12);
2) migracja komórek macierzystych – występująca tylko jeden raz w życiu, której przykładem jest przemieszczanie się układu krwiotwórczego z pęcherzyka żółtkowego poprzez grasicę, wątrobę, nerki do szpiku kostnego (13-16);
3) bardzo mały ciężar ciała biorcy – w 12 tygodniu życia płodowego wynosi on poniżej 35-40 gramów. Przeszczepiając przed 14 tygodniem, mały ciężar ciała biorcy pozwala na częstsze uzyskanie mieszanego chimeryzmu poprzeszczepowego, znanego w fizjologicznej postaci od dawna w przypadku ciąż ludzkich oraz zwierzęcych (17-20).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Le Blanc K, Rasmusson I, Sundberg B et al.: Treatment of severe acute graft versus host disease with third party haploidentical mesenchymal stem cells. Lancet 2004; 363: 1439-1441. 2. Le Blanc K, Frassoni F, Ball L et al.: Mesenchymal stem cells for treatment of steroidresistant, severe acute graft-versus-host disease: a phase II study. Lancet 2008; 371: 1579-1586. 3. Weng JY, Du X, Geng SX et al.: Mesenchymal stem cell as salvage treatment for refractory chronic GVHD. Bone Marrow Transplant 2010; 45: 1732-1740. 4. Karlsson H, Samarasinghe S, Ball LM et al.: Mesenchymal stem cells exert differential effects on alloantigen and virus-specific T-cell responses. Blood 2008; 112(3): 532-541. 5. Le Blanc K, Ringden O: Immunobiology of human mesenchymal stem cells and future use in hematopoietic stem cell transplantation. Biol Blood Marrow Transplant 2005; 11: 321-334. 6. Couriel DR, Saliba R, Escalon MP et al.: Sirolimus in combination with tacrolimus and corticosteroids for the treatment of resistant chronic graft versus-host disease. Br J Haematol 2005; 130(3): 409-417. 7. Cutler C, Miklos D, Kim HT et al.: Rituximab for steroid-refractory chronic graft-versus host disease. Blood 2006; 108(2): 756-762. 8. Couriel DR, Hosing C, Saliba R et al.: Extracorporeal photochemotherapy for the treatment of steroid-resistant chronic GVHD. Blood 2006; 107(8): 3074-3080. 9. Inagaki J, Nagatoshi Y, Hatano M et al.: Low-dose MTX for the treatment of acute and chronic graft-versus-host disease in children. Bone Marrow Transplant 2008; 41: 571-577. 10. Ringden O, Uzunel M, Rasmusson I et al.: Mesenchymal stem cells for treatment of therapy-resistant graft-versus-host disease. Transplantation 2006; 81(10): 1390-1397. 11. Lazarus HM, Koc ON, Devine SM et al.:. Cotransplantation of HLA-identical sibling culture-expanded mesenchymal stem cells and hematopoietic stem cells in hematologic malignancy patients. Biol Blood Marrow Transplant 2005; 11: 389-398. 12. Billingham R, Brent L, Medawar PB: Actively acquired tolerance of foreign cells. Nature 1953; 172(4379): 603-607. 13. Christensen JL, Wright DE, Wagers AJ, Weissman IL: Circulation and chemotaxis of fetal hematopoietic stem cells. PLoS Biol 2004; 2(3): 368-377. 14. Medvinsky A, Dzierzak E: Definitive hematopoiesis is autonomously initiated by the AGM region. Cell 1996; 86: 897-906. 15. Mikkola HK, Gekas C, Orkin SH, Dieterlen-Lievre F: Placenta as a site for hematopoietic stem cell development. Exp Hematol 2005; 33(9): 1048-1054. 16. Taviana M, Peaultab B: The changing cellular environments of hematopoiesis in human development in utero. Exp Hematol 2005; 33(9): 1062-1069. 17. Gill T: Chimerism in humans. Transplant Proc 1977; 9: 1423-1431. 18. van Dijk B, Bommsma D, de Man A: Blood group chimerism in human multiple births is not rare. Am J Med Genet 1996; 61(3): 264-268. 19. Picus J, Aldrich WR, Letvin NL: A naturally occurring bone marrow- chimeric primate. I. Integrity of its immune system. Transplantation 1985; 39(3): 297-303. 20. Picus J, Holley K, Aldrich WR et al.: A naturally occurring bone marrow-chimeric primate. II. Environment dictates restriction on cytolytic T lymphocyte-target cell interactions. J Exp Med 1985; 162(6): 2035-2052. 21. Hansen HE, Niebuhr E, Lomas C: Chimeric twins. T.S. and M.R. reexamined. Hum Hered 1984; 34(2): 127-130. 22. Flake A, Roncarolo MG, Puck J et al.: Treatment of X-linked severe combined immunodeficiency by in utero transplantation of paternal bone marrow. N Engl J Med 1996; 335: 1806-1810. 23. Touraine JL, Raudrant D, Rebaud A et al.: In utero transplantation of stem cells in humans: immunological aspects and clinical follow-up of patients. Bone Marrow Transplant 1992; 1: 121-126. 24. Touraine JL, Raudrant D, Royo C et al.: In-utero transplantation of stem cells in bare lymphocyte syndrome. Lancet 1989; 1: 1382-1383. 25. Westgren M, Ringden O, Bartmann P et al.: Prenatal T-cell reconstitution after in utero transplantation with fetal liver cells in a patient with X-linked severe combined immunodeficiency. Am J Obstet Gynecol 2002; 187: 475-482. 26. Touraine JL, Raudrant D, Golfier F et al.: Reappraisal of in utero stem cell transplantation based on long-term results. Fetal Diagn Ther 2004; 19: 305-312. 27. Wengler G, Lanfranchi A, Frusca T et al.: In-utero transplantation of parental CD34 haematopoietic progenitor cells in a patient with X-linked severe combined immunodeficiency (SCIDX1). Lancet 1996; 348: 1484-1487. 28. Flake AW, Zanjani ED: In utero hematopoietic stem cell transplantation. A status report. JAMA 1997; 278: 932-937. 29. Jones DR, Bui TH, Anderson EM et al.: In utero haematopoietic stem cell transplantation: current perspectives and future potential. Bone Marrow Transplant 1996; 18: 831-837. 30. Muench MO, Rae J, Barcena A et al.: Transplantation of a fetus with paternal Thy-1 +CD34+ cells for chronic granulomatous disease. Bone Marrow Transplant 2001; 27: 355-364. 31. Westgren M: In utero stem cell transplantation. Semin Reprod Med 2006; 24(5): 348-357. 32. Cowan M, Golbus M: In utero hematopoietic stem cell transplants for inherited disease. Am J Pediatr Hematol Oncol 1994; 16: 35-42. 33. Diukman R, Golbus MS: In utero stem cell therapy. J Reprod Med 1992; 37: 515-520. 34. Slavin S, Naparstek E, Ziegler M et al.: Clinical application of intrauterine bone marrow transplantation for treatment of genetic disease-feasibility studies. Bone Marrow Transplant 1992; 1: 189-190. 35. Touraine J: Treatment of human fetuses and induction of immunological tolerance in humans by in utero transplantation of stem cells into fetal recipients. Acta Haematol 1996; 96: 115-119. 36. Orlandi F, Giambona A, Messana F et al.: Evidence of induced non-tolerance in HLA-identical twins with hemoglobinopathy after in utero fetal transplantation. Bone Marrow Transplant 1996; 18: 637-639. 37. Monni G, Ibba RM, Zoppi MA et al.: In utero stem cell transplantation. Croat Med J 1998; 39: 220-223. 38. Hayward A, Ambruso D, Battaglia F et al.: Microchimerism and tolerance following intrauterine transplantation and transfusion for α-thalassemia-1. Fetal Diagn Ther 1998; 13: 8-14. 39. Westgren M, Ringden O, Sturla EN et al.: Lack of evidence of permanent engraftment after in utero fetal stem cell transplantation in congenital hemoglobinopathies 1. Transplantation 1996; 61(8): 1176-1179. 40. Flake AW, Zanjani ED: Treatment of severe combined immunodeficiency. Letter to the Editor. N Engl J Med 1999; 341(4): 291-292. 41. DAndrea AD, Grompe M: Molecular biology of Fanconi anemia: implications for diagnosis and therapy. Blood 1997; 90(5): 1725-1736. 42. Ellis NA, Lennon DJ, Proytcheva M et al.: Somatic intragenic recombination within the mutated locus BLM can correct the high sister-chromatid exchange phenotype of Bloom syndrome cells. Am J Hum Genet 1995; 57(5): 1019-1027. 43. Andreani M, Nesci S, Lucarelli G et al.: Long-term survival of ex-thalassemic patients with persistent mixed chimerism after bone marrow transplantation. Bone Marrow Transplant 2000; 25: 401-404. 44. Walters MC, Patience M, Leisenring W et al.: Bone marrow transplantation for sickle cell disease. N Engl J Med 1996; 335(5): 369-376. 45. http://www.clinicaltrials.gov/ 46. http://www.clinicaltrials.gov/ 47. Wan-Zhang Yang, Yun Zhang, Fang Wu et al.: Human umbilical cord blood-derived mononuclear cell transplantation: case series of 30 subjects with Hereditary Ataxia. J Transl Med 2011; 9: 65-70. 48. Rosenkranz K, Meier C: Umbilical cord blood cell transplantation after brain ischemia – from recovery of function to cellular mechanisms. Ann Anat 2011; 193: 371-379. 49. Tolar J, Blazar BR, Wagner JE: Concise Review: Transplantation of Human Hematopoietic Cells for Extracellular Matrix Protein Deficiency in Epidermolysis Bullosa. Stem Cells 2011; 29(6): 900-906. 50. Ang L, Do TP, Thein ZM et al.: The Ex Vivo Expansion of Conjunctival and Limbal Epithelial Cells using Cord Blood Serum-Supplemented Culture Medium. Invest Ophthalmol Vis Sci 2011; 52: 6138-6147. 51. Abelius M, Ernerudh J, Berg G et al.: High cord blood levels of the Th2-associated chemokines CCL17 and CCL22 precede allergy development during the first 6 years of life. Pediatr Res 2011; 70(5): 495-500. 52. Qiu L, Low HP, Chang C-I et al.: Novel measurements of mammary stem cells in human umbilical cord blood as prospective predictors of breast cancer susceptibility in later life. Ann Oncol 2011; 10.1093/annonc/mdr153. 53. Jóźwiak S, Habich A, Kotulska K et al.: Intracerebroventricular Transplantation of Cord Blood-Derived Neural Progenitors in a Child With Severe Global Brain Ischemic Injury. Cell Medicine, Part B of Cell Transplantation 2010; 1: 71-80. 54. Sun J, Allison S, Mc Laughlin C et al.: Differences in quality between privately and publicly banked umbilical cord blood units: a pilot study of autologous cord blood infusion in children with acquired neurologic disorders. Transfusion 2010; 50(9): 1980-1987. 55. http://www.clinicaltrials.gov/ 56. http://www.clinicaltrials.gov/ 57. http://www.clinicaltrials.gov/ 58. Beiano G, Khoshnood B, Kaminski M et al.: Predictors of cerebral palsy in very preterm infants: the EPIPAGE prospective population-based cohort study. Develop Med & Child Neurology 2010; 52(6): e119-e125.
otrzymano: 2011-08-23
zaakceptowano do druku: 2011-09-02

Adres do korespondencji:
*Dariusz Boruczkowski
NZOZ – Polski Bank Komórek Macierzystych SA
ul. Grzybowska 2/41, 00-131 Warszawa
tel./fax: (22) 436 40 49; tel./fax: (22) 436 40 50
e-mail: dariusz.boruczkowski@pbkm.pl

Nowa Pediatria 3/2011
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria