Czytelnia Medyczna » Medycyna Rodzinna » 4/2006 » Tamsulosyna w leczeniu przewlekłego zapalenia stercza i przewlekłego zespołu bólowego miednicy

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

*Zbigniew Wolski

Tamsulosyna w leczeniu przewlekłego zapalenia stercza i przewlekłego zespołu bólowego miednicy

Tamsulosin in the treatment of chronic prostatitis and chronic pelvic pain syndrome

Katedra i Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Dziecięcej Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Kierownik: prof. dr hab. n. med. Zbigniew Wolski

Summary
This issue presents current opinions on the ethiology of chronic prostatitis and pelvic pain syndrome and management of this condition as well.
Tamsulosin is an antagonist of the alfa-adrenergic receptor, which is used to increase bladder outlet and release from lower urinary tract symptoms (LUTS) in BPH patients. The antagonists of the alfa-adrenergic receptors are also used to diminish LUT symptoms in neurogenic bladder, after prostate biopsy, brachytherapy and conformal radiotherapy of the prostate cancer, and especially in chronic bacterial and nonbacterial prostatitis or chronic pelvic pain syndrome.
Chronic prostatitis/prostatodynia are the most frequently syndromes meet in men during the whole life. They are characterised with bordering and recurrent lower urinary tract symptoms, urogenital area pain, erectal and libido dysfunctions, which are substantially, decrease quality of life. Those syndromes are difficult task to treat. Theory concerning aetiology of chronic pelvic pain syndrome indicates connection with micturition disturbances and uretro-prostatic reflux. Clinical observations, prospective and randomised trials indicate some advantages of alfa-adrenergic receptor antagonist´s management in these conditions. Tamsulosin is one of the most frequently anty alfa-adrenergic drugs prescribed for LUT syndrome and bladder neck outlet obstruction or chronic prostatitis/prostatodynia as well. Those studies documented increasing of the urinary flow, diminishing LUT symptoms and pain, which caused quality of life improvement. Tamsulosin is often combined with antibacterial drugs, usually chinolons. Tamsulosin should be particularly prescribed for chronic prostatitis/prostatodynia because of its uroselectivity and possibility of interrupted dosage (0.4 mg with one day break).
The condition of successful treatment and recurrence prevention of chronic prostatitis and prostatodynia is long-term management, at least 4 weeks to 6-8 months.

Key words: chronic prostatitis/prostatodynia, treatment, tamsulosin.

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Transplantologia praktyczna t.2

Ćwiczenia z utraty

Dieta w walce z rakiem

Stosowanie leków blokujących alfa receptory adrenergiczne, w tym tamsulosyny, w celu zmniejszenia objawów z dolnego odcinka dróg moczowych (LUTS) i przeszkody podpęcherzowej u pacjentów z przerostem łagodnym stercza jest powszechnie znane (1, 2). Obserwacje kliniczne, badania prospektywne, randomizowane ostatnich lat dowiodły, że zablokowanie receptorów alfa adrenergicznych znajdujących się w tylnej cewce, sterczu, szyi pęcherza i pęcherzu moczowym może być również skuteczne w leczeniu podobnych objawów nie będących następstwem łagodnego przerostu stercza (1, 3, 4).

Do tych chorób powodujących powstanie objawów LUTS zalicza się dysfunkcję neurogenną pęcherza moczowego, podrażnienia po barchyterapii, konformalnej radioterapii raka stercza, hypertermii, termoterapii przerostu stercza, po biopsji stercza a przede wszystkim przewlekłe bakteryjne i bezbakteryjne zapalenie stercza oraz przewlekły zespół bólowy miednicy (prostatodynia) (1, 3, 4).

Z punktu widzenia codziennej praktyki lekarskiej urologa lub lekarza ogólnego najważniejsze wydaje się być zastosowanie alfa blokerów w przewlekłym zapaleniu stercza i prostatodynii, albowiem częstość występowania tych stanów wśród mężczyzn jest znaczna. Objawy związane z zapaleniem stercza/prostatodynią dotyczą od 10 do 14% mężczyzn (5). Uważa się, że około 50% mężczyzn w ciągu całego życia ma szanse na wystąpienie objawów zapalenia stercza a wizyty z tego powodu stanowią 5-10% wszystkich porad u urologów i 1% u lekarzy rodzinnych (5, 6). Ponadto dokuczliwość objawów, ich przewlekanie i nawracanie, wpływ na libido, potencję, konieczność długotrwałego, wielolekowego leczenia wpływają istotnie na jakość życia mężczyzn w każdym wieku. Powszechnie uważano, że zapalenie stercza występuje głównie u mężczyzn w młodym lub średnim wieku. Jednakże badania z lat 90-tych ubiegłego wieku dowiodły, że częstość zapaleń stercza wzrasta wraz z wiekiem i wynosi między drugą a piątą dekadą życia 3,3-3,6 przypadków na 1000 a w 7 dekadzie 5,4 /1000 mężczyzn (7).

Pierwszą klasyfikację przewlekłego zapalenia stercza i zespołu bólowego miednicy podał w 1978 roku Drach (8). Obecnie stosowana klasyfikacja została wprowadzona w 1999 roku przez National Institutes of Healt (NIH). Zawiera ona cztery rodzaje zapaleń gruczołu krokowego (6).

I kategoria to ostre bakteryjne, II przewlekłe zakażenie bakteryjne, III kategoria stanowi przewlekły zespół bólowy w obrębie miednicy (chronic pelvic pain syndrome – CPPS) charakteryzujący się przewlekłym bólem lub dyskomfortem w obrębie miednicy przy braku dodatnich posiewów bakteriologicznych.

Do tej kategorii należy przewlekły zespół bólowy w obrębie miednicy w następstwie zapalenia stercza (NIH IIIA – chronic abacterial prostatitis-Inflamatory CPPS) w którym stwierdza się znamienną liczbę leukocytów w nasieniu lub wydzielinie sterczowej uzyskanej po masażu stercza lub w moczu oddanym po masażu, jak również prostatodynia (NIH IIIB).

Prostatodynia (NIH III B, noniflamatory CPPS) jest natomiast przewlekłym zespołem bólowym w obrębie miednicy u pacjentów, u których nie stwierdza się stanu zapalnego stercza tzn. liczba leukocytów oceniona jak w NHI III A, jest nieznamienna.

IV kategorią w klasyfikacji NIH jest bezobjawowe zapalenie stercza (AIP – asymptomatic inflamatory prostatitis), które charakteryzuje się brakiem objawów i dolegliwości przy cechach zakażenia i zapalenia w materiale tkankowym pobranym w czasie biopsji, nasieniu lub moczu.

Brummer w 1983 roku stwierdził, że bakteryjne zapalenie stercza występuje tylko u 5% pacjentów, niebakteryjne u 64% a prostatodynia u 31% (1, 6), a Nickel bakteryjne zapalenie ujawnił u 7% mężczyzn z objawami, natomiast Wiedner w 1991 roku oceniając bakteriospermię wśród pacjentów z przewlekłym zapaleniem stercza stwierdził ją u 46,7% mężczyzn z zakażeniem przewlekłym bakteryjnym (NIH II), u 6,8% z NIHIII A, u 16,2% z NIH III B, i u 4,7% mężczyzn bez objawów zapalenia gruczołu krokowego (9).

Przyczyny przewlekłego zapalenia stercza i przewlekłego zespołu bólowego miednicy są liczne i różnorodne oraz nie do końca poznane.

Potwierdzonymi przyczynami bakteryjnego zapalenia stercza są bakterie Gram (-) – Eschericha colli, Klebsiela sp. Pseudomonas sp. i inne.

Możliwe jest również, że za zakażenia odpowiada Enterococcus faecalis a prawdopodobnie chlamydie, trichomonas, ureooplasma, staphylococcus, corynebacterium, candida (9).

Bezobjawowe zmiany zapalne stercza (NIH IV) stwierdza się u 95% mężczyzn z łagodnym przerostem stercza, u 90% z rakiem gruczołu krokowego, u 40% z bezpłodnością. Stanowi ono również drugą po raku przyczynę podwyższenia poziomu PSA (9).

Za przyczyny wywołujące zapalenie przewlekłe stercza i przewlekły zespół bólowy miednicy, poza ww. mikroorganizmami uważa się reakcje autoimmunologiczne, chemiczne podrażnienie, zaburzenia mikcji powodujące zwiększenie ciśnienia śródcewkowego, zapalenie śródmiąższowe, odpływ wsteczny do przewodów stercza, zaburzenia neuromięśniowe (9, 10).

Objawy przewlekłego zapalenia stercza zarówno bakteryjnego jak i bezbakteryjnego są podobne i można je ująć w sześć grup.

Są to objawy:

1. bólowe,

2. z dolnych dróg moczowych,

3. związane z wytryskiem (hematospermia, zmniejszenie lub brak ejakulatu),

4. zaburzenia wzwodu prącia,

5. zaburzenia libido,

6. zaburzenia sfery emocjonalnej.

Najczęściej występującymi objawami są bóle o zmiennym natężeniu umiejscowione w nadbrzuszu, mosznie, jądrach, kroczu, udach, bóle podczas ejakulacji.

Zwykle występuje wyraźna bolesność uciskowa stercza podczas badania palcem przez odbytnicę, który jest ponadto miękki, ciastowaty.

Wg Litwina 40% pacjentów skarży się na bóle lub/i dyskomfort w podbrzuszu, kroczu i jądrach, 32% w żołędzi a tylko 8% podaje dolegliwości bólowe we wszystkich tych obszarach (6).

Drugą co do częstości i dokuczliwości grupą objawów są objawy z dolnych dróg moczowych-częstomocz dzienny i nocny, trudności w mikcjach, bolesność, pieczenie podczas mikcji, parcia naglące, krwiomocz.

Częstość występowania tych objawów jest podobna jak u chorych z łagodnym przerostem stercza, jednak punktacja objawów mierzona międzynarodową lub amerykańską skalą u pacjentów z zapaleniem stercza może być nawet wyższa (6).

Globish stwierdził znamiennie niższe parametry oceniane podczas badania uroflometrycznego u pacjentów z przewlekłym, bakteryjnym zapaleniem stercza w porównaniu ze zdrowymi mężczyznami w podobnym wieku.

Parametry tej grupy były podobne do grupy pacjentów z objawami prostatodynii. Uważa on, że zaburzenia mikcji mogą odpowiadać za dłuższe występowanie objawów zapalenia stercza (11).

Kolejnymi grupami objawów spotykanymi w zapaleniu przewlekłym stercza są zaburzenia erekcji, libido i wytrysku na które skarży się 63% pacjentów (12).

Cher w swoim wystąpieniu na Kongresie Amerykańskiego Towarzystwa Urologicznego w Chicago w 2003 roku stwierdził, że u 31% pacjentów z zapaleniem przewlekłym stercza skarży się na bóle przy wytrysku, 26% na wytrysk przedwczesny a 5% na brak nasienia. Prawie połowa badanych (49%) miała z tego powodu obniżenie funkcji seksualnej (12).

Ból pojawiający się u pacjentów podczas wytrysku jest bardziej charakterystyczny dla pacjentów z zapaleniem stercza niż przerostem łagodnym.

Wszystkie objawy i dolegliwości, z powodu ich nasilenia, przewlekłego występowania, nawracania, nieustępowania w trakcie leczenia mają zdecydowanie negatywny wpływ na samopoczucie fizyczne i psychiczne, powodując niejednokrotnie znaczne obniżenie jakości życia u mężczyzn z przewlekłym zapaleniem stercza.

Aż 48% tych mężczyzn ocenia stan jakości życia jako zły lub bardzo zły.

Ocenia się, że w porównaniu z grupą chorych na przerost stercza jakość życia jest 3-krotnie gorsza. Na taką ocenę jakości życia mają wpływ wszystkie grupy objawów (6).

Ocena nasilenia dolegliwości u chorych z przewlekłym zapaleniem stercza oparta jest na kwestionariuszu i skali opracowanej przez The National Institutes of Health-Chronic Prostatis Symptoms Index (NIH-CPSI). Wg tej skali ból jest oceniany od 0-21, zaburzenia w oddawaniu moczu od 0-10 a jakość życia do 12 punktów.

Etiologia objawów w przewlekłym bezbakteryjnym zapaleniu stercza (kategoria III wg NIH) jest nie do końca wyjaśniona. Pierwsze wyjaśnienia mechanizmu powstania tych dolegliwości przedstawił Barbalies przed ponad 20 laty, wykazując znamienny wzrost maksymalnego ciśnienia zwieracza cewki moczowej i spadek przepływu cewkowego (10, 13).

Przyczyną wzrostu ciśnienia śródcewkowego może być pobudzenie układu adrenergicznego przez czynniki miejscowe lub odległe.

W cystouretrografii objawiało się to lejkowatym zwężeniem szyi oraz zwężenia cewki na poziomie zwieracza.

Na tej podstawie postawił on hipotezę, że pierwszą przyczyną niebakteryjnego zapalenia stercza (prostatodyni) są zaburzenia sympatycznego układu nerwowego miednicy.

Skuteczne działanie leków blokujących alfa receptory adrenergiczne w leczeniu tych zespołów chorobowych wydają się potwierdzać, że pierwotną przyczyną mogą być zaburzenia czynności dolnego odcinka dróg moczowych.

Wskutek skurczu mięśni szyi pęcherza i cewki dochodzi do podwyższenia ciśnienia śródcewkowego co może być przyczyną przenikania jałowego moczu na drodze odpływu z cewki do kanalików gruczołu krokowego i w konsekwencji pojawienia się chemicznego zapalenia tego narządu.

Dalsze przenikanie moczu tą drogą może tłumaczyć również powstawanie stanów zapalnych pęcherzyków nasiennych i najądrzy.

Potwierdzeniem możliwości występowania tego mechanizmu w powstawaniu przewlekłego zapalenia stercza jest stwierdzenie u tych pacjentów podwyższonego ciśnienia śródsterczowego (14).

Przewlekłe zapalenie stercza/prostatodynię można również tłumaczyć odczynem immunologicznym oraz uszkodzeniem nabłonka stercza podobnym do zapalenia śródmiąższowego pęcherza moczowego. Z tego powodu niektórzy zaliczają niebakteryjne zapalenie stercza/prostatodynię do jednej z postaci tej choroby.

Innym potwierdzeniem przedostawania się moczu drogą odpływu przez kanaliki i gruczoły stercza i strefy okołocewkowej są widoczne często w sterczu zwapnienia jego miąższu.

Z tego powodu Barbalies zaproponował zmianę terminu prostatodynia (zespół bólowy stercza) na bólowy męski zespół objawów cewkowych (peinful male urethral symptom) jako lepiej oddający istotę tej choroby (10).

Dowodem na istnienie takiego mechanizmu powstawania i utrzymania się zapalenia przewlekłego bakteryjnego jak i bezbakteryjnego są liczne obserwacje kliniczne pacjentów u których leczenie przeciwbakteryjne w połączeniu z lekami blokującymi alfa receptory adrenergiczne przyniosło zmniejszenie dolegliwości bólowych i poprawę parametrów uroflowmetrycznych.

Mechanizm działania leków blokujących alfa receptory w zapaleniu stercza nadal nie jest w pełni wyjaśniony, chociaż wydaje się być logicznym korzystne ich działanie u pacjentów z zapaleniem współistniejącym z przerostem łagodnym stercza. Natomiast spornym jest nadal mechanizm działania u młodych pacjentów bez powiększenia stercza.

Reasumując wydaje się, że na podstawie prac z ostatnich lat mechanizm działania leków blokujących alfa receptory adrenergiczne u pacjentów z przewlekłym zapaleniem stercza (prostatodynią) polega na:

1. zmniejszeniu podwyższonego ciśnienia wewnątrzcewkowego a przez to zapobieganiu i eliminacji odpływu wstecznego cewkowo-sterczowego,

2. blokowaniu receptorów alfa 1 adrenergicznych w szyi pęcherza i mięśniówce gładkiej stercza,

3. blokowaniu receptorów alfa 1 adrenergicznych w ścianie pęcherza,

4. blokowaniu ośrodkowej modulacji mikcji i dróg bólowych.

Zasady leczenia, oparte na antybiotykoterapii, ostrego i przewlekłego bakteryjnego zapalenia stercza są powszechnie akceptowane i stosowane, ponieważ leczenie to jest zwykle skuteczne (15, 16).

Natomiast zasady leczenia przewlekłego bezbakteryjnego zapalenia i prostatodynii (NIH III A i B) nie są dotychczas jednoznacznie opracowane (16, 17).

Wobec przewlekania się objawów i ich nawracania jest ono zwykle długotrwałe i wielolekowe. W zależności od nasilenia grup objawów stosowane są leki przeciwbakteryjne najczęściej z grupy chinolonów, niesterydowe leki przeciwzaplane, przeciwbólowe, przeciwhistaminowe, antydepresyjne, antycholinergiczne. Doniesiono również o korzystnym działaniu finasterydu (16, 17).

Fizjoterapia jest postępowaniem uzupełniającym, które może polegać na masażu stercza, nagrzewaniu przezodbytniczym, biostymulacji laserowej, ćwiczeniach rozluźniających mięśnie miednicy (16, 18, 19).

Agresywne leczenie polegające na przezcewkowej elektroresekcji stercza, przezcewkowej ablacji igłowej, nacięciu stercza wydaje się autorowi tego opracowania być bardzo kontrowersyjne.

Biorąc pod uwagę badania nad etiologią zapaleń stercza, obserwacje kliniczne pacjentów oraz badania randomizowane wydaje się, że do leczenia stosowanego dotychczas uzasadnionym jest dołączenie leków blokujących alfa receptory adrenergiczne.

Pierwsze doniesienia na temat korzystnego działania fenoksybenzaminy, nieselektywnego leku blokującego alfa receptory przedstawił w 1981 roku Osborn, wykazując jej skuteczność w zmniejszeniu objawów prostatodynii (20).

W ciągu następnych lat potwierdzono wskazania do stosowania alfa blokerów w zapaleniu przewlekłym stercza w oparciu o liczne obserwacje kliniczne w postaci otwartych prób, które opisywały korzystne zmniejszenie objawów i ich ustępowanie przy stosowaniu łącznym z lekami przeciwbakteryjnymi i przeciwzapalnymi. W ostatnich latach ukazały się prace oparte o ocenę badań randomizowanych z grupą lub bez grupy placebo. Przedstawiono w nich ocenę skuteczności leczenia przewlekłych stanów zapalnych stercza (prostatodynii przy zastosowaniu wszystkich podstawowych leków blokujących receptory alfa (alfuzosyna, doxazosyna, tamsulosyna, terazosyna) (1, 17, 21, 22).

Ostatnie wytyczne Europejskiego Towarzystwa Urologicznego z 2004 roku również wymieniają leki blokujące receptory alfa adrenergiczne jak zalecane w leczeniu przewlekłego zapalenia i bólów stercza i miednicy (6).

Stosunkowo dużą liczbę prac i doniesień kongresowych przedstawiono na temat działania tamsulosyny (1, 2, 3, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29).

Pierwszą pracą z cyklu zawierających ocenę tamsulosyny w leczeniu zapalenia przewlekłego stercza jest praca autorów włoskich z 1999 r. (23).

Ocenili oni wpływ dwumiesięcznego podawania tamsulosyny lub terazosyny (bez antybiotyku) u 80 pacjentów w wieku 25-47 lat z niebakteryjnym zapaleniem stercza na parametry uroflowmetrii. Autorzy ci dokonali porównania tych dwóch grup leczonych mężczyzn z grupą leczoną placebo oceniając uroflowmetrię i punktową skalę objawów wg Neala i Moona. Stwierdzono zmienioną statystycznie poprawę wg tej skali w obu grupach leczonych alfablokerem. Terazosyna poprawiła znamiennie przepływ cewkowy oraz czas przepływu ale przy 14,7% częstości hypotensji. Tamsulosyna znamiennie poprawiła czas przepływu cewkowego w porównaniu z grupą placebo. Na podstawie uzyskanych wyników autorzy uważają, że uroflowmetria winna być – przeprowadzona u wszystkich pacjentów z zapaleniem stercza, u których zamierza się zastosować leki blokujące alfa receptory. Leki te mogą być stosowane z korzyścią u pacjentów u których uroflowmetria ujawniła nieprawidłowości. Zalecają oni tamsulosynę jako selektywny alfabloker szczególnie u młodych mężczyzn.

Nickel i współpracownicy potwierdzili korzystne działanie tamsulosyny u pacjentów z zapaleniem stercza (prostatodynią w trakcie randomizowanej 6-tygodniowej, podwójnie ślepej próby uzyskując znamienną poprawę w punktacji objawów NIH-CPSI w porównaniu z placebo, zwłaszcza w objawach bólowych i w objawach z dolnego odcinka dróg moczowych oraz jakości życia. Skuteczność leczenia pojawiła się po 2 tygodniach i wzrastała w czasie, była największa w grupie pacjentów z najbardziej nasilonymi objawami (24).

Wydaje się, że jeszcze więcej dowodów może dostarczyć rozpoczęte w 2001 r. wieloośrodkowe badanie oceniające skuteczność tamsulosyny łącznie z ciprofloksacyną w czasie 3-miesięcznego leczenia. W próbie tej, randomizowanej, prospektywnej z grupą placebo ocena leczenia będzie polegała nie tylko na pomiarze punktacji skali NIH-CPSI, jakości życia ale i badań laboratoryjnych moczu, nasienia oraz uroflowmetrii (25).

W 2002 roku ukazały się również dwie prace przedstawiające ocenę tamsulosyny w czasie otwartych prób klinicznych. W pierwszej stwierdzono poprawę w skali NIH-CPSI w czasie jednego miesiąca leczenia u 74,5% pacjentów z zapaleniem bezbakteryjnym (prostatodynią uzyskując również poprawę w przepływie maksymalnym i średnim odpowiednio 30 i 65% (26).

W innej pracy oceniono podawanie tamsulosyny w ciągu jednego roku wraz z lekami przeciwbakteryjnymi, przeciwzapalnymi, stwierdzając poprawę w jakości życia i redukcję objawów z dolnego odcinka dróg moczowych mierzoną IPSS i Qmax (27).

Dowodem na zainteresowanie urologów ustaleniem kryteriów włączenia leków blokujących alfa receptory do leczenia przewlekłego zapalenia stercza/prostatodynii są prace przedstawione w ciągu ostatnich lat na Kongresach Amerykańskiego, Europejskiego i Światowego Towarzystwa Urologicznego.

Prace te potwierdzają korzyści płynące z łącznego stosowania tych leków zwłaszcza z lekami przeciwbakteryjnymi (15, 16, 28, 29).

Dawkowanie leków blokujących alfa receptory w zapaleniu stercza jest identyczne jak u chorych z przerostem łagodnym, należy jednak brać pod uwagę ich ewentualne objawy uboczne. Z tego względu niektórzy zalecają stosowanie leku uroselektywnego tamsulosyny zwłaszcza u młodych mężczyzn. Zaletą tamsulosyny może być również szybki początek działania przez zastosowanie od razu skutecznej dawki leczniczej bez efektu hypodensyjnego.

Czas podawania leków blokujących alfa receptory nie został ostatecznie sprecyzowany. Uważa się jednak, że powinien być nie krótszy niż 4 tygodnie a przy zapobieganiu nawrotom wynosić nawet 6-8 miesięcy.

Tamsulosyna jest uważana za jedyny lek wśród alfa-blokerów, który wybiórczo blokuje alfa jeden A i alfa jeden D receptory adrenergiczne i dzięki temu profil jej działań niepożądanych i wpływ na ciśnienia tętnicze krwi jest porównywalny do placebo (2).

Tamsulosyna poprawia maksymalny przepływ cewkowy już po zastosowaniu pierwszej dawki, a w USA jest najczęściej stosowanym lekiem w leczeniu objawów LUTS u chorych z przerostem łagodnym stercza (30).

Również dzięki temu możliwe jest bezpieczne, długotrwałe jej stosowanie w celu zapobiegania nawrotom zapalenia stercza/prostatodynii zgodnie z przedstawioną uprzednio teorią, która upatruje główny czynnik etiologiczny w odpływie wstecznym cewkowo-sterczowym i wzroście ciśnienia śródcewkowego. Czas podawania tamsulosyny jak i innych alfablokerów nie został ściśle określony. W trakcie dyskusji podczas Międzynarodowej Konferencji na ten temat, która odbyła się w Giessen w 2000 roku Barbalias stwierdził, że zalecany czas winien wynosić dłużej niż 4 tygodnie a w przypadkach dobrego efektu kontynuowany do 6-8 miesięcy. Nickel w czasie tej Konferencji dodał, że leczenie przy braku poprawy powyżej 4 tygodni nie jest uzasadnione (10). Dawki leków blokujących alfa receptory u pacjentów leczonych z powodu zapalenia stercza/prostatodynii są podobne jak w przeroście łagodnym stercza, w przypadku tamsulosyny wynoszą 1 tabletka 0,4 mg jeden raz dziennie. W 2005 roku ukazała się interesująca praca o możliwości długotrwałego ale przerywanego leczenia tamsulosyną chorych z LUTS (31). Przerywane leczenie w postaci jednej tabletki tamsulosyny co drugi dzień oceniono w prospektywnej, randomizowanej próbie u pacjentów z objawami z dolnych dróg moczowych. Stwierdzono, że poprawa w przepływie cewkowym jak i w ustępowaniu objawów są podobne jak przy dawkowaniu codziennym. Niewątpliwą korzyścią takiego postępowania jest ograniczenie kosztów leczenia przy zachowaniu skuteczności leczniczej.

Najczęstsze leczenie przewlekłego zapalenia stercza/prostatodynii jest wielolekowe i polega na podaniu leków z trzech grup: antybiotyków, leków blokujących alfa receptory adrenergiczne, leków przeciwzapalnych (4, 21). Chociaż przewlekłe bakteryjne zapalenia stercza stwierdza się tylko u 5% mężczyzn z zapaleniem stercza to leki przeciwbakteryjne należą do leków pierwszej linii. Najczęściej stosowane z nich są: chinolony (ciprofloksacyna, norfloksacyny, lewofloksacyna) (4, 21). Natomiast celem leków przeciwzapalnych jest zmniejszenie dolegliwości bólowych (4).

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Pospolite ruszenie przeciw nowotworom

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z chorobą nowotworową

Wspomnienia onkologa tom 2 Usłyszeć milczenie

Piśmiennictwo

1. Nickel J.G.: Stosowanie antagoniostów receptorów alfa jeden adrenergicznych w przypadkach objawów ze strony dolnych dróg moczowych: nie tylko łagodny rozrost stercza. Urology (pol). 2003, 4, 161-169. 2. Chapple C., et al.: Tamsulosis, the first prostate selctive alfa 1A – adrenoreceptor antagonist. A meta – analisis of two randomized, placebo – contrplled, multocente studies in patients with benign prostatic obstruction. Eur. Urol. 1996, 29, 155-167. 3. Fall Meat all: EAU Guidelines on Chronic Pelvic Pain Eur. Urol. 2004, 46, 6, 681-689. 4. Nickel J.: The three As of chronic prostatitis therapy: antibiotics, alfa-blockers and anti – inflamatioes. What is the evidence? BJU Intern. 2004, 9, 1230-1233. 5. Schaeffer A.: Epidemiology and demographics of Prostatitis Eur. Urol. 2003, supp. 2,5-10. 6. Litwin M., McNaughton-Collinis, Fowlew F, at all: The National Institutes of Health Chronic Prostatitis Symptom Index. Develomment and Validation of a New Outcome Measue. J. Urol. 1999, 162, 369-375. 7. Roberts R., et al.: Prevalence of physician – assgned diagnosis of prostatitis: the Olmsted Country Study of urinary symptoms and health status among men. Urology. 1998, 51, 578-84. 8. Drach C., et al.: Classification of benign diseases associated with prostatic pain: prostatitis or prostatodynia? J. Urol. 1978, 120, 266. 9. Nickel J., Weidner W.: Chronic Prostatitis: current concept and antymicrobial therapy. Inf. In Urol., 2000, 13, 5A, suppl., 22-28. 10. Barbalias G.: Why Alfa-Blockers in Prostatitis? Eur. Urol. Suppl., 2003, 2, 27-29. 11. Ghobish A.: Voiding dysfunction associated with chronic bacterial prostatitis. Eur. Urol., 2002, 2, 159-162. 12. Chen J., et al.: Sexual dysfunction in young patients with chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrom. J. Urol., 2003. suppl. 169.1251. 13. Barbalias G., Blaivas J.: Neurogenic implications of the pathologically open bladder neck. J. Urol., 1983, 129, 780-782. 14. Mahika A., et al.: Chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome can be charactererized by prostatic pressure measurements. J. Urol., 2002, 166, 137-140. 15. Kata S., Borówka A.: Zapalenie gruczołu krokowego (cz. I). Przegl. Urol., 2003, 5, 26-29. 16. Kata S., Borówka A.: Zapalenie gruczołu krokowego (cz. II). Przegl. Urol., 2003, 6, 14-21. 17. Schaeffer A. AUA Apdate. NIDDK sponsored chronic prostatitis callaborative research network – 5 year data. AUA Meeting, Chicago 2003. 18. Nickel J., et al.: Treatment of chronic prostatitis/chronic pelvic pain a decade of clinical trials. BJU Intern. 2003, suppl.2, 90. PD-1,4. 04. 19. Szostek P., i wsp.: Leczenie fizykalne zespołu przewlekłego bólu w obrębie miednicy u mężczyzn z użyciem lasera biostymulującego. Urol. Pol., 2004, 3, 28-32. 20. Osborn D., et al.: Prostatodynia physiological characteristics and rational management with muscule relaxants. Br. J. Urol., 1981, 53, 621-623. 21. Barbalias G., et al.: Alfa blockers for the Tratment of Chronic Prostatitis in combination with antybiotics. J. Urol., 1998, 159, 883-887. 22. Mehik A., et al.: Leczenie przewlekłego zapalenia stercza/przewlekłego zespołu bólowego miednicy alfuzosyną: Urology (pol). 2003, 4, 143-147. 23. Lacguaniti S., et al: Terasosine and tamsulosin in non bacterial prostatitis: a randomized placebo-controlled study. Arch Ital Urol. Androl., 1999, LXXI, 5, 283-285. 24. Nickel J., et al.: Treatment of chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome with tamsulosin: a randomized double blind trial. J. Urol., 2004, 171, 1594-1597. 25. Prepert K., et al.: Designe of multicenter randomized clinical trial for chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome. Urology, 2002, 59, 870-876. 26. Song Ch., et al.: Tamsulosin for the tratment of chronic Prostatitis. Zhongua Nan Ke Xue (Chnese) 2002, 8, 51-53. 27. Dyakov V, Govotov A.: Long-term treatment of chronic prostatitis with tamsulosin. Urolgiia (russian) 2002, 10-12. 28. Narayan P., et al.: Six-week double-blind pilot study of tamsulosin versus placebo in patients with chronic non-bacterial prostatitis/chronic pelvic pain. J. Urol., 2002 (suppl). 167, 4. 97. 29. Narayan P., Djavan B.: Tamsulosin is effective in patients with non-bacterial chronic prostatitis/chronic pelvic pain syndrome. Eur. Urol. Suppl., 2003, 2, 15. 30. Lepor H., et al.: Phase III multicenter placebo – controlled study of tamsulosis in benign prostatic hyperplasia. Urology, 1998, 51, 6, 892-900. 31. Yanardag H., et al.: Intermittent tamsulosin therapy in men with lower urinary symptoms. J. Urol., 2005, 173, 155-157.

otrzymano: 2006-09-05
zaakceptowano do druku: 2006-12-15

Adres do korespondencji:
*Zbigniew Wolski
Katedra i Klinika Urologii Ogólnej, Onkologicznej i Dziecięcej
Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy
Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu
Szpital Uniwersytecki im. Dr A. Jurasza w Bydgoszczy
ul. M. Skłodowskiej-Curie 9, 85-094 Bydgoszcz
tel. (0-52) 585-45-00, fax (0-52) 585-40-45
e-mail: klurol@aci.amb.bydgoszcz.pl

Medycyna Rodzinna 4/2006
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna

Powrót na górę strony

Pozostałe artykuły z numeru 4/2006:

- reklama -

Strona główna | Reklama | Kontakt