Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna s1/2002
Paweł Milart1, Beata Gulanowska-Gędek2
Nietrzymanie moczu u kobiet w okresie pomenopauzalnym
Urinary incontinence in postmenopausal women
1 z III Katedry i Kliniki Ginekologii Akademii Medycznej w Lublinie
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. nadzw. dr hab. med. Tomasz Paszkowski
2 z Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w Lublinie
Ordynator Oddziału: dr med. Piotr Wieczorek
Streszczenie
The recent opinions about the urinary incontinence in postmenopausal women are reviewed. The importance of hormonal replacement therapy in the treatment of UI is discussed.
W okresie przejściowym u kobiet pojawia się wiele dolegliwości dotychczas im nieznanych, związanych z jednej strony z procesami starzenia się organizmu, z drugiej zaś strony, będących konsekwencją postępującego zaniku czynności endokrynnej gonad. Zanik ten powoduje spadek stężenia estrogenów w surowicy krwi i występowanie charakterystycznych dla tego stanu objawów.
Wśród objawów wypadowych obok zaburzeń psychoemocjonalnych takich jak rozdrażnienie, znużenie czy depresja oraz naczynioruchowych (uderzenia gorąca) u kobiet w okresie perimenopauzalnym stosunkowo często pojawiają się lub nasilają występujące wcześniej zaburzenia ze strony układu moczowego. Najczęstszą formą tych dolegliwości jest okresowe lub występujące stale nietrzymanie moczu.
Nietrzymanie moczu według International Continence Society (ICS), jest „stanem w którym bezwolne oddawanie moczu stanowi problem utrudniający kontakty międzyludzkie lub higieniczny i manifestuje się obiektywnie” (1). Mimo że choroba ta dotyczy od 15% do 35% kobiet powyżej 60 roku życia (14, 74, 75) w dalszym ciągu pozostaje tematem tabu.
RODZAJE NIETRZYMANIA MOCZU W OKRESIE POMENOPAUZALNYM
Podstawowym warunkiem prawidłowej funkcji kontroli nad oddawaniem moczu jest utrzymywanie się wyższego ciśnienia hydrostatycznego w cewce moczowej w porównaniu do ciśnienia w pęcherzu moczowym (Pura--Pves> 0).
Po menopauzie występują najczęściej trzy formy nietrzymania moczu:
– naglące nietrzymanie moczu spowodowane niekontrolowaną czynnością wypieracza pęcherza moczowego;
– wysiłkowe nietrzymanie moczu spowodowane niewydolnością aparatu zamykającego cewkę moczową;
– forma mieszana będąca kompilacją dwóch pierwszych.
ETIOLOGIA
Nietrzymanie moczu jest chorobą o wieloczynnikowej etiologii. Może ono występować jako jeden z objawów zaburzenia czynności ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego (np. stwardnienia rozsianego, choroby Parkinsona, guzów mózgu, zaburzeń unerwienia mięśni dna miednicy), chorób o podłożu endokrynologicznym (np. cukrzyca, otyłość) oraz jako zaburzenie jatrogenne (np. przetoki po operacjach ginekologicznych, uszkodzenia pęcherza po naświetlaniu promieniami X, działania uboczne przyjmowanych leków) jak również w następstwie palenia papierosów (6).
Wraz z wiekiem wzrasta możliwość wystąpienia chorób, których konsekwencją może być zaburzona funkcja aparatu zbierającego i wydalającego mocz. Z tego powodu za najważniejsze czynniki etiologiczne nietrzymania moczu związane z klimakterium uznaje się:
– procesy starzenia się tkanek,
– obniżony poziom estrogenów,
– infekcje dolnych dróg moczowych związane z obniżonym poziomem estrogenów.
Typowe zmiany patomorfologiczne stwierdzone w obrębie dolnych dróg moczowych a wiążące się z obniżonym poziomem estrogenemii to:
– zmniejszenie grubości błony śluzowej cewki moczowej i trójkąta pęcherza moczowego,
– zmniejszenie grubości splotu żylnego znajdującego się pod błoną śluzową cewki moczowej,
– zaburzona przemiana kolagenu prowadząca do usztywnienia cewki moczowej (11, 15, 56).
DIAGNOSTYKA
Postępowanie diagnostyczne składa się z wywiadu, badania przedmiotowego, analizy i posiewu moczu oraz badań czynnościowych.
Wywiad
Badanie podmiotowe powinno dostarczyć dokładnych informacji na temat charakteru zaburzeń czynności układu moczowego (70), możliwych wrodzonych lub neurologicznych przyczyn choroby, jak również przebytych infekcji dróg moczowych oraz dotychczas prowadzonej terapii (przyjmowane leki – hormonalna terapia zastępcza, przebyte leczenie chirurgiczne). Kluczowymi pytaniami różnicującymi przyczynę zaburzeń są:
– Czy zdarza się Pani oddać bezwolnie mocz podczas kaszlu, śmiechu lub kichnięcia?
– Czy zdarza się Pani oddać bezwolnie mocz po odczuciu silnego lub/i bolesnego parcia na pęcherz przed dojściem do toalety?
Gaudenz (19) rozwinął schemat wywiadu do 25 pytań. Na podstawie udzielonych odpowiedzi chora kwalifikowana jest do jednej z sześciu grup diagnostycznych. Zaliczenie chorej do grupy wymusza niejako dalsze postępowanie terapeutyczne i ewentualną dalszą diagnostykę.
Cennym uzupełnieniem wywiadu może być prowadzony przez chorą kalendarz mikcji. W swej najprostszej postaci obejmuje on częstotliwość prawidłowego i bezwolnego oddawania moczu, a w wersjach bardziej skomplikowanych również objętość wypijanych płynów oraz objętość wydalanego moczu (2).
Objawy subiektywne zgłaszane przez kobietę stanowią podstawę do podjęcia decyzji o dalszym postępowaniu. Według Jensena i wsp. (33) wywiad jest dobrym narzędziem badawczym. Wartości diagnostyczne wywiadu z podziałem na naglące, wysiłkowe i mieszane nietrzymanie moczu przedstawiono w tabeli 1.
Tabela 1. Wartość diagnostyczna wywiadu dotyczącego nietrzymania moczu.
 Nietrzymanie moczu 
WysiłkoweNagląceMieszane
Czułość 0,910,740,48
Specyficzność0,510,550,66
Wartość predykcyjna wyniku dodatniego0,620,440,16
Wartość predykcyjna wyniku ujemnego0,380,560,84
Tabela 2. Testy czynnościowe pomocne w diagnostyce nietrzymania moczu.
Rodzaj testuOpis wykonania i interpretacji
Badanie objętości moczu zalegającegoObjętość moczu pozostająca w pęcherzu po mikcji nie powinna przekraczać 10-15% jego pojemności (tj. 50 ml)
Fluid-bridge-test.Badanie otwarcia szyi pęcherza moczowego przeprowadza się przy pomocy cewnika.
Tuż po wprowadzeniu cewnika światła pęcherza moczowego uzyskuje się wypływ moczu, a po niewielkim wycofaniu (ok. 0,5 cm) ponowne zahamowanie wypływu. Jeśli próba kaszlowa doprowadza do wypływu moczu przy wycofanym cewniku, świadczy o niewydolności aparatu zamykającego ujścia wewnętrznego cewki moczowej) (63)
Test kaszlowy i jego odmiany z pessarium oraz test Bonney´aObiektywizuje podawane przez pacjentkę objawy. Wypływanie moczu przez cewkę podczas próby kaszlowej (wynik dodatni) jest podstawą do rozpoznania wysiłkowego nietrzymania moczu. Brak wypływu moczu po podparciu cewki pessarium lub palcami (test Bonney´a) w kierunku spojenia łonowego potwierdza rozpoznanie (4, 45)
Q-tip-testOcenia ruchomość ujścia wewnętrznego cewki moczowej. Zmiana położenia pałeczki założonej do cewki o więcej niż 30° podczas manewru Valsavy świadczy o nadmiernej ruchomości tej okolicy (12, 26)
Test podpaskowyObiektywnie bada ilość uciekającego bezwolnie moczu podczas standardowego zestawu ćwiczeń fizycznych poprzez zmierzenie masy lub oporu elektrycznego podpaski przed i po wykonaniu ćwiczeń (3, 46, 74)
Próba Sand´aJest stosunkowo prostym badaniem aktywności ściany pęcherza moczowego. Zwiększenie o 15 cm słupa wody ciśnienia przy wypełnieniu pęcherza 250 ml płynu świadczy o dodatnim wyniku testu i rozpoznaniu nadaktywności wypieracza (56)
Ice-Water-TestTest ten przeprowadza się wprowadzając przez cewnik do pęcherza ok. 100 ml lodowato zimnej wody. Powodowane skurczem ściany pęcherza wypływanie płynu obok cewnika stanowi podstawę do rozpoznania nadmiernej aktywności wypieracza (20)
Badanie fizykalne
U chorej skarżącej się na nietrzymanie moczu, w czasie badania ginekologicznego należy zwrócić szczególną uwagę na zmiany skóry sromu związane z maceracją, elastyczność tkanek, oraz napięcie mięśni dźwigaczy odbytu (46). Nietrzymaniu moczu towarzyszą często zaburzenia statyki narządu rodnego. Nie ma jednak zgodności co do faktu, że znacznie nasilona przepuklina pęcherzowa stanowi przyczynę zaburzonej funkcji aparatu zamykającego cewkę moczową.
Testy czynnościowe
Tabela 2 przedstawia testy i badania przydatne w rozpoznaniu nietrzymania moczu. Badania te mogą być wykonane praktycznie w każdym gabinecie a wykonanie ich nie powinno stanowić trudności.
Analiza i posiew moczu
W związku z tym, że występujące częściej w okresie przejściowym stany zapalne dróg moczowych dają objawy naglącego nietrzymania moczu, należy wykluczyć lub/i wyleczyć infekcję dróg moczowych przed dalszym etapem leczenia nietrzymania moczu. Ocenia się, że około 10 do 15% kobiet w wieku powyżej 60 lat cierpi na powtarzające się stany zapalne dróg moczowych, najczęściej spowodowanych zakażeniami bakteriami z grupy Enterobacteriaceae (E. Coli) (57). Raz i wsp. (54) opublikowali dane świadczące o zmniejszaniu się częstotliwości nawrotów infekcji dróg moczowych w grupie kobiet otrzymujących miejscową terapię z użyciem estriolu.
Badanie urodynamiczne
Podstawowym wskazaniem do badania urodynamicznego jest konieczność potwierdzenia rozpoznania klinicznego przy pomocy obiektywnych i mierzalnych danych oraz:
– ustalenie przyczyny nietrzymania moczu, szczególnie wtedy, gdy przeprowadzone uprzednio leczenie nie przyniosło spodziewanych rezultatów,

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Nowa Medycyna s1/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna