Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2008, s. 112-115
*Anna Kierklo, Ewa Ostasiewicz, Klaudiusz Rojek
Otyłość dzieci a próchnica zębów – na podstawie piśmiennictwa
Children´s obesity and dental caries – on the basis of the literature
Zakład Propedeutyki Stomatologii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku
Kierownik Zakładu: dr hab. n. med. Anna Kierklo
Nadwaga i otyłość stały się w ciągu ostatnich lat istotnym problemem społecznym w skali całego świata. Wykazuje on tendencję wzrostową niemal we wszystkich grupach wiekowych, niezależnie od płci i pochodzenia etnicznego. Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia WHO otyłość osiągnęła rozmiary epidemii (1, 2). Epidemiolodzy alarmują, że ten wielki problem współczesnej cywilizacji dotyczy już nie tylko krajów wysoko uprzemysłowionych, ale i społeczeństw rozwijających się (3, 4). Występuje przede wszystkim w Europie, Australii, krajach obu Ameryk oraz Bliskiego i Środkowego Wschodu (5-9). Według raportów WHO globalnie około 10% młodych osób w wieku od 5 do 17 lat ma nadwagę, a wśród nich 2-3% ma otyłość. Oznacza to odpowiednio: 155 milionów i 30-45 milionów dzieci w 2000 roku (cyt. wg 7). Z badań przeprowadzonych w USA wynika, że właśnie dzieci są populacją najgrubszą wśród wszystkich grup wiekowych (2). Wzrost występowania nadwagi bądź otyłości w młodym wieku jest widoczny szczególnie w przeciągu dwóch ostatnich dekad. I tak, wśród 7-13-latków kanadyjskich odsetek takich dzieci wzrósł z 12% do ponad 30%, podczas gdy w Australii do 21% (2). Otyłych dzieci amerykańskich jest obecnie 15%, czyli dwa razy więcej niż przed 20 laty (10), podobnie jak w Niemczech (6). Zbliżone dane podaje się dla Japonii (10,5%), Hiszpanii (13,9%), Włoch (9,9%) itd. (3, 8). Do 2000 roku we Francji nadwagę lub otyłość wykazywało 18,1% dzieci 7-9-letnich oraz 15,3% 10-17-latków (11). Problem ten dotyczy także Polski (4, 9, 12). Szacuje się, że wśród polskich 7-9-latków częstość występowania otyłości wynosi 3,6%, zaś otyłość lub nadwagę prezentuje 15,8% dziewcząt oraz 15,0% chłopców w tym wieku (4). Podobnie jak we Francji, istnieje u nas tendencja zmniejszania się tego zjawiska wraz z wiekiem (4).
Podstawową przyczyną otyłości jest zwiększenie spożycia energii i/lub zmniejszenie wydatku energetycznego (9). Znaczący wzrost nasilenia zjawiska otyłości jest związany z czynnikami środowiskowymi, takimi jak siedzący tryb życia i mała aktywność fizyczna oraz konsumpcja pokarmów wysokokalorycznych, wytworzonych z produktów rafinowanych i tłustych (3,13-16). Szczególną uwagę badacze zwracają na genetyczne skłonności do nadmiernego magazynowania tkanki tłuszczowej (3,14,17). Jednak ten czynnik jest najrzadszy, gdyż decyduje o około 5% przypadków (3). Stwierdzono też, że w wypadku młodszych dzieci jednym z najistotniejszych czynników ryzyka jest niski standard ekonomiczny życia rodziców oraz poziom ich wykształcenia (5,13-15). Rzutuje to na nieprawidłowe zwyczaje żywieniowe w postaci spożywania łatwo dostępnych posiłków o dużej zawartości cukrów, fast-foodów i napojów gazowanych. W niektórych rodzinach żywność służy też do zaspokajania tzw. głodu emocjonalnego (18). Z całą pewnością dietetyczne nawyki rodziców rzutują na sposób odżywiania się dzieci (14).
Obecnie wiadomo, że dziecięca otyłość stanowi istotny czynnik ryzyka licznych patologii, zarówno tych szybko rozwijających się na jej tle, jak i odległych, pojawiających się po latach (13). Wśród takich stanów można wymienić powikłania ortopedyczne, nadciśnienie, wzrost poziomu cholesterolu, stłuszczenie wątroby, czy oporność na insulinę (7, 17). Nadmierna waga ciała w dzieciństwie może więc prowadzić do wielu poważnych schorzeń oraz spadku jakości życia i innych problemów. Najgroźniejszymi chorobami determinowanymi m.in. przez otyłość dziecięcą są nowotwory, cukrzyca typu 2, a także choroby układu krążenia, astma, choroba zwyrodnieniowa i zapalenia stawów oraz zespół bezdechu sennego (7, 9, 12, 17, 18). Nadwaga i otyłość u dzieci, a zwłaszcza u młodzieży, bywa także przyczyną zaburzeń emocjonalnych i chorób psychicznych, między innymi na skutek odrzucenia przez rówieśników i wyobcowania (6, 17). Znacznej otyłości często towarzyszą niska samoocena, stany depresyjne, bulimia lub jadłowstręt psychiczny (9). Wreszcie należy pamiętać, że otyłość we wczesnym okresie życia powoduje otyłość w wieku dojrzałym, a ta stanowi czynnik ryzyka wczesnej śmiertelności pacjentów (8, 9). Otyłość w wieku 6 lat zapowiada w przybliżeniu w 25%, zaś w wieku 12 lat – w 75% otyłość w życiu dorosłym (17).
W rozpoznawaniu otyłości stosuje się obiektywne kryterium jakim jest wskaźnik masy ciała (body mass index) BMI, obliczany przez podzielenie masy w kilogramach przez wzrost w m2 (9). W przypadku dzieci i młodzieży BMI odnoszone jest do siatek centylowych opracowanych dla danych populacji. Zgodnie z zaleceniami ekspertów obecnie przyjmuje się, że BMI>85 centyla oznacza nadwagę, a BMI>95 centyla otyłość (9, 17, 19). Jednak czasem stosuje się interpretację wskaźnika BMI przyjętą dla dorosłych (odpowiednio BMI =25 kg/m2 oraz 30 kg/m2) (8, 18).
Otyłość i próchnica zębów wynikają z całego kompleksu zależności pomiędzy czynnikami, z których wiele wypływa ze zmian stylu życia. Niektóre z wymienionych wcześniej determinant otyłości uznawane są też za przyczynę próchnicy zębów (14, 15, 20, 21). Dotyczy to przede wszystkim częstego spożywania produktów bogatych w węglowodany czy słodzonych napojów (gazowanych i soków) (15, 22, 23), podobnie jak socjoekonomicznych warunków życia (15, 24, 25), choć według badań Reisine i Psoter (21), tych ostatnich – w stopniu mniejszym niż 20 lat temu. Wspomniana zbieżność zadecydowała, że zaczęto doszukiwać się ściślejszych zależności pomiędzy obiema patologiami. Dotychczas jednak nie potwierdzono jednoznacznie takiego związku. W piśmiennictwie pojawiają się różne prace, na podstawie których nie można w sposób bezpośredni wyciągnąć rozstrzygających wniosków w tym zakresie. Najczęściej są to badania, w których odnotowywano współistnienie próchnicy i otyłości w dzieciństwie oraz sugerowano, że otyłe dzieci są w grupie podwyższonego ryzyka rozwoju próchnicy zębów (2, 26, 27). Wydaje się jednak, że ani hipoteza „otyłość powoduje wzrost ryzyka próchnicy”, ani „próchnica powoduje wzrost ryzyka otyłości” nie jest trafiona. Bardziej prawdziwa jest raczej koncepcja, że wspólne czynniki ryzyka zwiększają prawdopodobieństwo wystąpienia obu tych schorzeń (5, 14, 20).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 15 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 35 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2008-08-20
zaakceptowano do druku: 2008-09-06

Adres do korespondencji:
*Anna Kierklo
Zakład Propedeutyki Stomatologii UM w Białymstoku
ul. Waszyngtona 15A, 15-276 Białystok
tel: 0(85) 745 05 97
e-mail: ankierklo@op.pl

Nowa Stomatologia 3/2008
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia