Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2006, s. 83-89
*Barbara Urbaniak, Czesław Marcisz
Wpływ soi i izoflawonów sojowych na tarczycę
The influence of soy and soy isoflavones on the thyroid
Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Wewnętrznych Wydziału Opieki Zdrowotnej Śląskiej Akademii Medycznej w Tychach
Kierownik Katedry: dr hab. n. med. Czesław Marcisz
Summary
This review describes the knowledge on the influence of soy and soy isoflavones consumption on thyroid gland structure and function. Based on animal model experiments and several human studies there were shown effects of soy on the thyroid structure and thyroid hormone production, particularly in the absence of iodine: soy has stimulated thyroid hyperplasia and hypothyroidism; on the other hand slightly elevated thyroxine and thyroid stimulating hormone (TSH) serum levels and no serious thyroid structure changes were observed in iodine- replete soy consumers. Although in vitro data proved that soy isoflavones inactivated thyroid peroxidase, they caused no serious thyroid disorders. We present revealed mechanisms of soy action in the thyroid and possible harmful results of soy consumption for people with iodine-deficient diet or exposed to other risk factors. We noticed there were no medical data about possible effects of soy consumption by adults suffering from thyroid diseases. In our opinion it is particularly important because soy products are heavily marked to women for relief of menopausal symptoms at present.
Soja jest jednoroczną rośliną oleistą z rodziny motylkowatych uprawianą w USA, Chinach, Japonii, Brazylii, Afryce i na południu Europy (1). Nasiona soi mają bardzo dużą wartość odżywczą, którą stanowi białko o łatwo przyswajalnym składzie aminokwasowym (40-50% zawartości nasion), tłuszcze z dużą ilością kwasów wielonienasyconych (ponad 20%) oraz oligo- i polisacharydy (1-3). Soja obfituje także w saponiny i zaliczane do fitoestrogenów izoflawony. W produktach sojowych znajdują się głównie trzy izoflawony: genisteina, daidzeina i glyceteina, które mogą występować w formie nieskoniugowanej jako aglikony oraz w formie skoniugowanej jako glikozydy (genistyna, daidzyna, glycetyna oraz ich pochodne acetylowe i malonylowe) (4, 5). Generalnie soja zawiera więcej genisteiny niż daidzeiny i względnie niewielkie ilości glyceteiny (<10% całkowitej zawartości izoflawonów) (6). Izoflawony sprzężone z kwasem glukuronowym stanowią aż 90% wszystkich form izoflawonów krążących we krwi, zarówno u szczurów, jak i u ludzi (5, 7, 8), jednakże są nieaktywne biologicznie (5, 9), podczas gdy frakcje wolne i skoniugowane występujące w znacznie mniejszych stężeniach, są uważane za biologicznie aktywne (5).
W tarczycy szczurów stwierdzono zarówno aglikony, jak i formy skoniugowane, przy czym koncentracja aglikonów okazała się znacznie wyższa niż we krwi (18-28% i 1-3%). Sugerowano, iż aglikony jako związki niespolaryzowane łatwiej przedostają się do tkanek lipofilnych typowych dla tarczycy (10).
Wpływ soi i izoflawonów sojowych na strukturę tarczycy u zwierząt
Właściwości wolotwórcze surowych nasion soi dodawanych do pożywienia szczurów opisano w 1933 r. (11, 12). Jednakże dodawanie niewielkich ilości jodu do karmy zawierającej nasiona soi istotnie zmniejszało ryzyko wystąpienia wola (11, 13, 14), a nawet powodowało jego cofanie się (15). Zauważono, iż surowe nasiona soi powodowały wole znacznie większych rozmiarów niż nasiona poddane obróbce termicznej (11, 14). Kolejne badania na szczurach wykazały, że soja, w przeciwieństwie do znanych wówczas substancji wolotwórczych, zwiększała wychwyt J131 (16).
Kimura i wsp. (17) badali 30 samic szczurów, otrzymujących przez 6-12 miesięcy pokarm, zawierający 40% odtłuszczonych ziaren soi i niedostateczną ilość jodu. U każdego z tych zwierząt tarczyca uległa znacznemu powiększeniu, stwierdzano w niej zmiany guzowate o cechach złośliwości, a nawet przerzuty raka tarczycy w płucach. W grupie kontrolnej, otrzymującej dodatkowo 0,015 mg jodu na 100 mg pokarmu, nie wykazano żadnych zmian patologicznych. W kolejnym, krócej trwającym (10 tygodni) doświadczeniu na szczurach, w następstwie stosowania diety sojowej w warunkach niedoboru jodu obserwowano kilkakrotne powiększenie masy tarczycy, nieregularność komórek pęcherzykowych i ich rozlany rozrost z uszkodzeniem mitochondriów i poszerzeniem siateczki endoplazmatycznej oraz prawie całkowity zanik koloidu w pęcherzykach (18). Sugerowano, że synergistyczne działanie wolotwórcze soi z niedoborem jodu zachodziło wtedy, gdy zawartość soi w pożywieniu była dość wysoka, bo wynosząca 25% (19). Odsetek ten może stanowić wielkość progową dla działania wolotwórczego. Wypada również nadmienić, iż w niektórych doświadczeniach soja powodowała wzrost masy przysadki mózgowej, zarówno przy prawidłowej, jak i obniżonej zawartości jodu w pożywieniu (18, 19).
Na podstawie badań doświadczalnych na zwierzętach dowiedziono, że soja w warunkach dostatecznej podaży jodu w niewielkim stopniu wpływała na ultrastrukturę tarczycy, natomiast odpowiednio duża zawartość soi w pożywieniu o niewielkiej zawartości jodu, była odpowiedzialna za występowanie zmian morfologiczno-anatomicznych tarczycy.
Niektóre badania zostały przeprowadzone z użyciem samych izoflawonów sojowych, jako aktywnych składników koncentratów białka sojowego, przypuszczając, że to izoflawony były odpowiedzialne za zmiany struktury tarczycy. Porównano więc wpływ na tarczycę szczurów pożywienie zawierające 0,2% lub 0,4% mieszanki izoflawonów, z rezultatami karmienia 20% odtłuszczonymi nasionami soi, w warunkach dostatecznej, jak i obniżonej zawartości jodu. Okazało się, iż rozlany przerost i/lub rozrost pęcherzyków tarczycy występował u zwierząt otrzymujących pokarm z niedoborem jodu i był znacznie bardziej nasilony przez odtłuszczoną soję, niż w następstwie stosowania mieszanek izolowanych izoflawonów, które nie wywoływały takich zmian (20). Trzeba zaznaczyć, że w warunkach dostatecznej podaży jodu nie obserwowano zmian histopatologicznych w tarczycy u żadnego zwierzęcia w tym badaniu (20); również w innych badaniach przeprowadzonych na szczurach w takich warunkach podawanie mieszanki izoflawonów lub samej genisteiny nie wywoływało zmian histopatologicznych w tarczycy (10, 21). Wyniki tych doświadczeń sugerują, że izoflawony sojowe nie były związane z mechanizmami nasilającymi synergistyczne wolotwórcze działanie soi i niedoboru jodu.
Wpływ soi i izoflawonów na stężenie hormonów tarczycy u zwierząt
Przeprowadzono również badania oceniające wpływ soi na stężenie hormonów tarczycy i tyreotropiny (TSH) w krążącej krwi. Akiba i wsp. (22, 23) wykazali, iż kurczęta karmione preparatami białkowymi z ziaren soi cechowały się wyższym stężeniem tyroksyny (T4) w surowicy niż te, które otrzymywały kazeinę jako źródło białka. Miniświnki (24) i chomiki (25), otrzymujące preparaty białka sojowego, również cechowało wyższe stężenie tyroksyny, całkowitej i wolnej (WT4), niż zwierzęta karmione kazeiną, przy niezmienionym stężeniu trijodotyroniny (T3). Podobne zmiany hormonalne obserwowano u kotów, którym stosowano dietę sojową (26). U gryzoni gerbili karmionych przez 4 tygodnie białkiem sojowym obserwowano, w porównaniu ze zwierzętami otrzymującymi kazeinę, istotnie wyższe stężenie T4 i TSH w surowicy i porównywalną trijodotyroninemię (27). Natomiast u szczurów karmionych izolatem białka sojowego przez 310 dni nie stwierdzono różnic w stężeniach T3 i T4 w porównaniu z grupą zwierząt karmionych kazeiną (28).
W innych eksperymentach na szczurach oceniano wpływ diety glutenowej z dodatkiem 20% odtłuszczonej soi, wykazując jedynie wzrost stężenia TSH po 5. i 10. tygodniach obserwacji, bowiem zmiany stężenia T4 i T3 okazały się nieistotne (18). Kiedy dieta ta została pozbawiona jodu to tyroksynemia uległa istotnemu obniżeniu, a stężenie TSH w surowicy wzrosło nawet 25-krotnie (18). W innych badaniach na szczurach, w następstwie pięciotygodniowego karmienia mieszanką sojową z dostateczną zawartością jodu, stwierdzono jedynie wzrost tyroksynemii (20) lub współistnienie z nią zwiększonej tyreotropinemii (19). W warunkach zaś niedoboru jodu w paszy, zawierającej 20 lub 25% soi, dochodziło do nasilenia zmian hormonalnych w surowicy krwi tych szczurów, a mianowicie: zwiększenia stężenia TSH i obniżenia T4 (19, 20).
Podsumowując, można stwierdzić, iż karmienie zwierząt laboratoryjnych soją w warunkach dostatecznej podaży jodu, powodowało u nich wzrost stężenia T4 w surowicy, nie wpływało na stężenie T3 i w większości badań podnosiło tyreotropinemię, natomiast w warunkach niedoboru jodu było przyczyną nasilonego wzrostu stężenia TSH i obniżenia stężenia T4 w surowicy krwi, co oznaczało, że doszło do pojawienia się cech niedoczynności tarczycy.
Podawanie szczurom mieszanki bogatej w izolowane izoflawony sojowe nie wywierało wpływu na stężenie T4, T3 i TSH w surowicy krwi, niezależnie od zawartości jodu w mieszance (20, 29), natomiast duże ilości izoflawonów dodane do izolatu białka sojowego wywoływały, jedynie u samic szczurów, wzrost stężenia T4 (28).
Interesujące okazały się badania dotyczące wpływu izolowanego białka sojowego i izoflawonów na receptory trijodotyroninowe (TR) w komórkach wątrobowych szczurów (28). Receptory te, należące do nadrodziny receptorów jądrowych, obejmują kilka czynnych izoform: TRα1, TRα2, TRβ1 i TRβ2. Za pośrednictwem TR regulowanych jest wiele procesów metabolicznych związanych ze wzrostem, różnicowaniem i proliferacją komórek oraz regulacją stężenia cholesterolu i innych lipidów (28, 30).
Wykazano, że karmienie szczurów izolatem białka sojowego powodowało zwiększenie zawartości białka TRβ1 (52-kDa) w komórkach wątroby w porównaniu z grupą zwierząt otrzymujących kazeinę (28). Dodanie izoflawonów do obu diet nie modyfikowało wpływu białka sojowego na TRβ1, chociaż wysokie dawki izoflawonów dodane do diety sojowej zmniejszały ilość białka TRα1 w wątrobie młodych samców szczurów z drugiego pokolenia (28). W kolejnym eksperymencie okazało się, iż wzrost zawartości białka TRβ1 w wątrobie szczurów, powodowany białkiem sojowym, był istotnie większy u samic niż u samców (31). Im większa była zawartość białka sojowego w diecie, tym stężenie białka TRβ1 w wątrobie było wyższe, a zdolność wiązania jądrowego TR do DNA mniejsza. U samców karmienie izolatem białka sojowego nie wpływało na zdolność wiązania wątrobowego TR do DNA. Autorzy pracy sugerowali związek pomiędzy modulacją wątrobowego TRβ1, a hipolipemicznym wpływem białka sojowego (31).
Na podstawie badania wydalania z kałem znakowanej J131 T4, podawanej dożylnie szczurom, stwierdzono wyższe wartości w grupie zwierząt karmionych mąką sojową niż w grupie kontrolnej (32). Autor sugerował, że mogło to być związane z zaburzeniem wchłaniania T4 spowodowanym przyspieszonym pasażem w przewodzie pokarmowym lub specyficznym wpływem soi na czynność błony śluzowej jelita (32). Dowiedziono, iż nadmiar tyroksyny w kale szczurów karmionych soją nie wiązał się ze zwiększonym wydzielaniem z dróg żółciowych lub z innych źródeł do światła przewodu pokarmowego (32). Należy w tym miejscu zaznaczyć, że krążenie jelitowo-wątrobowe T4 u ludzi nie odgrywa tak znaczącej roli w metabolizmie tego hormonu, jak ma to miejsce u szczurów (33).
Wpływ soi i izoflawonów sojowych na tarczycę ludzi
U niemowląt karmionych mieszankami sojowymi obserwowano przypadki występowania wola (33, 34, 35), nawet z towarzyszącymi objawami klinicznymi niedoczynności tarczycy (36). Zmiany te ustępowały po zaprzestaniu stosowania mieszanki sojowej (33, 34, 35) lub w następstwie dodatkowego podawania płynu Lugola (35, 36). Od 1959 roku modyfikowano skład mieszanek sojowych dla dzieci, wzbogacając je w jod (34) i od tego czasu nie opisywano nowych przypadków wola wywołanego podawaniem tych mieszanek.
Dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy żywione mieszankami sojowymi wykazywały upośledzoną biodostępność stosowanych preparatów suszonej tarczycy (37) lub L-tyroksyny (38, 39). Zauważono, że soja zawarta w mieszankach odżywczych powodowała zaburzenia wchłaniania L-tyroksyny z przewodu pokarmowego (37, 39). Sugerowano konieczność stosowania wyższych dawek L-tyroksyny u dzieci z wrodzoną niedoczynnością tarczycy karmionych soją (40).
Niepokojące okazały się wyniki retrospektywnej analizy żywienia nastolatków, u których rozpoznano autoimmunologiczne choroby tarczycy. Okazało się bowiem, że 31% z nich (18 z 59) było karmionych we wczesnym dzieciństwie mieszankami sojowymi, podczas gdy wśród ich zdrowego rodzeństwa procent karmionych tymi mieszankami wynosił tylko 12% (9 z 76), a u zdrowych niespokrewnionych dzieci – 13% (7 z 54). Spostrzeżenie to mogłoby wskazywać na możliwość związku karmienia preparatami sojowymi w okresie niemowlęcym, z występowaniem autoimmunologiczych chorób tarczycy (41, 42). Metoda przeprowadzenia tej analizy była jednakże poddana krytyce; zarzucono, że dokonano nieprawidłowego doboru do grupy kontrolnej pod względem wieku, płci i wywiadu dotyczącego zaburzeń układu immunologicznego (43).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2006-04-05
zaakceptowano do druku: 2006-06-11

Adres do korespondencji:
*Barbara Urbaniak
Katedra i Oddział Kliniczny Chorób Wewnętrznych Śląskiej AM
ul. Edukacji 102, 43-100 Tychy
tel./fax. (32) 325-42-87
e-mail: klinwewtychy@poczta.onet.pl

Postępy Fitoterapii 2/2006
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii