Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Anestezjologia Intensywna Terapia 1/2003, s. 44-47
Krzysztof Bieda, Paweł Sobczyński, Roman Szulc
Nadciśnienie śródbrzuszne – czy tylko problem chirurgiczny?
Intra-abdominal hypertension – is it only a surgical problem?
Katedra i Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii AM im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Kierownik: prof. dr hab. R. Szulc
Objawy nadciśnienia śródbrzusznego oraz zespołu cieśni śródbrzusznej występują przynajmniej u 20% krytycznie chorych leczonych w oddziałach intensywnej terapii. Mimo że następstwa zwiększonego ciśnienia śródbrzusznego są poważne, w większości przypadków pozostaje ono nierozpoznane i nieleczone. Dzieje się tak pomimo faktu, że metoda pomiaru tego ciśnienia należy do najprostszych, a sprzęt niezbędny do jej wykonania dostępny jest praktycznie w obrębie każdego oddziału.
Wśród przyczyn tego stanu rzeczy wymienia się m.in. niedostateczną znajomość konsekwencji nadciśnienia śródbrzusznego. Niedoceniona pozostaje także wartość prognostyczna pomiaru ciśnienia śródbrzusznego, mimo iż pomiar ten wpisuje się dobrze w koncepcję monitorowania przesłanek rozwoju niewydolności wielonarządowej, a rozpoznanie nadciśnienia śródbrzusznego koreluje z gorszym rokowaniem.
DEFINICJA
Ciśnienie śródbrzuszne ( intra-abdominal pressure, IAP) jest to średnie ciśnienie panujące w obrębie jamy brzusznej, będące wypadkową objętości narządów jamy brzusznej, jamy otrzewnej oraz podatności ścian jamy brzusznej. U osób zdrowych, oddychających samoistnie IAP waha się od wartości nieznacznie ujemnych do 0 mmHg. U chorych sztucznie wentylowanych wartość ta wynosi 3-8 mmHg (0,4-1,06 kPa), a po operacjach brzusznych 3-15 mmHg (0,4-2 kPa) [1, 2].
POMIAR
Standardem pomiaru ciśnienia śródbrzusznego stało się jego oznaczanie przy użyciu cewnika Foleya umieszczonego w pęcherzu moczowym. W naszej klinice zmodyfikowaliśmy technikę pierwotnie zaproponowaną przez Krona i ulepszoną przez Malbraina [1, 3]. Do pomiaru używamy cewnika trójdrożnego typu Foley, w którym do jednego światła dołączony jest worek do odprowadzania moczu, do drugiego zaś przy pomocy złączki (np. Vygon REF 801.00, Niemcy), przyłączony jest standardowy zestaw do inwazyjnego pomiaru ciśnienia wraz z przetwornikiem (ryc. 1).
Ryc. 1. Zestaw do pomiaru ciśnienia śródbrzusznego.
Badany ułożony jest w pozycji poziomej na plecach. Po opróżnieniu pęcherza moczowego, przy pomocy zacisku zamyka się światło cewnika połączone z workiem do zbierania moczu. Następnie za pomocą strzykawki (50 ml) przetacza się do pęcherza moczowego badanego pacjenta 100 ml 0,9% NaCl, z wlewu kroplowego podłączonego do zestawu do mierzenia ciś-nienia. Po kalibracji zestawu na poziomie wyniosłości łonowej (linia pachowa środkowa) dokonuje się odczytu wartości ciśnienia śródbrzusznego przy końcu wydechu pacjenta. Aby zweryfikować prawidłowość odczytu można delikatnie nacisnąć brzuch badanego, co powinno wywołać wzrost wartości ciśnienia śródbrzusznego. Jeśli natomiast sygnał zostaje stłumiony, należy zwolnić zacisk, przy pomocy którego zamknięto światło cewnika, usunąć z zestawu pomiarowego powietrze i wykonać pomiar ponownie.
Modyfikacją tej metody jest pomiar IAP przy pomocy zgłębnika żołądkowo-jelitowego. Znajduje on zastosowanie w tych sytuacjach, w których wcześniej opisana metoda jest przeciwwskazana (np. po urazie pęcherza), lub okazać się może mało wiarygodna (np. w przypadku upośledzenia podatności ścian pęcherza przez uciskający krwiak).
NADCIŚNIENIE ŚRÓDBRZUSZNE, A ZESPÓŁ CIEŚNI ŚRÓDBRZUSZNEJ
Szereg przyczyn może powodować wzrost IAP, który mylnie określa się zamiennie jako nadciśnienie śródbrzuszne, lub zespół cieśni śródbrzusznej. Nadciśnienie śródbrzuszne i zespół cieśni śródbrzusznej nie są synonimami. Są to różne stadia tego samego procesu patologicznego [1].
Nadciśnienie śródbrzuszne ( intra-abdominal hypertension, IAH) jest stanem zapoczątkowującym sekwencję niekorzystnych następstw, którego próg krytyczny jest osobniczo zmienny (w zakresie 10-15 mmHg; 1,3-2 kPa) i zależny od czynników etiologicznych, stanu wypełnienia łożyska naczyniowego i chorób współistniejących [1].
Wartość IAP, która określa IAH wciąż pozostaje przedmiotem dyskusji. Dane eksperymentalne wskazują, że nawet nieznaczny i stosunkowo krótkotrwały (30-60 min) wzrost wartości IAP do 10 mmHg (1,3 kPa) wywiera niekorzystny wpływ na funkcje narządów. Wzrost IAP powyżej wartości 12 mmHg (1,6 kPa) koreluje z gorszym rokowaniem co do przeżycia [4].
Zespół cieśni śródbrzusznej ( abdominal compartment syndrome, ACS) jest to stan patologiczny spowodowany gwałtownym wzrostem ciśnienia śródbrzusznego powyżej wartości 20-25 mmHg (2,7-3,3 kPa), w następstwie którego dochodzi do upośledzenia funkcji narządów i/lub gojenia się ran. Dekompresja jamy brzusznej w tym zespole przynosi korzystny efekt dla chorego [5].
Ta zaproponowana przez Morrisa definicja zawiera komponentę określającą dynamikę wzrostu IAP, jednakże wartość określająca ACS, podobnie jak wartość IAH, nadal jest przedmiotem dyskusji.
ETIOLOGIA
Czynniki etiologiczne nadciśnienia śródbrzusznego podzielić można na trzy grupy [1, 4, 6]:
– powikłania pourazowe: uraz wielonarządowy, oparzenia, krwawienie do jamy otrzewnej lub przestrzeni zaotrzewnowej, obrzęk narządów wewnętrznych spo-wodowany masywną resuscytacją płynową, użycie kombinezonu przeciwwstrząsowego;
– przyczyny chirurgiczne i powikłania pooperacyjne: chirurgia jamy brzusznej, chirurgia laparoskopowa, zeszycie powłok brzusznych pod nadmiernym napięciem, pooperacyjne zastosowanie pasów brzusznych, krwawienie pooperacyjne, pooperacyjne zapalenie otrzewnej lub ropień śródbrzuszny, niedrożność pooperacyjna;
– inne: dializa otrzewnowa, zakażenie w obrębie jamy brzusznej, kałowe lub żółciowe zapalenie otrzewnej, ostre zapalenie trzustki, wodobrzusze w przebiegu marskości wątroby, obrzęk narządów w następstwie masywnej płynoterapii (np. podczas wstrząsu septycznego), niedrożność jelit.
CZYNNIKI PREDYSPONUJĄCE DO WYSTĄPIENIA IAH
Spośród licznych czynników predysponujących, do najbardziej niebezpiecznych należą: kwasica (pH <7,2), hipotermia (temp. <34°C) oraz koagulopatie z rozcieńczenia i rozsiane wykrzepianie śródnaczyniowe. Wśród najczęstszych wymienia się także posocznicę i wstrząs septyczny z następową nieszczelnością śródbłonków, która w powiązaniu z masywnymi przetoczeniami płynów (w tym preparatów krwi w ilości> 10-20 j./24 h) prowadzić może do rozwoju IAH. Czynnikami predysponującymi są także niewydolność wątroby oraz zakrzepica naczyń krezki. Wspomnieć należy również o innych czynnikach o charakterze jatrogennym, którymi mogą być: przedawkowanie leków w analgezji zewnątrzoponowej oraz farmakologiczne zwiotczenie mięśni [7].

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Malbrain M: Intra-abdominal pressure in the intensive care unit: clinical tool or toy? in: Yearbook of intensive care and emergency medicine 2001 (Ed: Vincent J-L), Springer; Berlin, 2001.
2. Pellosi P, Brazzi L, Gattoni L: Meassuring intra-abdominal pressure in intensive care setting; in: Yearbook of intensive care and emergency medicine 2001 (Ed: Vincent J-L), Springer; Berlin, 2001.
3. Kron JL, Harman PK, Nolan SP: The measurement of intra-abdominal pressure as criterion for abdominal re-exploration. Ann Surg 1984; 199: 28-30.
4. Cheayham ML: Intra-abdominal hypertension and abdominal compartment syndrome. New Horizons 1999; 7: 96-115.
5. Morris JA, Eddy VA, Blinman TA, Rutherford EJ, Sharp KW: The staged laparotomy for trauma: issues in unpacking and reconstruction. Ann Surg 1993; 217: 576-586.
6. Schein M, Wittemann DH, Aprahamian CC, Condon RE: The abdominal compartment syndrome: the physiological and clinical consequences of elevated intra-abdominal pressure. J Am Coll Surg 1995; 180: 745-753.
7. Malbrain MLNG: Abdominal pressure in the critically ill. Curr Opin Crit Care 2000; 6: 17-29.
8. Sugermann HJ, Bloomfield GL, Saggi BW: Multisystem organ failure secondary to increased intraabdominal pressure. Infection 1999; 27: 61-66.
9. Sugrue M:Intra-abdominal pressure. Clin Inten Care 1995; 6: 76-79.
10. Bloomfield GL, Ridings PC, Blocher CR, Marmarou A, Sugerman HJ:A proposed relationship between increased intra-abdominal pressure, intrathoracic, and intracranial pressure. Crit Care Med 1997; 25: 496-503.
11. Josephs LG, Este-McDonald JR, Birkett DH, Hirsh EF:Diagnostic laparoscopy increases intracranial pressure. J Trauma 1994; 36: 815-819.
12. Pelosi P, Combo G, Gamberoni C: Effects of positive end-expiratory pressure on respiratory function in head injured patients. Int Care Med 2000; 26: S329.
13. Burch JM, Moore EE, Moore FA, Franciose R: The abdominal compartment syndrome. Surg Clin North Am 1996; 76: 833-842.
14. Sherrick J, Seiver A, Shatney C, Oaks D, Cobb L:Covering the „open abdomen”: a better technique. Am Surg 1998; 64: 854-857.
15. Saggi BH, Bloomfield GL, Sugerman HJ, Blocher CR, Hull JP, Marmarou AP, Bullock MR:Treatment of intracranial hypertension using nonsurgical abdominal decompression. J Trauma 1999; 46: 646-651.
Adres do korespondencji:
I Klinika i Katedra AiIT AM
ul. Długa 1/2, 61-848 Poznań

Anestezjologia Intensywna Terapia 1/2003

Pozostałe artykuły z numeru 1/2003: