Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 2/2005
Dorota Roguś-Skorupska1, Grażyna Chodorowska2
Peelingi w dermatologii
Peelings in dermatology
1z Wojewódzkiej Przychodni Skórno-Wenerologicznej w Lublinie
Kierownik Przychodni: dr n. med. Bogusław Wach
2z Katedry i Kliniki Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie
Kierownik Katedry i Kliniki: prof. nadzwyczajny, dr hab. n. med. Grażyna Chodorowska
Streszczenie
Recently, many patients have become more concerned about the cosmetic appearance of their skin. Therefore, dermal peelings has become increasingly popular. Phenol, trichloroacetic and alpha-hydroxyacids are most frequently used agents in chemical peelings. This type of procedure is employed to improve skin appearance, remove pre-cancerous skin lesions, treat acne and acne-related scars, correct defects of skin pigmentation and reduce or eliminate face wrinkles
WSTĘP
Nazwa peeling wywodzi się z języka angielskiego i oznacza złuszczanie. Zabieg złuszczania lub peelingu wykonywany jest w celu pozbycia się powierzchownych zmian chorobowych bądź defektów kosmetycznych. Polega on na częściowym lub całkowitym usunięciu warstwy rogowej naskórka. Peeling wpływa również na niżej położone warstwy naskórka. Po jego wykonaniu skóra staje się gładka, miękka i wrażliwsza na oddziaływanie zewnętrznych czynników mechanicznych, termicznych i chemicznych.
RYS HISTORYCZNY
Zainteresowanie peelingami chemicznymi sięga początku XX wieku, kiedy to w 1882 roku niemiecki dermatolog P. G. Unna opisał właściwości kwasu salicylowego, rezorcyny, fenolu i kwasu trójchlorooctowego (TCA) (6, 10). W 1903 roku brytyjski dermatolog George Miller Mackee zastosował fenol do złuszczania blizn potrądzikowych, a dwa lata później wspólnie z Georgem Henrym Foxem opublikował sposób usuwania piegów na skórze twarzy za pomocą fenolu. TCA został opisany w roku 1926 przez Robertsa, a po raz pierwszy użyty przez Monasha w leczeniu blizn potrądzikowych w 1945 roku (6). Nowe doświadczenia w latach 1940-1950 były jednak ubogie. Dopiero lata sześćdziesiąte przyniosły ponowny wzrost zainteresowania peelingami chemicznymi. Ayres rozpoczął badania nad TCA i zastosował go do usuwania uszkodzeń posłonecznych, zaś zespół Brown i wsp. przeprowadzili dokładniejsze badania nad toksycznością fenolu. Przełom dokonał się dopiero w 1972 roku, kiedy to Baker i Gordon zaprezentowali dobrze udokumentowane przykłady korzystnych efektów złuszczania chemicznego. Peeling TCA po raz pierwszy zastosował w 1976 roku Resnick, Lewis i Cohen, zaś peeling przy użyciu a-hydroksykwasów (AHAs) Van Scott i Yu w 1984 roku. Od lat dziewięćdziesiątych dzięki pogłębieniu wiedzy na temat sposobów złuszczania obserwuje się znaczny wzrost zainteresowania peelingami.
PODZIAŁ PEELINGÓW
Peelingi możemy klasyfikować w oparciu o zastosowaną metodę złuszczania, rodzaj użytego środka chemicznego do złuszczania i w zależności od głębokości do jakiej penetruje środek złuszczający.
Klasyfikacja peelingów w zależności od zastosowanej metody złuszczania (4):
1. Peeling mechaniczny (peeling-scrub) z zastosowaniem substancji ścierających lub aparatów złuszczających. Podczas zabiegu dochodzi do mechanicznego starcia samego naskórka (tzw. dermasanding) lub naskórka i górnych warstw skóry właściwej (tzw. dermabrazji).
2. Peeling chemiczny polega na zastosowaniu związków chemicznych o właściwościach złuszczających (kwas salicylowy, rezorcyna, alpha-hydroksykwasy, roztwór Jessnera, kwas trójchlorooctowy, fenol czyli kwas karbolowy, kwas witaminy A).
3. Peeling fizyczny z zastosowaniem lasera, zamrażania ciekłym azotem, podtlenkiem azotu, suchym lodem.
4. Peeling skojarzony polegający na łączonym zastosowaniu metod chemicznych i fizycznych lub mechanicznych i chemicznych.
Klasyfikacja peelingów pod względem użytego czynnika złuszczającego (10):
1. Powierzchowne zmiany w obrębie samego naskórka i całej lub części warstwy brodawkowatej skóry właściwej, penetracja ok. 0,06 mm.
Do zabiegu może być użyty: TCA (10-25%), roztwór Jessnera, AHAs (np. kwas glikolowy 30%-70%), pasta Unny czy suchy lód.
2. Średnio głębokie – obejmujące naskórek i warstwę brodawkowatą oraz górną część warstwy siateczkowatej skóry właściwej, penetracja ok. 0,45 mm.
Do zabiegu może być użyty TCA (35%-50%), suchy lód + TCA, roztwór Jessnera + TCA, kwas glikolowy + TCA, kwas pirogronowy.
3. Głębokie – działające do części środkowej warstwy siateczkowatej skóry właściwej, głębokość złuszczania ok. 0,6 mm.
Do zabiegu używany jest roztwór Bakera zawierający fenol 88%, mydło płynne Septisol i woda destylowana oraz olejek krotonowy.
Powyższy podział powinien być traktowany tylko jako orientacyjny wskaźnik głębokości działania czynnika złuszczającego. Nie należy zapominać, że głębokość peelingu można zdecydowanie pogłębić, zwiększając stężenie środka złuszczającego bądź nakładając kilka warstw preparatu lub stosując opatrunek okluzyjny. Nawet nierównomierny nacisk patyczka aplikującego preparat na skórę może spowodować miejscowe, znacznie głębsze zniszczenie tkanek. Przytoczone uwagi dotyczą zwłaszcza peelingu TCA. Bardzo ważne jest dostosowanie stężenia środka złuszczającego do okolicy jaka jest poddana zabiegowi oraz odpowiednie dobranie stężenia czynnika złuszczającego do rodzaju skóry pacjenta. Należy pamiętać, że proces gojenia po zabiegach złuszczających jest w dużej mierze zależny od okolicy ciała na której jest wykonywany zabieg. Najbezpieczniejszym miejscem do stosowania złuszczania jest skóra twarzy, ze względu na doskonałe właściwości regeneracyjne związane m.in. z dużą ilością gruczołów łojowych (4). Peelingi wykonuje się również na skórze szyi, dekoltu, pleców i kończyn (9, 11). W tych okolicach powinny być jednak stosowane środki łagodniejsze niż na twarzy, bowiem ryzyko wystąpienia powikłań jest zdecydowanie większe. Zwiększoną wrażliwość skóry obserwuje się w przypadku stosowania leków złuszczających np. retinoidów, bądź maseczek kosmetycznych typu scrub jak również środków myjących wywołujących podrażnienia.
Do leczenia peelingami najbardziej nadają się typy skóry I, II, III wg klasyfikacji Fitzpatricka.
Najczęściej używanymi środkami złuszczającymi są alfa-hydroksykwasy i kwas trójchloroctowy.
ALFA-HYDROKSYKWASY (AHAS)
Alfa-hydroksykwasy są to związki organiczne charakteryzujące się obecnością grupy hydroksylowej położonej w pozycji a (5). Zalicza się do nich kwasy: glikolowy, mlekowy, maleinowy, cytrynowy, winowy, szczawiowy i masłowy (8).
Właściwości farmakologiczne AHAs zadecydowały o ich szerokim zastosowaniu w kosmetologii i leczeniu wielu chorób skóry, w tym: rogowacenia słonecznego i starczego, zaburzeń rogowacenia, znamion starczych, brodawek zwykłych i łojotokowych, pozapalnych przebarwień, przebarwień posłonecznych, suchości skóry i trądziku pospolitego (3, 5, 9).
Obecnie najczęściej używanym alfa-hydroksykwasem jest kwas glikolowy, zwany również kwasem hydroksyoctowym. Stosowany jest w stężeniu od 5% do 70%. Kosmetyki zawierające niskie stężenia kwasu glikolowego mogą być stosowane w warunkach domowych. Preparaty zawierające kwas glikolowy w wyższym stężeniu 20- 70% mogą być aplikowane wyłącznie przez przeszkolone osoby. Kwas glikolowy po wniknięciu w głąb skóry, stymuluje fibroblasty zwiększające syntezę kolagenu, elastyny i glikozaminoglikanów. Wzmaga przepuszczalność naskórka i zwiększa przenikanie przez naskórek witamin i czynników depigmentacyjnych. Dzięki temu po zastosowaniu kwasu glikolowego można zaobserwować zmiękczenie i wygładzenie skóry, poprawę jej barwy, przyspieszenie odnowy naskórka, rozjaśnienie plam pigmentacyjnych i przebarwień, nawilżenie, spłycenie nierówności, bruzd i redukcję zmarszczek. Ponadto zwiększa tonus tkankowy i stymuluje mikrokrążenie skórne. Kwas glikolowy znajduje zastosowanie w leczeniu trądziku zwłaszcza odmiany zaskórnikowej i zmian chorobowych przebiegających z nasilonym łojotokiem (2, 12). Korzystne efekty uzyskuje się dzięki działaniu komedolitycznemu kwasu, który penetrując w głąb mieszków włosowych rozkłada międzykomórkowe substancje cementujące, usuwa i zapobiega powstawaniu mas rogowych tworzących zaskórnik w ten sposób hamując rozwój trądziku. W przypadku zmian grudkowo-krostkowych penetracja kwasu w miejscach chorobowo zmienionych jest wyższa niż w otaczającej skórze zdrowej, co powoduje podrogową epidermolizę i opróżnianie się krost. Również w trądziku bliznowaciejącym można uzyskać korzystny efekt kosmetyczny polegający na spłyceniu blizn (1, 14).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Nowa Medycyna 2/2005
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna