Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 10/1999
Krzysztof Wojciechowski
Rola diety w leczeniu zespołu jelita drażliwego
Role of diet in IBS treatment
z Kliniki Gastroenterologii i Chorób Metabolicznych Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Jan Dzieniszewski
Zespół jelita drażliwego (z.j.d.) charakteryzuje się zaburzeniami rytmu wypróżnień i bólami brzucha przy jednoczesnym braku zmian organicznych, z którymi można by wiązać te objawy (14). Jest zabużeniem czynnościowym.
Częstość występowania z.j.d. wśród całej populacji wynosi od 10% do 20%, a wśród chorych korzystających z porad gastroenterologa wzrasta prawdopodobnie aż do 50%. Dwukrotnie częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn (1, 5, 21).
Patomechanizm prowadzący do powstania zaburzeń czynnościowych dotychczas nie został poznany. Najprawdopodobniej ma on złożony charakter, a głównymi nieprawidłowościami są zaburzenia aktywności mioelektrycznej w okrężnicy, obniżony próg odczuwania bólu oraz nadmierna reakcja jelita na rozciąganie (12, 15, 20).
Stres, zmiany funkcji ośrodkowego układu nerwowego wyrażające się neurotyczną osobowością lub czynniki środowiskowe w postaci niewłaściwego żywienia mogą dodatkowo nasilać te zjawiska (3, 11, 16, 23). Niezależnym czynnikiem ryzyka jest przebyty ostry bakteryjny nieżyt żołądkowo-jelitowy (19).
Rozpoznanie zespołu jelita drażliwego stawiane jest przez wykluczenie innych patologii, potencjalnie odpowiedzialnych za obserwowany obraz kliniczny. Zwykle pomocny jest wywiad, który wskazuje na uporczywy, często wieloletni przebieg choroby, czemu nie towarzyszą niedobory morfotyczne, białkowe, ani objawy ogólnoustrojowe takie jak gorączka czy chudnięcie. Typowo dolegliwości nie zakłócają spoczynku nocą. W diagnostyce bywają przydatne kryteria Manning´a lub tzw. kryteria rzymskie ustalone w oparciu o obserwacje kliniczne i dane epidemiologiczne (10).
Skargi pacjentów są różne. Choroba zwykle dotyczy osób dorosłych (21). Dominują zaburzenia rytmu wypróżnień w postaci uporczywych zaparć występujących naprzemiennie z biegunkami. Zwykle jeden z tych objawów dominuje. Zaparciom towarzyszyć mogą bóle brzucha i oddawanie twardego, zbitego „koziego” stolca lub stolca o zmniejszonej średnicy. Bywa on pokryty śluzem, a występujące wcześniej bóle brzucha zmniejszają się po wypróżnieniu i oddaniu gazów. Dość często pacjenci skarżą się na uczucie niepełnego wypróżnienia, które w krótkim odstępie czasu zmusza do kolejnej wizyty w toalecie. Domieszka krwi w stolcu w żadnym razie nie należy do obrazu klinicznego tej choroby (9).
Zaparcia najpierw sporadyczne, z biegiem czasu stają się uporczywe i coraz mniej podatne na leki przeczyszczające. Wielotygodniowe okresy utrudnionego wypróżniania się mogą być przeplatane krótkotrwałą biegunką. U innych pacjentów przewlekła, niebolesna biegunka bez patologicznych domieszek w stolcu jest dominującym elementem choć przez wielu znawców przedmiotu wyodrębniana jest jako osobny problem kliniczny. Polega ona na oddawaniu wielokrotnie w ciągu dnia luźnych stolców o niewielkiej objętości, co jest nasilane przez stres lub przyjmowane posiłki. Jak wspomniano wyżej biegunka nie budzi pacjenta ze snu.
Bóle związane z zespołem jelita drażliwego nie mają jednej typowej lokalizacji ani charakteru. Zazwyczaj są przewlekłe, lecz czasem występują dość gwałtownie kojarząc się choremu ze skurczami. Posiłek lub stres często nasilają te dolegliwości, ale tak jak w przypadku biegunki nie zakłócają one snu.
Wzdęcia bywają odrębnym objawem. Dość często towarzyszy im ból brzucha. Wydaje się, że ta grupa chorych reprezentuje populację o relatywnie niskiej tolerancji na bodźce, których źródłem jest rozciąganie jelita przez znajdujący się w jego świetle gaz (22).
Jak wspomniano rozpoznanie z.j.d. opiera się na interpretacji opisanego powyżej obrazu klinicznego i wykluczeniu chorób organicznych. Obok objawów przemawiających za tym rozpoznaniem istnieje szereg takich, które zawsze w sposób istotny będą je podważały.
Zaburzenia czynnościowe rzadko rozpoczynają się w późnym wieku. Nie mają charakteru choroby postępującej i wyniszczającej pacjenta. Nie towarzyszą im objawy ogólne takie jak gorączka, chudnięcie, niedobory objawiające się niedokrwistością czy niedobiałczeniem. Nie ma patologicznych domieszek w stolcu takich jak krew, ropa, nie strawione resztki pokarmowe lub tłuszcz.
Przeciwko temu rozpoznaniu przemawiały będą nieprawidłowe wyniki badań dodatkowych np. podwyższone OB, leukocytoza, niedokrwistość, zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej. Lista chorób, które należy uwzględnić w różnicowaniu przyczyn bólów, biegunki lub zaparć jest długa. Przede wszystkim nie należy zapomnieć o nowotworach przewodu pokarmowego, w tym hormonalnie czynnych, o chorobach infekcyjnych jelit, o późnej (latentnej) chorobie trzewnej, nieswoistych chorobach zapalnych jelit, o zaburzeniach krążenia w łożysku trzewnym, zaburzeniach endokrynologicznych w tym o powikłaniach cukrzycy, o zaburzeniach funkcji tarczycy, przytarczyc i kory nadnerczy, o nadużywaniu leków przeczyszczających lub o działaniach niepożądanych leków wpływających na przewód pokarmowy np. z powodu ich aktywności cholinolitycznej.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz innych artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 20 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Agreus L.: The epidemiology of functional gastrointestinal disorders. Eur. J. Surg. Suppl. 1998, (583):60-6. 2. American Gastroenterological Association medical position statement: irritable bowel syndrome. Gastroenterology 1997 Jun, 112(6):2118-9. 3. Barsky A.J., Birus J.F.: Functional somatic syndromes. Ann. Intern Med., 1999 Jun 1, 130(11):910-21. 4. Bennett W.G., Cerda J.J.: Benefits of dietary fiber. Myth or medicine? Postgard Med 1996 Feb. 99(2):153-6, 166-8, 171-2. 5. Camilleri M., Choi M.G.: Review article: irritable bowel syndrome. Aliment Pharmacol Ther., 1997 Feb. 11(1):3-15. 6. Dalton C.B., Drossman D.A.: Diagnosis and treatment of irritable bowel syndrome. Am. Fam. Physician 1997 Feb, 15, 55(3):875-80, 883-5. 7. Efremova I., Asnis G.: Antidepressants in depressed patients with irritable bowel syndrome. Am. J. Psychiatry 1998 Nov, 155(11):1627-8. 8. Farthing M.J.: New drugs in the management of the irritable bowel syndrome. Drugs 1998 Jul, 56(1):11-21. 9. Hahn B. et al.: Irritable bowel syndrome symptom patterns: frequency, duration and severity. Dig. Dis. Sci., 1998 Dec. 43(12):2715-8. 10. Kay L. et al.: Irritable bowel syndrome: which definitions are consistent? J. Intern. Med. 1998, Dec, 244(6): 489-94. 11. King T.S. et al.: Abnormal colonic fermentation in irritable bowel syndrome. Lancet 1998 Oct, 10:352(9135):1187-9. 12. Lembo T. et al.: Symptoms and visceral perception in patients with pain-predominant irritable bowel syndrome. Am. J. Gastroenterol., 1999 May, 94(5):1320-6. 13. Longstreth G.F.: Irritable bowel syndrome. Diagnosis in the managed care era Dig. Dis. Sci. 1997 Jun 42(6):1105-11. 14. Maxwell P.R. et al.: Irritable bowel syndrome. Lancet 1997 Dec 6, 350(9092):1691-5. 15. Munakata J. et al.: Repetitive sigmoid stimulation induces rectal hyperalgesia in patients with irritable bowel syndrome Gastroenterology 1997 Jan, 112(1):55-63. Published erratum appears in Gastroenterology 1997 Sep. 113(3): 1054. 16. Niec A.M. et al.: Are adverse food reactions linked to irritable bowel syndrome? Am. J. Gastroenterol., 1998 Nov. 93 (11):2184-90. 17. Poynard T. et al.: Meta-analysis of smooth muscle relaxants in the treatment of irritable bowel syndrome. Aliment Pharmacol Ther., 1994, Oct 8(5):499-510. 18. Rajagopalan M. et al.: Symptom relief with amitriptyline in the irritable bowel syndrome. J. Gastroneterol. Hepatol., 1998 Jul 13(7):738-41. 19. Rodriguez L.A., Ruigomez A.: Increased risk of irritable bowel syndrome after bacterial gastroenteritis: cohort study. BMJ. 1999 Feb 27, 318(7183):565-6. 20. Schmidt T. et al.: Abnormal intestinal motility in irritable bowel syndrome. Gastroenterology 1996 Nov, 111(5):1400-1. 21. Talley N.J. et al.: 3rd irritable bowel syndrome in a community: symptom subgroups, risk factors, and health care utilization. Am. J. Epidemiol. 1995 Jul, 1, 142(1):76-83. 22. Verne G.N., Cerda J.J.: Irritable bowel syndrome. Streamlining the diagnosis. Postgard Med 1997 Sep. 102(3):197-8, 201-4, 207-8. 23. Whitehead W.E., Palsson O.S.: Is rectal pain sensitivity a biological marker for irritable bowel syndrome: psychological influences on pain perception. Gastroenterology 1998 Nov, 115(3):1263-71. 24. Ziemlański Ś.: Podstawy prawidłowego żywienia człowieka. Zalecenia żywieniowe dla ludności w Polsce. Fundacja Promocji Zdrowego Żywienia 1998.
Nowa Medycyna 10/1999
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna