Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Nowa Stomatologia 4/2006, s. 197-198
*Renata Górska
Dokąd zmierza periodontologia?
Where is peridontology going?
Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Instytutu Stomatologii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Renata Górska
92 Konferencja Amerykańskiego Towarzystwa Periodontologicznego (AAP) zorganizowana w tym roku przy współudziale Japońskiego Towarzystwa Periodontologicznego (The Japanese Society of Periodontology) odbyła się we wrześniu w San Diego i określiła kierunki rozwoju periodontologii.
W obradach wzięło udział jak zwykle tysiące lekarzy ze Stanów Zjednoczonych Ameryki i Japonii oraz przedstawiciele z wielu krajów Europy. Program był niezwykle urozmaicony, ale z przewagą tematyki periodontologicznej, a nie implantologicznej, jak to miało miejsce w ostatnich latach. Być może stało się to za sprawą artykułu, który wiosną tego roku ukazał się w piśmie dla członków Amerykańskiego Towarzystwa Periodontologicznego (AAP News) na temat przyszłości periodontologii w USA i pojawiającego się niepokoju dotyczącego skuteczności leczenia przez lekarzy nie posiadających specjalizacji z periodontologii.
Prezydent AAP dr K. Krebst stwierdził, że pomimo rozwoju badań klinicznych i naukowych, członkowie Akademii mają obawy, że pacjenci periodontologiczni wymagający specjalistycznej opieki, nie są leczeni przez periodontologów tylko przez lekarzy dentystów bez tej specjalności, co powoduje, że leczenie nie jest tak skuteczne jak oczekiwano i nie jest stosowane we właściwym czasie.
Te artykuły wywołały burzliwą dyskusję członków AAP. Pojawiły się głosy, że w planach na 2020 rok, o których pisałam 3 lata temu znalazło się zbyt dużo tematów z zakresu estetyki i implantologii, w wyniku czego spotkania AAP zatraciły rolę, którą jest diagnostyka i leczenie chorób przyzębia. Członkowie, którzy wyrazili zaniepokojenie, że AAP nie promuje roli periodontologa w diagnozowaniu i leczeniu mogli być pewni, że zostaną wysłuchani, bowiem Akademia obiecała podjąć działania w tym kierunku i słowa dotrzymała. W czasie 92 Konferencji AAP zostały ogłoszone przez Prezydenta dr. Krebsta wytyczne, które mogą być pomocne w sprecyzowaniu leczenia periodontologicznego, a także dostarczają środków do ponownej oceny skuteczności stosowanej terapii i wskazują właściwy czas odbycia konsultacji z periodontologiem, aby uzgodnić plan leczenia pacjenta z chorobą przyzębia. Jako periodontolodzy, mówił przewodniczący zespołu problemowego Don Cleen III, jesteśmy jedynymi specjalistami, którzy współpracują przez całe życie z innymi specjalistami. Choroby przyzębia stanowią ważne wyzwania dla społeczeństwa i dentystów, bowiem są główną przyczyną utraty uzębienia dorosłych i mogą mieć destrukcyjny wpływ na funkcje narządu żucia i wygląd. Badania wykazały także związek pomiędzy chorobami przyzębia i innymi chorobami ogólnymi, takimi jak choroby serca, udar mózgu, cukrzyca i poród przedwczesny oraz niska waga urodzeniowa. Dlatego tak ważne jest określenie, czy i kiedy pacjent powinien być skierowany do periodontologa, mimo że czasami jest to trudna decyzja. Komunikacja pomiędzy wysyłającym na konsultację a periodontologiem jest szczególnie ważna w aspekcie odpowiedzialności za leczenie periodontologiczne i prowadzenie pacjenta. Wiedza, doświadczenie i zainteresowania poszczególnych praktyków są zróżnicowane i dlatego skierowanie do specjalisty może wystąpić na różnych etapach rozwoju choroby pacjenta i współistniejących czynników ryzyka. Przewlekła natura chorób przyzębia wymaga od klinicysty regularnej oceny stanu tkanek przyzębia w celu ustalenia leczenia przez całe życie.
Tegoroczna Konferencja zmieniła więc kurs z implanto-estetycznego na kurs związany z leczeniem periodontologicznym. Można było się o tym przekonać obserwując tematy sesji głównych, bowiem one świadczą o kierunkach rozwoju na najbliższe lata. W tym roku sesje główne zdecydowanie poświęcone były tematom periodontologicznym.
Sesja główna dotyczyła zagadnień z pogranicza periodontologii i implantologii, jednak z przewagą periodontologii. Dr Kirk Pasquinelli i dr Denis Tarnow rozważali, kiedy należy ząb usunąć, a kiedy można go pozostawić, oczywiście po zastosowaniu odpowiedniego leczenia, np: periodontologicznego, periodonto-endodontycznego, czy chirurgicznego (np. chemiosekcji). Decyzja, aby ratować lub usunąć ząb w strefie estetycznej, jest bardzo skomplikowana, ale musi podjąć ją lekarz. Ząb z niepewną prognozą może wymagać regeneracji tkanek przyzębia, przeszczepu tkanek miękkich, leczenia endodontycznego, ortodontycznego lub innego. Ekstrakcja lub leczenie implantologiczne może spowodować skutki negatywne, takie jak utrata brodawki, nadmierny ubytek kości, szparowatość, kwestie niewątpliwie związane z estetyką. Przy podejmowaniu decyzji należy rozważyć również czynniki finansowe i psychologiczne.
Według obu prelegentów wszystkie za i przeciw należy zawsze dokładnie omówić z pacjentem i wybrać opcje dla niego najbardziej korzystną, taką którą mógłby zaakceptować pacjent zarówno pod względem przydatności zęba na następne lata, jak i pod względem finansowym.
Często na tym etapie współpraca pomiędzy periodontologiem a innymi specjalistami jest konieczna.
II sesja główna poświęcona była czynnikom wzrostu, które mogą być wykorzystywane przez klinicystów, którzy opanowali chirurgiczne techniki periodontologiczne. W sesji wzięli udział znakomici periodontolodzy, tacy jak Paul Fugazzotto czy James Melloning. Leczenie chorób i deformacji związanych z uszkodzeniem tkanek przyzębia podąża w kierunku regeneracji tych tkanek, które uległy zmianom lub zanikowi. Czynniki wzrostu i pochodne amelogeniny są obecnie stosowane zarówno w chirurgii plastycznej, regeneracyjnej jak i inżynierii tkankowej, aby osiągnąć jak najlepsze wyniki leczenia zarówno pod względem klinicznym, jak i budowy histologicznej. Na tej sesji zaprezentowano ocenę przyszłych i obecnie stosowanych materiałów biologicznych, m.in. czynnika wzrostu fibroblastów FG2 i GEM21S (Growth Factor Enhanced Matrix), zwracając uwagę na kliniczne aspekty, m.in. gojenie tkanek przyzębia. Dyskutowano algorytmy związane z czynnikami wzrostu, mówiono o zaletach tych preparatów w porównaniu do metod konwencjonalnych. Podkreślono badania prowadzone w zakresie inżynierii tkankowej skupiające się na opracowaniu produktu, który pozwoliłby klinicystom zregenerować tkankę kostną i inne tkanki przyzębia ze zwiększoną możliwością przewidywania skutków ich stosowania. Wydaje się, że takim preparatem jest GEM2 1S. Ten całkowicie syntetyczny produkt stymuluje gojenie się ran poprzez wywołanie sekwencji zdarzeń na poziomie molekularnym.
W tej sesji również prof. Melloning podkreślał pozytywną rolę, jaką odgrywa w regeneracji tkanek przyzębia dobrze znany również na rynku polskim Emdogain.
Sesja III skoncentrowała się na zapobieganiu i leczeniu, a także zdefiniowaniu przyczyn powikłań, jakie mogą wystąpić po leczeniu implantologicznym i chirurgii regeneracyjnej. Mc Guire podkreślał, że na wykładach wszyscy przedstawiają najlepsze wyniki wykonanych zabiegów, nikt nie chce mówić o powikłaniach, a przecież one każdemu mogą się zdarzyć. Powikłania występują zarówno podczas regeneracyjnych zabiegów chirurgicznych jak i w leczeniu implantologicznym. Musimy zatem pamiętać o czynnikach ryzyka, które mogą być przyczyną tych powikłań. Oprócz miejscowych czynników wynikających z budowy anatomicznej należy wymienić: palenie tytoniu lub choroby ogólne oraz wybór metody leczenia u danego pacjenta w określonych warunkach zgryzowych. Rozważano również możliwości poprawy niekorzystnych wyników leczenia, jeśli już się zdarzyły.
IV Sesja główna poświęcona była 3 tematom: leczeniu regeneracyjnemu tkanek przyzębia, leczeniu recesji dziąsła oraz sterowanej regeneracji tkanek. Ta ciekawa prezentacja przypadków przewidywała aktywny udział uczestników. Po prezentacji przypadków klinicznych kolejni prezenterzy przedstawiali plan leczenia, po którym następowało głosowanie uczestników w celu wybrania jednej z 3 propozycji leczenia dla każdego przypadku. Każdy z ekspertów prezentował uzasadnienie dla konkretnej metody leczenia. Następnie uczestnicy ponownie głosowali i ostateczne wyniki pokazywały jak eksperci wpływali na zmianę decyzji głosujących. Po prezentacji każdego tematu odbywała się 15 minutowa dyskusja, koncentrując się na pytaniach zgłaszanych przez moderatora. Rozważano różne opcje leczenia, żeby uzyskać jak najlepszy wynik. Dyskusja ta potwierdza, że nie ma jednego planu leczenia i dysponując różnymi materiałami i metodami, możemy osiągnąć podobne rezultaty.
Sesjom głównym towarzyszyło szereg programów edukacyjnych, innowacyjnych zarówno dla lekarzy, jak i higienistek. Nie sposób nie podkreślić konsekwentnej polityki, jaką prowadzi Amerykańskie Towarzystwo Periodontologiczne, jeśli chodzi o rolę jaką odgrywa w zespole lekarz-pacjent, higienistka. Niestety rola higienistki w Polsce nie doczekała się właściwej pozycji, jak to ma miejsce w innych krajach. Od lat w wielu krajach europejskich oraz w USA odbywają się Kongresy Periodontologiczne z udziałem higienistek, również w tym roku w takich sesjach podczas 93 Konferencji AAP uczestniczyli lekarze i higienistki razem, a przedmiotem dyskusji był temat „Co będzie obejmowała praktyka higienistek w przyszłości”. Autorzy prezentacji wyrazili nadzieję, że będą żyć w czasach, w których coraz większą rolę odgrywać będzie profilaktyka, a nie leczenie skutków choroby. A zatem higienistka będzie odgrywać znaczącą rolę w profilaktyce nie tylko zdrowia jamy ustnej, ale również zdrowia ogólnego.
otrzymano: 2006-10-17
zaakceptowano do druku: 2006-11-20

Adres do korespondencji:
*Renata Górska
Zakład Chorób Błony Śluzowej i Przyzębia Instytutu Stomatologii AM w Warszawie
ul. Miodowa 18, 00-246 Warszawa
tel./fax. (0-22) 502-20-36
e-mail: sluzowki@o2.pl

Nowa Stomatologia 4/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia