Czytelnia Medyczna » Nowa Stomatologia » 4/2005 » Ocena kliniczna pasty do zębów i gumy do żucia Yotuel Whitening – badanie wstępne

- reklama -

Fitomed
kosmetyki ziołowe

Usługi na jak najwyżym poziomie - serwis narciarski Warszawa

- reklama -

Ewa Fitak, Małgorzata Ponto, Leopold Wagner

Ocena kliniczna pasty do zębów i gumy do żucia Yotuel Whitening – badanie wstępne

Clinical evaluation of the Yotuel Whitening dentifrice and Yotuel Whitening chewing gum – initial study

Zakład Propedeutyki i Profilaktyki Stomatologicznej Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Zakładu: dr hab. med. Leopold Wagner

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Gnatofizjologia stomatologiczna

Choroby zawodowe lekarzy stomatologów

Zbiór wskaźników stomatologicznych klasyfikacji i testów

Wprowadzenie

Podstawową przyczyną przebarwień zębów pochodzenia zewnętrznego jest obecność płytki nazębnej, która stwarza sprzyjające warunki do zalegania substancji barwnych i osadzania się drobnoustrojów chromogennych. W jej strukturach zachodzą także reakcje chemiczne w wyniku których dochodzi do transformacji bezbarwnych substancji organicznych do związków wykazujących zabarwienie np. żółte czy brązowe.

Najprostszym, a jednocześnie skutecznym sposobem usuwania przebarwień powierzchownych związanych z płytką nazębną są zabiegi higieniczne. Po zastosowaniu środków mechanicznych następuje usunięcie zabarwionego osadu z powierzchni zęba i przywrócenie mu naturalnego koloru. Zabiegi higieniczne możemy podzielić na wykonywane samodzielnie przez pacjenta oraz na profesjonalne czyszczenie zębów. W gabinecie dentystycznym przeważnie stosuje się w tym celu środki abrazyjne tj. pasty ścierne lub piaskarkę wewnątrzustną, natomiast w domu pacjent może wybrać pastę o działaniu ściernym albo chemicznym (1, 2).

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono możliwość uszkodzenia szkliwa podczas czyszczenia zębów pastami zawierającymi środki ścierne (3, 4). Tradycyjne pasty używane do usuwania przebarwień wykorzystują efekt ścierania nierozpuszczalnych substancji z powierzchni zębów. Większość past ściernych usuwa jednak nie tylko pellikulę, ale także może ścierać powierzchowne warstwy szkliwa i zębiny (5).

Właściwości abrazyjne past ocenia się na podstawie radioaktywnego pomiaru starcia zębiny (RDA). Pasty wykazujące RDA poniżej 250 kwalifikowane są jako bezpieczne dla twardych tkanek zęba (5).

Pasty o działaniu chemicznym działają przede wszystkim na zasadzie rozpuszczania płytki nazębnej, w której znajdują są barwniki. Ich właściwości ścierne są o prawie 75% słabsze niż określa norma Amerykańskiego Towarzystwa Dentystycznego (ADA) (6).

Bezpośrednio po mechanicznym oczyszczeniu zębów, na ich powierzchni tworzy się proteinowy osad (błonka nazębna) spowodowany adsorpcją glikoprotein ze śliny. Następnie w wyniku działania sił van der Waalsa i oddziaływań elektrostatycznych dochodzi do odwracalnego przylegania drobnoustrojów do błonki nazębnej. Przyleganie to zmienia się w nieodwracalne po zajściu specyficznej reakcji, której efektem jest związanie adhezyn bakteryjnych z powierzchnią zębów. Bakterie pionierskie (głównie Streptococcus sanguis, Streptococcus mitis i Streptococcus oralis oraz Neisseria) szybko się mnożą, zapoczątkowując wzrost i formowanie się mikrokolonii, do których dołączają się inne szczepy bakteryjne. W ten sposób powstaje płytka nazębna. Jeżeli osad ten nie zostanie usunięty z powierzchni szkliwa, ulega on mineralizacji tworząc kamień nazębny (7). Powyższe struktury umożliwiają wiązanie się z powierzchnią zęba substancji barwnych zaburzających estetykę.

Celem niniejszej pracy była wstępna ocena kliniczna właściwości wybielających pasty do zębów i gumy do żucia Yotuel Whitening firmy Biocosmetics Corporation

Materiał i metoda

Pod koniec XX wieku firma Biocosmetics Corporation wprowadziła formułę Yotuel „inteligentnej” pasty wybielającej z systemem Airlift (ryc. 1 i 2). System ten nie zawiera detergentów i działa na płytkę bakteryjną poprzez enzym – papainę. Dzięki temu dochodzi do rozluźnienia osadu i kamienia nazębnego, przez co mogą być one usunięte przez pastę o bardzo małym współczynniku ścieralności RDA 15.

Ryc. 1. Pasta Yotuel Whitening.

Ryc. 2. Guma do żucia Yotuel.

Aktywny enzym papaina zawiera wolne grupy SH, które powodują hydrolizę peptydowych związków wchodzących w skład osadu i kamienia nazębnego. Szybkiej inaktywacji enzymu w środowisku jamy ustnej zapobiegają substancje redukujące – laktoza i kompleksujące – ksylitol. Ksylitol jest alkoholową pochodną cukru – pentitiolem. Występuje naturalnie np. w rodzynkach, malinach, truskawkach, śliwkach, kalafiorze czy cebuli. Do celów przemysłowych uzyskiwany jest głównie z brzozy (7, 8).

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że ksylitol może mieć wpływ na zwiększenie mineralizacji szkliwa lub na ograniczenie jego demineralizacji (9, 10, 11). Zaobserwowano także istotny wpływ ksylitolu na redukcję osadu nazębnego oraz na hamowanie rozwoju drobnoustrojów związanych z tworzeniem płytki nazębnej (8, 11).

W ostatnich latach, zmieniła się także opinia dotycząca gumy do żucia. Stwierdzono, że żucie gumy powoduje zwiększenie wydzielania śliny, zmniejszenie jej gęstości oraz znacznie poprawia efektywność jej oczyszczającego działania. Wzrastają też jej zdolności buforowe przez podniesienie wartości pH w jamie ustnej. Wykazano również, że zawarty w gumie ksylitol opóźnia wzrost bakterii kariogennych, a zawartość fluoru i wapnia zwiększa zdolności remineralizacyjne śliny (7, 8, 12, 13, 14).

W badaniu wzięły udział 32 osoby (24 kobiety i 8 mężczyzn) w wieku od 21 do 23 lat – studenci II roku Oddziału Stomatologii AM w Warszawie.

Podczas pierwszej wizyty oceniano stan tkanek miękkich i twardych, nasilenie i zasięg przebarwień według wskaźnika Lobena oraz kolor zębów przy użyciu klucza kolorów firmy Vita.

U wszystkich badanych pacjentów zaobserwowano prawidłowy stan przyzębia i błony śluzowej jamy ustnej oraz nie stwierdzono widocznych gołym okiem osadów nazębnych.

Wskaźnik Lobena polega na określeniu rozległości i intensywności przebarwienia na powierzchni wargowej i językowej sześciu przednich zębów żuchwy i powierzchni wargowej sześciu przednich zębów szczęki. Uzyskane w ten sposób dane zapisuje się w tabeli (ryc. 3), następnie sumuje się je i dzieli przez 18 w celu ustalenia wartości średnich (15). Kryteria oceny przedstawiono w na rycinie 4.

	33	32	31	41	42	43
Obszar przebarwienia
Intensywność przebarwienia

	Zęby dolne		Powierzchnia językowa sześciu zębów przednich
	33	32	31	41	42	33
Obszar przebarwienia
Intensywność przebarwienia

	Zęby dolne		Powierzchnia językowa sześciu zębów przednich
	23	22	21	11	12	13
Obszar przebarwienia
Intensywność przebarwienia

	Zęby górne		Powierzchnia językowa sześciu zębów przednich

Ryc. 3. Zasięg i nasilenie przebarwienia zębów uwzględniane we wskaźniku Lobena (15).

Obszar przebarwienia	Intensywność przebarwienia
0 = brak widocznego przebarwienia 1 = przebarwienie do 1/3 powierzchni 2 = przebarwienie do 2/3 powierzchni 3 = przebarwienie >2/3 powierzchni	0 = brak przebarwienia 1 = delikatne przebarwienie na kolor żółty 2 = średnie przebarwienie na kolor brązowy 3 = silne przebarwienie - ciemny brąz; czarny
Średnia wartość przebarwienia = (Suma 18 pomiarów dzielona przez 18)
Średnia wartość intensywności przebarwienia = (Suma 18 pomiarów dzielona przez 18)

Ryc. 4. Wskaźnik Lobena – kryteria oceny (15).

Podczas zbierania wywiadu zwrócono szczególną uwagę na nawyki higieniczne (częstość szczotkowania), żywieniowe (spożywanie mocnej herbaty, kawy, soków owocowych) i palenie papierosów. Następnie uczestniczący w badaniach otrzymali pastę do czyszczenia zębów oraz gumę do żucia Yotuel Whitening.

Pastę zalecono stosować dwukrotnie w ciągu dnia (rano i wieczorem) i szczotkować nią zęby przez 3 min., a gumę żuć 3 razy dziennie przez 5 min. Po 4 tygodniach od rozpoczęcia badań oceniano ponownie stan uzębienia, nasilenie i zasięg przebarwień według wskaźnika Lobena oraz kolor zębów stosując klucz kolorów firmy Vita. Na podstawie badań ankietowych zebrano także informacje dotyczące subiektywnych odczuć badanych.

Wyniki

Wyniki badań wstępnych i po 4 tygodniach przedstawiono w tabelach 1 i 2. W tabeli 1 uwzględniono wstępne i po 4 tygodniach nasilenie przebarwień pochodzenia zewnętrznego, a w tabeli 2 ich zasięg oceniano wg wskaźnika Lobena. Po 4 tygodniach wskaźnik Lobena określono tylko u 29 osób, ponieważ troje spośród badanych po 2 tygodniach przerwało stosowanie pasty i gumy ze względu na podrażnienie tkanek miękkich jamy ustnej. Natomiast u żadnego zgłoszonego do kontroli pacjenta nie stwierdzono jakichkolwiek zmian patologicznych na błonie śluzowej jamy ustnej.

Tabela 1. Zasilenie przebarwień – średnie wartości wg.wskaźnika Lobena dla poszczególnych pacjentów.

Pacjent	Badanie wstępne	Ocena po 4 tygodniach
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32	0,07 0,1 0,14 0,42 0,42 0,71 0,67 0,17 0,53 0,64 0,71 0,14 0,42 0,42 0,14 0,28 1,00 1,85 1,10 0,42 1,39 1,71 1,92 0,78 0,92 0,85 0,04 0,5 1,14 2,03 1,00 0,48	0 0 0 0 0,1 0,19 0,21 0,09 0,21 0,18 0,23 0,04 0 0 0 0 0 0,5 0,21 0,40 0,57 0 1,00 0 0,14 0,42 0 0 0,92 - - -

Tabela 2. Zasięg przebarwień – średnie wartości wg wskaźnika Lobena dla poszczególnych pacjentów.

Pacjent	Badanie wstępne	Ocena po 4 tygodniach
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32	0,07 0,10 0,20 0,42 0,42 0,57 0,64 0,18 0,58 0,64 0,72 0,85 0,42 0,42 0,14 0,28 0,71 1,46 1,00 0,57 1,60 1,46 1,28 0,78 0,71 1,07 0,06 0,50 1,00 1,78 1,82 0,48	0 0 0 0 0,07 0,20 0,18 0,07 0,32 0,17 0,28 0,29 0 0 0 0 0 0,5 0,35 0,55 0,78 0 1,00 0 0,14 0,42 0 0 0,92 - - -

Omówienie wyników

Po 4-tygodniowym stosowaniu pasty do czyszczenia zębów i gumy do żucia Yotuel Whitening wartości obu wskaźników Lobena uległy znacznej redukcji (tab. 1 i 2).

U 17 osób (58% badanych) zaobserwowano rozjaśnienie koloru zębów o jeden odcień, natomiast w pozostałych 12 przypadkach zmiana zabarwienia była nieznaczna (<1 odcienia).

Biorąc pod uwagę subiektywną ocenę pasty i gumy 56% osób zadeklarowało chęć dalszego stosowania pasty, a 63% osób żucia gumy. Tylko trzy spośród badanych osób nie zauważyły w ogóle efektu wybielającego, natomiast ponad 80% badanych stwierdziło zdecydowaną redukcję przebarwień zębów.

Pasta do czyszczenia zębów firmy Biocosmetics Corporation w opinii większości badanych bardzo dobrze oczyszcza powierzchnie zębów i umożliwia uzyskanie ich gładkości. Pozostawia uczucie świeżości w jamie ustnej oraz ma odpowiednio dobraną konsystencję, zapach i smak. Po jej użyciu nie występuje nadwrażliwość zębów na zmianę temperatury.

Według 14 osób (48% badanych) stosowana pasta ma zbyt płynną konsystencję i nie pieni się, a 3 osoby zgłosiły nadwrażliwość tkanek miękkich po 2 tygodniach jej stosowania.

Z jeszcze większym uznaniem spotkała się guma do żucia Yotuel Whitening. Ankietowani przede wszystkim podkreślili jej przyjemny smak oraz uczucie świeżości pozostające w jamie ustnej po jej stosowaniu. Według 4 osób guma jest zbyt twarda i powoduje nadmierne napięcie mięśni żwaczy, a 10 badanych stwierdziło, że guma zbyt szybko traci swój smak.

Na podstawie przeprowadzonego badania, stwierdzono że pasta do czyszczenia zębów i guma do żucia Yotuel Whitening efektywnie zmniejszają zasięg i intensywność przebarwień pochodzenia zewnętrznego. Zaobserwowano także ich nieznaczny efekt wybielający - średnio o 1 odcień. Ten niewielki stopień rozjaśnienia wynika prawdopodobnie ze zbyt krótkiego czasu stosowania (4 tygodnie) i nawyków zadeklarowanych w badaniu wstępnym (palenie papierosów, picie mocnej kawy i herbaty oraz soków owocowych).

Polecane książki z księgarni medycznej BORGIS:

Stomatologia zachowawcza

Gnatofizjologia stomatologiczna Normy okluzji i funkcje układu stomatognatycznego

Zadania testowe z endodoncji

Piśmiennictwo

1. Iwanicka-Frankowska E., i wsp: Kliniczna ocena dwóch past do zębów służących do usuwania przebarwień zewnątrzpochodnych. Czas. Stomat., 2000, LIII, 8, 474-478. 2.McInnes C., et al.: Clinical and computer-assisted evaluations of the stain removal ability of the Sonicare electronic toothbrush. J. Clin. Dent., 1994, 5, 1, 13-18. 3.Harte D.B., Manly R.S.: Effect of toothbrush variables on wear of dentin produced by four abrasives. J. Dent. Res., 1975, 54, 993-998. 4.Kuroiwa M., Kodaka T.: Microstructural changes of human enamael surfaces by brushing with and without dentifrice containing abrasive. Caries Res., 1993, 27, 1-8. 5.Wagner L.: Wybielanie zębów. Med. Tour Press International Wyd. Med. Warszawa 2003. 6.Smigiel I.: The thru about whitening. Report at Supersmile. New York, USA 2001. 7.Jańczuk Z.,Szymaniak E.: Próchnica zębów. PZWL. Warszawa 1994. 8.Mielnik-Błaszczyk M., et al.: Bezcukrowa guma do żucia dla dzieci jako dodatkowy środek w profilaktyce próchnicy zębów. Czas. Stomat., 1999, LII, 12, 804-807. 9.Dawes C., Macpherson L.M.D.: Effects of nine different chewing- gums and lozenges on salivary flow rate and ph. Caries. Res., 1992, 26, 176-182. 10.Soderling E., Scheinin A.: Perspectives on xylitol- induced oral effects. Proc. Finn. Dent. Soc., 1991, 87, 2, 217-229. 11.Szczepańska J.: Analiza pierwiastków wchodzących w skład szkliwa zębów mlecznych w badaniach in vitro po zastosowaniu preparatów remineralizujących zawierających fluorek sodu i ksylitol. Doniesienie wstępne. Czas. Stomat., 1999, LII, 12, 798-803. 12.Bruzda-Zwiech A., i wsp.: Ocena wpływu żucia gumy Orbit Berries na zdolności buforowe śliny.2004, LVII, 1, 19-24. 13.Radlińska J.,i wsp.: Demineralizacja szkliwa zębów dzieci podatnych na próchnicę po żuciu gumy z fluorem. Czas. Stomat., 1999, LII, 6, 373-381. 14.Szulc M., i wsp.: Ocena kliniczna pasty do zębów Colgate Total Plus Whitening. Czas. Stomat., 2004, LVII, 1, 25-31. 15.Loben R.: Effects of dentifrices on tooth stains with controlled brushing. J. Am. Dent. Assoc., 1968, 77, 849-855.

Nowa Stomatologia 4/2005
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia

Powrót na górę strony

Ocena kliniczna pasty do zębów i gumy do żucia Yotuel Whitening – badanie wstępne

Pozostałe artykuły z numeru 4/2005: