Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 3-4/2002, s. 75-76
Jerzy Lutomski
Fitoestrogeny w miejsce hormonów syntetycznych
W statystyce medycznej coraz częściej odnotowywane są schorzenia ginekologiczne związane z zaburzeniami cyklu miesięcznego. Niepokojącym faktem jest, że obejmują one znaczną część kobiet młodych.
Lata przejściowe są naturalną fazą zmian biologicznych w życiu kobiety. Charakteryzują się ogólnym zmniejszeniem aktywności jajników w zakresie wytwarzania hormonów żeńskich, stopniowym zanikiem krwawienia miesiączkowego oraz końcem płodności. Główną przyczyną dolegliwości towarzyszących menopauzie jest zredukowana produkcja estrogenów, poprzedzona spadkiem poziomu progesteronu. Wszystkie kobiety przechodzą okres klimakterium, ale nie wszystkie mają odczuwalne związane z tym dolegliwości w równym stopniu. W krajach uprzemysłowionych około 50 do 85 procent kobiet w tym okresie skarży się na wiele zróżnicowanych dolegliwości. Co ciekawe, w pewnych kręgach kulturowych są one u kobiet prawie nieznane. W indywidualnym przebiegu okresu przekwitania muszą, zatem obok procesów biologicznych, odgrywać rolę inne czynniki społeczno-kulturowe i żywieniowe.
Z powyższego wynika, że kobieta z dolegliwościami okresu przekwitania niekoniecznie musi sięgać po syntetyczny preparat hormonalny. Ważnym czynnikiem w tym okresie są: zmiana sposobu odżywiania, przede wszystkim podawanie preparatów roślinnych, bogatych w fitoestrogeny. Istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dietą roślinną, bogatą w fitoestrogeny (izoflawony), a zapobieganiem dolegliwościom towarzyszącym klimakterium.
Według szacunkowych obliczeń zapotrzebowanie dzienne na izoflawony dla kobiet w wieku przejściowym wynosi 40 do 45 miligramów, podczas gdy w Europie spożywa się obecnie zazwyczaj mniej niż 5 miligramów izoflawonów.
Co to są fitoestrogeny?
W ostatnim dwudziestoleciu osiągnięcia naukowe w przedmiocie działania leków pochodzenia roślinnego pozwoliły wyodrębnić substancje nazwane fitoestrogenami, które działając podobnie (aczkolwiek słabiej) od klasycznych hormonów płciowych (estrogenów) nie są jednakże obciążone niepożądanymi następstwami. W konsekwencji zwiększają one arsenał leków stosowanych u kobiet z dolegliwościami menopauzy i umożliwiają lekarzowi ich zalecanie, także w przypadkach, kiedy klasyczne leki hormonalne nie mogą lub nie powinny być stosowane.
Fitoestrogeny, nazywane też estrogenami spożywczymi są substancjami naturalnymi, występującymi w ponad 300 roślinach. Chociaż nie są prawdziwymi ludzkimi estrogenami, ale działają jak estrogeny i są w stanie regulować podobne funkcje w organizmie. W rezultacie zapewniają podobne korzyści jak preparaty estrogenowe syntetyczne, nie zwiększając przy tym ryzyka wystąpienia skutków ubocznych. Fitoestrogeny występują przede wszystkim w soi i innych roślinach strączkowych.
Wśród fitoestrogenów wyróżnia się różne klasy substancji, z których najważniejszymi grupami są izoflawony, lignany i kumestany. Izoflawony (najczęstsze to genisteina oraz daidzeina) mają korzystną właściwość podtrzymywania działania estrogenów przy ich niedoborze.
Aktualne i potencjalne znaczenie genisteiny
Produkowany przez Spółkę „Biofarm” lek pod nazwą Soyfem jest wyciągiem fitoestrogenów z nasion soi. Zawiera on najważniejsze z biologicznego punktu widzenia izoflawony – genisteinę i dai-dzeinę.
Genisteina zajmuje wśród fitoestrogenów wyjątkową pozycję. Co roku ukazuje się na świecie kilkaset publikacji naukowych o wynikach badań przedklinicznych i klinicznych. Dotyczą one testów poznawczych u kobiet w menopauzie po zastosowaniu standaryzowanych wyciągów z soi wobec placebo podawanych pojedynczo lub w rekombinacji ze sprzężonym równoważnikiem estrogenu (CEE) przeciw wczesnym objawom przekwitania.
Dzięki wykorzystaniu biologii molekularnej udowodniono także, iż izoflawon genistyny hamuje liczne związki enzymatyczne odpowiedzialne za powstanie raka. Aktualnie prowadzone są w USA, pod auspicjami Narodowego Instytutu Zdrowia, badania I fazy, zmierzające do zbadania farmakokinetyki przy pojedynczym podaniu, na trzech poziomach dawki. Przykładem nowych możliwości są polskie obserwacje z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN, z których wynika, że skojarzenie genistyny z lekami przeciwnowotworowymi (np. cyklofosfamid, doksorubicyna) pozwala na osiągnięcie efektu terapeutycznego przy użyciu znacznie niższych dawek tych ostatnich. Wykorzystywanie tego efektu daje szansę na ograniczenie działań ubocznych charakterystycznych dla większości preparatów stosowanych w onkologii.
Fitopreparat Soyfem służy do terapii dolegliwości wynikających z zachwianej równowagi hormonalnej i nie wywołuje zagrażających zdrowiu skutków ubocznych. Lek ten może przyczynić się do złagodzenia objawów postmenopauzy u kobiet, które obawiają się lub mają przeciwwskazania do stosowania klasycznej hormonalnej terapii zastępczej. Jest to preparat bezpieczny i skuteczny w stopniu porównywalnym z terapią hormonalną, ale bez ryzyka związanego ze stosowaniem hormonów syntetycznych.
Postępy Fitoterapii 3-4/2002
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii