Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 2-3/2007, s. 80-82
*Beata Kłosiewicz-Wąsek
Tętniak rozwarstwiający aorty
Aortic dissecting aneurysm
Klinika Kardiologii CMKP Szpital Grochowski w Warszawie
Streszczenie
Tętniak rozwarstwiający aorty stanowi bezpośrednie zagrożenie życia ze śmiertelnością przekraczającą 50%. Związany jest z występowaniem takich powikłań, jak zespoły niedokrwienne i zawały serca, mózgu, rdzenia kręgowego, narządów wewnętrznych, niedomykalność aortalna czy tamponada serca. Sposób postępowania w tętniakach rozwarstwiających aorty został ujęty w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w 2001 roku. W celu weryfikacji rozpoznania u wszystkich chorych konieczne jest wykonanie badań obrazowych (rezonans magnetyczny, tomografia komputerowa, echokardiografia przezprzełykowa). Rodzaj dyssekcji warunkuje sposób leczenia – w typie A Stanford (rozwarstwienie aorty wstępującej) istnieje konieczność podjęcia leczenia chirurgicznego w trybie pilnym, natomiast w typie B (rozwarstwienie aorty zstępującej) zaleca się raczej leczenie zachowawcze (80% chorych).
Summary
Aortic dissection is a catastrophic illness with a mortality rising above 50%. Typical complications of the dissection are ischaemic syndromes of the heart, central nervous system and splanchnic organs, as well as the acute aortic regurgitation and the cardiac tamponade. The guidelines for the diagnosis and managenemt of aortic dissection were published by a Task Force of the European Society of Cardiology in 2001. For the verification and proper evaluation of dissection the imaging studies are needed in almost all patient (thoracic MR, CT or multiplane TEE). The localisation of the dissection is crucial for the therapeutic strategy – type A Stanford dissections of the ascending aorta are considered surgical emergencies, type B of the descending aorta are treated medically (in approximately 80% patients).
Tętniak rozwarstwiający aorty stanowi bezpośrednie zagrożenie życia ze śmiertelnością przekraczającą 50% u chorych nie leczonych operacyjnie. Związany jest z występowaniem licznych dramatycznych powikłań, takich jak: zespoły niedokrwienne i zawały serca, mózgu, rdzenia kręgowego, narządów wewnętrznych, niedomykalność aortalna czy tamponada serca. Częstość występowania określa się na 2,6 do 3,5 na 100 tysięcy (1). Czynnikami sprzyjającymi są: wiek> 60 rż., współistnienie nadciśnienia tętniczego, wywiad miażdżycy, współistnienie tętniaka aorty, chorób zapalnych jak choroba Takayashu, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, reumatoidalne zapalenie stawów, kiłowe zapalenie aorty oraz wad struktury kolagenu (zespół Marfana i Ehlersa-Danlosa). Wśród czynników predykcyjnych wymienia się ponadto uwarunkowania genetyczne, dwudzielną zastawkę aortalną, zespół Turnera, koarktację aorty (w związku z zabiegami naprawczymi). Bywa powikłaniem cewnikowania serca, CABG, wymiany zastawki aortalnej, urazu klatki piersiowej, znacznego wysiłku fizycznego oraz stosowania kokainy (2).
Podział tętniaków aorty oparty jest na kryteriach anatomicznych. Najczęściej używana jest klasyfikacja Stanford (Daily). Jej zaletą jest prostota; dzieli tętniaki rozwarstwiające na typ A – obejmujący aortę wstępującą, niezależnie od umiejscowienia punktu wyjścia tętniaka, oraz typ B, do którego należą wszystkie pozostałe tętniaki (4). Druga, często stosowana, klasyfikacja De Bakey´a opiera się na umiejscowieniu punktu wyjścia tętniaka. W typie 1 pierwotne uszkodzenie błony wewnętrznej znajduje się w aorcie wstępującej, a dyssekcja dochodzi co najmniej do łuku aorty, w typie 2 tętniak (zarówno wrota jak i samo rozwarstwienie) ogranicza się tylko do aorty wstępującej, a w typie 3 punkt wyjścia jest zlokalizowany w aorcie zstępującej, a dyssekcja postępuje proksymalnie lub dystalnie (3).
Typowym objawem sugerującym wystąpienie rozwarstwienia aorty jest nagły, silny ból w klatce piersiowej (tylko około 6% chorych nie zgłasza bólu), zarówno jej przedniej części (dyssekcja aorty wstępującej), jak i pleców (dyssekcja poniżej odejścia tętnicy podobojczykowej lewej). Ból może promieniować do jamy brzusznej, a jako objaw charakterystyczny uznaje się jego przemieszczanie. W miarę propagacji rozwarstwienia mogą dołączać się powikłania, z których większość stanowi bezpośrednie zagrożenie życia. Są to:
– ostra niedomykalność zastawki aortalnej (około 50-60%) często z niewydolnością krążenia i hipotonią,
– zawał serca wynikający z zamknięcia ujść tętnic wieńcowych (częściej zamknięcie dotyczy prawej tętnicy wieńcowej i bywa wikłane całkowitym blokiem przedsionkowo-komorowym),
– tamponada serca,
– hemothorax,
– istotna (>20 mm Hg) różnica ciśnień na kończynach górnych wynikająca z okluzji naczyń odchodzących od łuku aorty,
– zespoły neurologiczne oraz zaburzenia świadomości w przypadku rozszerzania się dyssekcji na tętnice szyjne,
– zespół Hornera w wyniku ucisku na splot szyjny górny
– ucisk na nerw krtaniowy wsteczny z wtórnym porażeniem strun głosowych.
Przy rozwarstwieniu aorty zstępującej współistnieją:
– objawy niedokrwienia narządów jamy brzusznej z niewydolnością nerek,
– niedokrwienie kończyn dolnych,
– ogniskowe objawy neurologiczne wynikające z niedokrwienia rdzenia kręgowego.
Na podstawie objawów klinicznych (ból w klatce piersiowej lub brzucha, poszerzenie aorty na zdjęciu radiologicznym klatki piersiowej oraz różnica ciśnień na kończynach górnych) można podejrzewać wystąpienie rozwarstwienia aorty. Jednak w celu weryfikacji rozpoznania i przeprowadzenia diagnostyki różnicowej, u wszystkich chorych konieczne jest wykonanie badań obrazowych w trybie pilnym.
W diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę:
– świeży zawał serca,
– zatorowość płucną,
– inne przyczyny niedomykalności aortalnej,
– tętniak aorty bez dysekcji,
– bóle szkieletowo-mięśniowe,
– guzy śródpiersia,
– zapalenie opłucnej,
– zapalenie dróg żółciowych,
– obwodową aterotrombozę,
– chorobę wrzodową,
– ostre zapalenie trzustki.
Sposób postępowania w tętniakach rozwarstwiających aorty został ujęty w zaleceniach Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego w 2001 roku (5).
Postępowanie wstępne
Ze względu na bezpośrednie zagrożenie życia chory powinien tak szybko, jak jest to możliwe, znaleźć się w Oddziale Intensywnej Opieki, a dalsze procedury powinny być wykonywane ze wskazań życiowych w trybie pilnym. Badanie przedmiotowe i podmiotowe powinno być przeprowadzone w zakresie możliwym ze względu na stan chorego, bez zbędnego wydłużania czasu do wdrożenia diagnostyki obrazowej. U chorych niestabilnych hemodynamicznie wskazana jest intubacja. Wśród badań dodatkowych zalecane jest oznaczenie CK, troponiny I, leukocytozy, hematokrytu, D-dimerów i LDH. Badanie ekg ma na celu udokumentowanie i ewentualnie ukierunkowanie na dalszą diagnostykę niedokrwienia. Leczenie w pierwszym okresie choroby powinno obejmować zwalczanie bólu (morfina). Rekomenduje się obniżenie ciśnienia tętniczego przy pomocy dożylnych beta-blokerów i w razie konieczności z dodatkiem nitroprusydku sodu (do wartości 100-120 mm Hg lub mniejszej tolerowanej przez chorego i czynności serca około 60/min.). Do rozważenia jest (klasa II wskazań) obniżanie ciśnienia tętniczego blokerami kanału wapniowego u chorych z POChP. U chorych z istotnym podejrzeniem patologii aorty i towarzyszącym niedokrwieniem w elektrokardiogramie, przed rozpoczęciem leczenia trombolitycznego wskazane wydaje się wstępne przeprowadzenie diagnostyki obrazowej z koronarografią (klasa IIa). Nie zaleca się rutynowego wykonywania badania rentgenowskiego klatki piersiowej w pierwszej fazie postępowania.
Diagnostyka obrazowa

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Hagan P.G., Nienaber C.A., Isselbacher E.M., et al.: The International Registry of Acute Aortic Dissection (IRAD): new insights into an old disease. JAMA, 2000; 283: 897.
2. Suzuki T., Mehta R.H., Ince H., et al.: Clinical profiles and outcomes of acute type B aortic dissection in the current era: lessons from the International Registry of Aortic Dissection (IRAD). Circulation 2003; 108 Suppl 1: II312.
3. DeBakey M.E., Henly W.S., Cooley D.A., et al.: Surgical management of dissecting aneurysms of the aorta. J. Thorac. Cardiovasc. Surg., 1965; 49: 130.
4. Daily P.O., Trueblood H.W., Stinson E.B., et al.: Management of acute aortic dissections. Ann. Thorac. Surg., 1970; 10: 237.
5. Erbel R., Alfonso F., Boileau C., et al.: Diagnosis and management of aortic dissection. Eur. Heart. J., 2001; 22: 1642.
6. Erbel R., Engberding R., Daniel W., et al.: Echocardiography in diagnosis of aortic dissection. Lancet 1989; 1: 457.
7. Nienaber C.A., von Kodolitsch Y., Nicolas V., et al.: The diagnosis of thoracic aortic dissection by noninvasive imaging procedures. N. Engl. J. Med., 1993; 328: 1.
8. Tsai T.T., Nienaber C.A., Eagle K.A.: Acute aortic syndromes. Circulation 2005; 112: 3802.
9. Suzuki T., Mehta R.H., Ince H., et al.: Clinical profiles and outcomes of acute type B aortic dissection in the current era: lessons from the International Registry of Aortic Dissection (IRAD). Circulation 2003; 108 Suppl 1: II312.
otrzymano: 2006-12-14
zaakceptowano do druku: 2007-02-10

Adres do korespondencji:
*Beata Kłosiewicz-Wąsek
Klinika Kardiologii CMKP Szpital Grochowski
ul. Grenadierów 51/59, 04-073 Warszawa
tel./fax (0-22) 810-17-38, e-mail: bkw@kkcmkp.pl

Postępy Nauk Medycznych 2-3/2007
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych