Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Balneologia Polska 2/2006, s. 82-85
*Elżbieta Ciejka, Anna Gorąca, Bogusława Kowacka, Beata Skibska
Charakterystyka własności fizycznych pola magnetycznego niskiej częstotliwości w biologicznym oddziaływaniu na organizmy żywe
The characteristic of physical properties of low magnetic field in biological influence on living organisms
z Katedry Fizjologii Doświadczalnej i Klinicznej Zakładu Fizjologii Krążenia, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Dariusz Nowak
Streszczenie
Pole magnetyczne warunkuje przebieg wielu procesów życiowych organizmów żywych. Stosowane jest ono w terapii jako magnetoterapia. Efekty terapeutyczne uwarunkowane są biologicznym oddziaływaniem pola magnetycznego, a wynika ono z własności fizycznych tego pola. Zjawiska magnetyczne występujące w tkankach wynikają z oddziaływania siły Lorentza, indukowania efektu Halla oraz indukowania zmiennego napięcia w strukturach organizmów żywych.
Wstęp
Naturalne pola magnetyczne występują we wszechświecie od jego początków. Przenikały one wszechświat na długo wcześniej zanim pojawiły się rośliny, zwierzęta i człowiek, odegrały wielką rolę w procesie powstawania pierwszych form życia. Wszystkie żywe istoty podlegają wpływom pola magnetycznego, a zachodzące w nich procesy wynikają z działania sił elektromagnetycznych (1). Natężenie pola geomagnetycznego kształtuje się w granicach od 20 do 70 μT. Zmiany natężenia i kierunku linii sił działania pola magnetycznego ziemi u zwierząt posiadających magnetoreceptory determinują orientację przestrzenną w polu magnetycznym. Najnowsze badania donoszą, że prawdopodobnie w mózgu człowiekokształtnych również znajdują się mikroskopijne receptory zawierające fragmenty minerału magnetytu (1-5).
Nazwa magnetyzm wywodzi się od nazwy okolicy – Magnesia, w której wydobywany był kamień zawierający związek Fe3O4. Pierwsze doniesienia na temat leczniczego działania magnetytu pochodzą z czasów starożytnych – eksperymenty z wykorzystaniem magnesów prowadzono już w starożytnych Chinach. Korzystny wpływ pola magnetycznego na organizm ludzki obserwował również Hipokrates (460 r.p.n.e.), Galen (IX wiek), Avicenna (X wiek), oraz Paracelsus (XVI wiek) (6-7).
W XVIII wieku miały miejsce odkrycia dotyczące magnetyzmu i elektryczności sformułowane jako podstawowe prawa fizyki Oersteda (1820 r.), Faradaya (1831 r.), Maxwella (1865 r.) (6, 8-9). Odkrycia te stały się podstawą do prowadzenia badań dotyczących oddziaływania pól elektromagnetycznych na organizmy żywe.
Postęp w nauce i w technice, charakterystyczny dla współczesnego świata, sprawił iż szczególnie intensywnie następuje rozwój jednej z dyscyplin lekarskich jaką jest medycyna fizykalna. Dziedzina ta wykorzystuje różne postacie energii fizycznej, w tym również energii pola magnetycznego.
Medycyna fizykalna wywodzi się od przyrodolecznictwa, stosowanego od najdawniejszych czasów. Oparta jest na wykorzystywaniu różnych form energii występujących w naturalnym środowisku człowieka lub też wytwarzanej przez specjalnie skonstruowaną aparaturę, w celu pobudzania i usprawniania fizjologicznych mechanizmów samoobrony i zdrowienia organizmu (10).
Celem medycyny fizykalnej jest więc usunięcie procesów chorobowych lub ich skutków, zapobieganie postępowi choroby, zmniejszenie lub usuwanie dolegliwości, usprawnienie funkcji poszczególnych układów i narządów, poprawa lub utrzymanie wydolności ogólnej organizmu.
We współczesnej medycynie stosuje się leczenie różnorodnymi formami fizykalnymi jako uzupełnienie farmakoterapii lub leczenia chirurgicznego (10).
Z uwagi na rodzaj stosowanej formy energii medycyna fizykalna obejmuje szereg działów, takich jak: kinezyterapię i masaż leczniczy, elektroterapię, termoterapię, fototerapię, aerozoloterapię, klimatoterapię, balneoterapię oraz coraz powszechniej stosowaną magnetoterapię (7, 10-12).
Magnetoterapia jest formą terapeutyczną wykorzystującą zmienne pole magnetyczne niskiej częstotliwości o częstotliwość do 100 Hz, indukcji pola do 30 mT i różnym kształcie impulsu pola: prostokątnym, trójkątnym, sinusoidalnym w wersji bipolarnej i unipolarnej (10-13).
Zmienne pole magnetyczne stosowane jest w terapii od ponad 20 lat. Pierwsze doniesienia o terapeutycznym wykorzystaniu pola magnetycznego niskiej częstotliwości datują się od około 1973 roku i dotyczą zastosowania tej formy energii w celu przyspieszenia procesu zrastania kości oraz w leczeniu pacjentów z brakiem zrostu kostnego (14-19). Pod wpływem pola magnetycznego następuje regulacja syntezy proteoglikanów i kolagenu w tkance chrzęstnej. Buczek (20) zaobserwował przyspieszenie przebudowy tkanki kostnej grubowłóknistej w tkankę kostną blaszkowatą. Cechą charakterystyczną przebudowującej się tkanki kostnej jest zwiększona angiogeneza. W doświadczeniu tym zastosowano pole magnetyczne o częstotliwości 20 Hz i indukcji 10 mT. Magnetoterapia znajduje zastosowanie również w leczeniu zmian troficznych, owrzodzeń podudzi o różnej etiologii, oraz ran i odleżyn. W badaniach tych zaobserwowano stymulację procesu ziarninowania i naskórkowania, a także działanie antyseptyczne i analgetyczne. Korzystne efekty leczenia tych jednostek chorobowych uzyskane zostały z zastosowaniem pól magnetycznych o częstotliwości od 5 do 40 Hz i indukcji 4,5 - 8,4 mT (21-24).
Do klasycznych wskazań zastosowania magnetoterapii należą natomiast zespoły bólowe różnego pochodzenia. Od kilku lat liczne prace wskazują na skuteczność działania pól magnetycznych w terapii migreny, bólów głowy, zespołów bólowych narządu ruchu w przebiegu zmian zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa (25-27). Uzyskanie efektu analgetycznego autorzy tłumaczą udziałem układu opioidowego, jak również udziałem miejscowych czynników, które zmieniając przepuszczalność błon komórkowych, hiperpolaryzują zakończenia nerwowe, modyfikując w ten sposób przewodnictwo nerwowe (25, 28-29).
Literatura donosi również o korzystnych efektach stosowania magnetoterapii w rehabilitacji chorych w schorzeniach neurologicznych, w terapii chorych pulmonologicznych, w stanach zapalnych i pourazowych narządu ruchu (30-34).
Do najczęściej opisywanych przeciwwskazań wymienianych w literaturze należą: ciąża, choroba nowotworowa, czynna gruźlica płuc, cukrzyca młodzieńcza, krwawienia z przewodu pokarmowego, ciężkie infekcje pochodzenia wirusowego, bakteryjnego i grzybiczego, obecność elektronicznych implantów (11).
Dotychczasowe badania dotyczące leczenia magnetoterapią nie są jednoznaczne. Riva i wsp. (35) podkreślają brak skutków ubocznych w czasie magnetoterapii, jednak badania o charakterze epidemiologicznym donoszą o szkodliwym oddziaływaniu pól elektromagnetycznych na organizm człowieka. Doniesienia te jednak nie są jednoznaczne co do charakteru skutków zdrowotnych (36-38).
Magnetoterapia jest stosunkowo młodą dyscypliną medycyny, a powszechność stosowania magnetoterapii w procesie leczniczym i profilaktyce skłania do kontynuacji badań doświadczalnych i przedklinicznych, które stanowić będą wyjaśnienie obserwowanych efektów terapeutycznych, oraz umożliwią poznanie mechanizmów oddziaływania pola magnetycznego na organizmy żywe. Prowadzenie badań doświadczalnych i klinicznych dotyczących zarówno korzystnych jak i negatywnych oddziaływań tej formy energii przyczyni się do bezpiecznego jej stosowania w lecznictwie.
Własności fizyczne pola magnetycznego niskiej częstotliwości

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Chown M.: Wielki wybuch. W: Współczesna nauka bez tajemnic Fifield R., (red.) Wydawnictwo Zysk, Poznań, 2000:13-24.
2. Bamberger S., Valet G., Storch F.: Ruhenstron-Bauer G.: Electromagnetically induced streaming as a mechanism of the biomagnetic orientation of organisms. Z. Naturforsh. C. 1978; 33C,1/2: 159.
3. Hong F.T.: Magnetic field effects on biomolecules, cells and living organisms. Biosystems. 1995; 36(3) :187-229.
4. Ritz T., Adem S., Schulten K.: A model for photoreceptor-based magnetoreception in birds. Biophys J. 2000;78(2):707-18.
5. Baker R.R., Mather I.G., Kennaugh I.H.: Magnetic bones in human sinuses. Nature. 1983; 301: 79-83.
6. Dunajski Z.: Biomagnetyzm. Wydawnictwo Komunikacji łączności, Warszawa, 1990.
7. Basford J.R: A historical perspective of the popular use of electric and magnetic therapy. Arch Phys Med. Rehabil. 2001; 82(9): 1261-9.
8. Presman A.S.: Pola elektromagnetyczne a żywa przyroda. PWN, Warszawa, 1971.
9. Zahn M.: Pole elektromagnetyczne. PWN, Warszawa, 1989.
10. Mika T.: Fizykoterapia. PZWL, Warszawa, 1993.
11. Sieroń A.: Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. α-medica press, Bielsko-Biała, 2000.
12. Straburzyńska-Lupa A., Straburzyński G.: Fizjoterapia. PZWL, Warszawa, 2002.
13. Drzazga Z., Sieroń A., Liszka G., Wójcik J.: Pola magnetyczne stosowane w magnetoterapii. Balneologia Polska, 1997; XXXIX (3-4): 79 94.
14. Bassett C.A.: Fundamental and practical aspects of therapeutic uses of pulsed electromagnetic fields (PEMFs). Crit. Rev. Biomed. Eng., 1989; 17(5): 451-529.
15. Tager K.H.: The use of electrodynamic alternating potential in operative and conservative orthopedics. MMW Munch Med Wochenschr. 1975; 117(19): 791-8.
16. Bassett C.A., Mitchell S.N., Gaston S.R.: Treatment of ununited tibial diaphyseal fractures with pulsing electromagnetic fields. J. Bone Joint Surg. Am., 1981; 63(4): 511-23.
17. Bassett C.A., Mitchell S.N., Gaston S.R.: Pulsing electromagnetic field treatment in ununited fractures and faild arthrodeses. JAMA. 1982; 257(5): 623-8.
18. Bassett C.A., Mitchell S.N., Schink M.M.: Treatment of therapetically resistant non-unions with bone grafits and pulsing electromagnetic fields. J Bone Joint Surg. Am., 1982; 64(8): 1214-2.
19. Aaron R.A., Ciombor D.M., Simon B.J.: Treatment of nonunions with electric and electromagnetic fields. Clin. Orthop., 2004; 419: 21-9.
20. Buczek E.: Wpływ zmiennego pola magnetycznego o niskiej częstotliwości na proces powstania blizny kostnej. Ortopedia, Traumatologia, Rehabilitacja. 2000; 3: 83-5.
21. Alekssenko A.V.: Treatment of Trophic ulcers of the lower extremities using a magnetic field. Klin. Khir. 1991; (7): 60-3.
22. Sieroń A. Żmudziński J., Cieślar G., i in.: Leczenie owrzodzeń podudzi za pomocą zmiennego pola magnetycznego. Przegl. Dermatol. 1991; LXXVIII(3): 196-200.
23. Sieroń A., Glinka M.: Wpływ niskozmiennych pól magnetycznych na proces gojenia się ran. Balneologia Polska. 1999; XLI(1-2): 75-81.
24. Alekseenko A.V., Gusak V.V., Tarabanchuk V.V., et al: Magnetic therapy in treatment of patients with leg ulcers. Khirurgiia. 1998; (7): 14-6.
25. Sieroń A., Biniszkiewicz T., Sieroń K., i in.: Subiektywna ocena leczniczych słabych pól magnetycznych. Acta Bio-Optica et Informatica. 1998; 4: 133-137.
26. Trochimiak L., Czernicki J., Woldańska-Okońska M., i in.: Pole magnetyczne w leczeniu zespołów bólowych kręgosłupa. Balneologia Polska. 1997; XXXIX(3-4): 107-111.
27. Sadlonova J., Korpas J.: Personal exerience in the use of magnetotherapy in diseases of the musculoskeletal system. 1999; 100(12): 678-81.
28. Cieślar G., Morawiec J., Sieroń A., i in.: Zmiana reaktywności szczurów na termiczny bodziec bólowy pod wpływem zmiennego pola magnetycznego. Balneologia Polska. 1994; XXXVI(3-4): 24-8.
29. Prato F.S., Carson J.J., Ossenkopp K.P., et al.: Possible mechanisms by which extremely low freqency magnetic fields affect opiod function. Faseb. J.. 1995; 9(9): 807-814.
30. Woldańska-Okońska M., Czernicki J.: Pole magnetyczne w rehabilitacji chorych po udarach mózgu. Balneologia Polska. 1997; XXXIX(2-4): 112-117.
31. Wróbel P., Trabka R.: Zastosowanie impulsowego pola magnetycznego niskiej częstotliwości u pacjentów po artroskopowym usunięciu łąkotki przyśrodkowej. Fizjoterapia Polska. 2003; 3(1): 31-7.
32. Sadlonova J., Korpas J., Vrabec M., et al.: The effect of the pulsatile electromagnetic field in patients suffering from chronic obsturative pulmonary disease and bronchial asthma. Bratisl Lek Listy. 2002; 103(7-8): 260-5.
33. Quttan M., Schhfierd O., Wiesinger G.F., et al.: Clinical effectivness of magnetic field therapy - a review of the literature. 2000; 27(3): 61-8.
34. Kula B., Dróżdż M., Sobczak A.: Biologiczne skutki działania pól magnetycznych na organizmy żywe. Ann. Acad. Med. Siles., 1997; 32: 93-110.
35. Riva Sanseverino E., Vannini A., Castellacci P.: Therapeutic effects of pulsed magnetic fields on joint diseases. Panminerva Med. 1992; 34(4): 187-96.
36. Repacholin M.H., Greenebaum B.: Ineraction of static and extremely low electrik and magnetic fields with living systems: healf and research needs. Bioelectromagnetics. 1999; 20(3): 133-60.
37. Hardell L., Holmberg B., Malker H., et al: Exposure to extremely low frequency electromagnetic fields and the risk of malignant diseases - an evaluation of epidemiological and experimental findings. Eur J. cancer Prev. 1995; 4 Suppl 1: 3-107.
38. Tenforde T.S.: Biological interactions and potential heal effects of extremely-low-frequency magnetic fields from power lines and other common sources. Annu. Rev. Public. Health., 1992; 13: 173-96.
39. Jaroszyk F.: Biofizyka. PZWL Warszawa, 2000.
40. Sieroń A.: Synteza i wydzielanie kwasów żółciowych u szczurów poddanych działaniu wolnozmiennych pól magnetycznych. Zabrze, 1995: 28-29. Rozprawa habilitacyjna.
41. Godyak V.A., Alexandrovich B.M., Kolobov V.I.: Lorentz force effects on the electron energy distribution in inductively coupled plasmas. Phys. Rev. E. Stat. Nonlin. Soft Matter. Phys., 2001; 64(2): 026406.
42. Zmyślony M.: Działanie stałych i sieciowych pól magnetycznych występujących w środowisku człowieka na układy biologiczne. Mechanizm rodnikowy. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, Łódź, 2002, praca habilitacyjna.
43. Wadas R.: Bomagnetyzm. PWN, Warszawa, 1978.
44. Mikołajczyk H.: Pola elektromagnetyczne. PWN, Warszawa, 1974.
45. Aniołczyk H.: Pola elektromagnetyczne. Źródła – oddziaływanie – ochrona. Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera, Łódź, 2000.
otrzymano: 2006-03-10
zaakceptowano do druku: 2006-04-19

Adres do korespondencji:
*Elżbieta Ciejka
ul. Zamenhofa 17 m 13, 90-510 Łódź
tel. (0 42) 637 11 37, tel kom. 0-608-436-114
e-mail: elzbietareh@interia.pl

Balneologia Polska 2/2006