Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 1a/2018, s. 54-58 | DOI: 10.25121/MR.2018.21.1A.54
Agnieszka Miszewska, Waldemar Józef Miszewski, Iwona Głowacka-Mrotek, Joanna Simińska, Wojciech Hagner
Postawa dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym
Child’s posture in pre-school and early school periods
Katedra i Klinika Rehabilitacji, Collegium Medicum w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Summary
Developmental processes in ontogenesis are divided into consecutive processes. The thesis presents man’s ontogenesis according to A. Malinowski. Man’s posture changes with age and is characterized by certain features in every period. External factors have a great influence on the correct development of the posture: nutrition and physical factors, particularly, the type of strain. The following laws influence the growing organism: Kölker’s and Pomner’s law, Delpech-Wolff’s law and the principles of bone structure development according to P. Lesgartt.
To facilitate the proper development of the child it is important to provide them with satisfactory exercise on a daily basis. The thesis does not discuss hereditary factors influencing child’s development. It discusses the development of healthy children who are not burdened with genetic factors. The knowledge of the correct posture of the child is constantly growing due to the work of scientist and therapists working with children. The evaluation of the correct posture depends on the child’s age, and requires the knowledge of human ontogenesis. The ontogenesis is the basis for every kind of therapy of faulty posture.
Zukunft-Hubert’s therapy constitutes a good example; in a non-invasive way, it cures faulty feet even in the first year of life, which was treated only surgically before.
Key words: child’s posture,
WSTĘP
Rozwój osobniczy podzielony jest na okresy życia, które u każdego występują w tej samej kolejności, lecz w różnym wieku i mają zróżnicowany czas trwania. Ponieważ procesy rozwojowe i ewolucyjne charakteryzują się ciągłością, podział ich na okresy i wyznaczenie granic jest arbitralne, zaś kryteria podziału są niejednoznaczne (1-5).
Podział ontogenezy na okresy rozwojowe według Malinowskiego przedstawia tabela 1.
Tab. 1. Ontogeneza człowieka
Etap rozwojuOkresyPodokresyCzas trwania okresu
początekkoniec
zewnątrzłonowyzygotyzapłodnienie7.-10. dzień ciąży
zarodkowy7.-10. dzień ciąży8. tydzień ciąży
płodowy9. tydzień ciążynarodziny
zewnątrzłonowynoworodkanarodziny28. dzień
niemowlęctwa29. dzień12 miesięcy
wczesnodziecięcy infans Iponiemowlęcy13 miesięcy3 lata
przedszkolny4 lata6 lat
późnodziecięcy infans IIwczesnoszkolny7 lat10 lat
pokwitania11 lat15 lat
młodzieńczy16 lat20 lat
dorosły21 latok. 40 lat
dojrzały ok. 41 latok. 50 lat
starości 50-60 latśmierć
Źródło: archiwum własne – opracowanie komputerowe (1)
Okres wczesnodziecięcy rozpoczyna się opanowaniem lokomocji dwunożnej, a kończy się rozpoczęciem wyrzynania się zębów stałych (druga dentycja). Ponieważ różnice w wyglądzie i w procesach wzrastania między dziewczynkami i chłopcami są wówczas niewielkie, dlatego nazywamy go okresem neutralnego dzieciństwa. W tym czasie roczny maksymalny przyrost masy ciała wynosi ok. 2,5 kg, a wysokości 8 cm. Na wiek 5-6 lat przypada „przedszkolny skok rozwojowy”, w którym te przyrosty są najwyższe. W okresie przedszkolnym w sumie przyrost masy ciała osiąga 10 kg, a wysokości 26-27 cm. Od 4. do 6. roku życia kształtują się łuki sklepienia stóp i zanika fizjologiczne płaskostopie, jak również ulegają przyspieszeniu procesy mineralizacji kości. Dojrzewa ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy i intensywnie rozwijają się układ mięśniowy i sprawność fizyczna. Nadal nie jest zakończona mielinizacja włókien nerwowych, co cechuje się małą precyzją ruchów manualnych. Dlatego dzieci w wieku przedszkolnym mają problem z opanowaniem umiejętności pisania. Występuje u nich tzw. głód ruchu, charakteryzujący się dużym zapotrzebowaniem na ruch, który jest im niezbędny dla harmonijnego rozwoju psychicznego, fizycznego i społecznego. Okres „głodu ruchowego” trwa przez cały wiek wczesnoszkolny. Ruchy dziecka są płynne i harmonijne, a równowaga – swobodna. Mimo to wytrzymałość w tym okresie jest niewielka, zwłaszcza w utrzymaniu długo jednej pozycji lub wykonywaniu jednostronnych ruchów (2-7).
Początkiem okresu późnodziecięcego jest rozpoczęcie drugiej dentycji, a końcem osiągnięcie biologicznej dojrzałości organizmu. Wyróżniamy dwa podokresy: wczesnoszkolny i pokwitania. Granicą tych podokresów jest faza prepubertalna, czyli przygotowawcza do pokwitania, która zaczyna się około 8.-9. roku życia i trwa 2-3 lata. Podokres wczesnoszkolny charakteryzuje się wolnym przyrostem rocznym masy do 3,5 kg i wysokości ciała do 5,5 cm. Jest to okres najmniejszego tempa wzrastania, tzw. wyciszenie przed okresem dojrzewania. Zmieniają się proporcje ciała poprzez wydłużanie się kończyn dolnych i stóp, zmniejszenie przyrostu obwodu głowy, spłaszczeniu ulega klatka piersiowa, a kifoza piersiowa może się pogłębić (2-4).
Na wiek 7-8 lat przypada „wczesnoszkolny skok wysokości ciała”, w którym te przyrosty wysokości są najwyższe. W wieku 7 lat dojrzewają podstawowe funkcje motoryczne, które przez następne 3 lata doskonalą się. Dymorfizm płciowy jest już wyraźnie zaznaczony. Dziewczęta cechuje lepsza równowaga i zwinność, zaś chłopcy posiadają większą moc i siłę (4).
Cechy motoryczności wieku przedszkolnego i wczesno-szkolnego przedstawione są w tabeli 2.
Tab. 2. Cechy motoryczności wieku przedszkolnego i szkolnego (8)
OkresyCechy motoryczności
przedszkolny– „głód ruchowy” – duże zapotrzebowanie na ruch,
– uczenie się coraz to nowszych i bardziej złożonych ruchów,
– ruchy są płynne, harmonijne, rytmiczne i zwinne,
– mała precyzja ruchów manualnych,
– zapoczątkowanie dymorfizmu płciowego
wczesnoszkolny– nadal duża potrzeba ruchu,
– łatwe uczenie się nowych specyficznych ruchów,
– sprawność i wydolność fizyczna na wysokim poziomie,
– zwiększanie się dymorfizmu płciowego
Źródło: archiwum własne – opracowanie komputerowe
Rozwój kości
Tkanka kostna pochodzi z listka zarodkowego – mezodermy. Wraz z tkanką kostną z mezodermy rozwinęły się również: skóra, tkanka mięśniowa (mięśnie poprzecznie prążkowane, mięśnie gałki ocznej), zęby (kostniwo i zębina), jądro miażdżyste w krążkach międzykręgowych, krwinki, serce, organy narządu płciowego (jajowody, macica, pochwa, nasieniowody, przewody najądrza) oraz kora nadnerczy (1, 5).
Tkanka kostna dziecka jest plastyczna, a przez to bardzo podatna na czynniki środowiskowe. Wśród nich możemy wymienić czynniki fizyczne i żywieniowe. Okres rozwojowy wymaga większego zapotrzebowania na witaminę D, białka i minerały. Ich brak powoduje zmiany w budowie kości w postaci krzywicy (2-4, 8).
Czynniki fizyczne:
1. Prawo Kölkera i Pomnera.
„Siły przyciągające sprzyjają w znaczeniu biologicznym tworzeniu się utkania kostnego, w przeciwieństwie do sił naciskających prowadzących do zaniku, rozpuszczania się (resorpcji) kości” (8).
2. Prawo Delpecha-Wolffa.
„Kość rośnie prawidłowo pod wpływem równomiernie rozłożonych sił nacisku (statycznego i dynamicznego) i pociągania. Nadmierny nacisk powoduje zahamowanie wzrostu kości, natomiast nadmierne pociąganie jego pobudzenie” (8).
3. Zasady rozwoju układu kostnego wg Lesgartta.
a. Im mięśnie otaczające kości są aktywniejsze, tym rozwój kości jest bardziej równomierny i prawidłowy. Przy mięśniach osłabionych i mniej aktywnych kości się zbyt wydłużają, przy czym są wąskie i słabe.
b. Na rozwój kości ma wpływ ciśnienie wytwarzane przez otaczające je tkanki miękkie. Im ono jest większe, tym kości rosną wolniej w kierunku zwiększonego oporu. W przeciwnym wypadku następuje przyspieszenie rozwoju w kierunku zmniejszonego ciśnienia (1, 8).
Prawidłowa postawa dziecka w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym
Postawa człowieka zmienia się podczas całego jego życia. Według Kasperczyka postawa prawidłowa „to taka, która występuje w dostatecznie dużym odsetku, aby można ją było uznać znamienną dla danego wieku, a jednocześnie jest charakterystyczna dla dzieci zdrowych, o poprawnym rozwoju fizycznym i psychicznym oraz wydolności ruchowej”. Postawa wadliwa charakteryzuje się elementami odbiegającymi od „wzorca postawy poprawnej, a odchylenia te są odwracalne” (9-11).
Ustawienie kolan

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Malinowski A: Auksologia. Rozwój osobniczy człowieka w ujęciu biomedycznym. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2007.
2. Kawalec W, Grenda R (red.): Pediatria. Tom 1. PZWL, Warszawa 2013.
3. Górnicki B, Dębiec B, Baszczyński J: Pediatria. Tom 1. Wyd. 2. PZWL, Warszawa 2002.
4. Kubicka K, Kawalec W: Pediatria. Podręcznik dla studentów. Wyd. 3. PZWN, Warszawa 2006.
5. Malinowski A: Wstęp do antropologii i ekologii człowieka. Wyd. Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 1994.
6. Nowotny J, Czupryna K, Rudzińska A, Nowotny-Czupryna O: Zmiany postawy ciała w pierwszych sześciu latach nauki szkolnej. Fizjoter Pol 2008; 4: 378-383.
7. Olszewski J, Kuśmierczyk R, Olszewska M: Ocena porównawcza aktywności ruchowej w życiu codziennym u siedmiolatków i czternastolatków. Kwart Ortop 2007; 3: 323-330.
8. Wilczyński J: Korekcja wad postawy człowieka. Wydawnictwo Anthropos, Starachowice 2005.
9. Kasperczyk T: Wady postawy ciała. Diagnostyka i leczenie. Wyd. V. Firma Handlowo-Usługowa KASPER, Kraków 2004.
10. Kutzner-Kozińska M: Dbaj o prawidłową postawę ciała dziecka. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1995.
11. Kutzner-Kozińska M: Korekcja wad postawy. Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1981.
12. Zukunft-Huber B: Trójpłaszczyznowa manualna terapia wad stóp u dzieci. Wyd. I polskie. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2013.
13. Grabara M: Wady postawy ciała u dzieci w wieku szkolnym. Wychowanie Fizyczne i Zdrowotne 2004; 12: 14-19.
14. Ignasiak Z: Anatomia układu ruchu. Elsevier Urban & Partner, Wrocław 2007.
otrzymano: 2018-01-26
zaakceptowano do druku: 2018-02-16

Adres do korespondencji:
Waldemar Józef Miszewski
Katedra i Klinika Rehabilitacji Collegium Medicum w Bydgoszczy Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
ul. Hippiczna 53, 86-005 Białe Błota
tel.: +48 501-021-332
maswal@wp.pl

Medycyna Rodzinna 1a/2018
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna