Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 2/2018, s. 81-85 | DOI: 10.25121/PF.2018.19.2.81
*Magdalena Woźniak1, Marta Babicka1, Iwona Rissmann1, Bogdan Kędzia2, Izabela Ratajczak1
Etanolowe ekstrakty z propolisu jako źródło biopierwiastków
The ethanolic propolis extracts as a source of bioelements
1Katedra Chemii, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
Kierownik Katedry: dr hab. nauk leśnych Izabela Ratajczak
2Instytut Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich, Poznań
Dyrektor Instytutu: dr n. ekon. Robert Sobków
Streszczenie
Wstęp. Propolis jest jednym z produktów pszczelich, który znajduje coraz szersze zastosowanie w lecznictwie. Ważny aspekt związany z badaniami propolisu stanowi analiza jego składu chemicznego. W ekstraktach propolisu stwierdzono występowanie m.in. związków fenolowych (flawonoidów oraz kwasów fenolowych i ich estrów), terpenów, aminokwasów, witamin oraz pierwiastków. Wśród pierwiastków analizowanych w ekstraktach z propolisu znajdują się zarówno makro-, jak i mikroelementy, takie jak: wapń, magnez, żelazo czy selen.
Cel pracy. Celem pracy było określenie stężenia wybranych pierwiastków w dostępnych komercyjnie, etanolowych ekstraktach z propolisu.
Materiał i metody. W trzech etanolowych ekstraktach z propolisu oznaczono stężenie 14 pierwiastków (Ca, Mg, K, Na, Zn, Si, Pb, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Cd i Ni) z wykorzystaniem atomowej spektrometrii absorpcyjnej z atomizacją w płomieniu.
Wyniki. We wszystkich ekstraktach z propolisu najwyższe stężenie spośród analizowanych pierwiastków oznaczono dla sodu, a na najniższym poziomie stężeń występowały miedź i mangan. Stężenia oznaczanych pierwiastków w ekstraktach różniły się nieznacznie, a największe różnice zaobserwowano dla magnezu, potasu i miedzi. We wszystkich badanych próbkach stężenie metali ciężkich występowało poniżej granicy oznaczalności stosowanej techniki analitycznej.
Wnioski. Wyniki badań przedstawione w pracy wskazują, że etanolowe ekstrakty z propolisu, pomimo niewielkich różnic w stężeniach oznaczanych pierwiastków, stanowią bogate źródło makro- i mikroelementów.
Summary
Introduction. Propolis is one of bee products, which is increasingly widespread in medicine. An important aspect regarding propolis is research on the analysis of its chemical composition. Propolis extracts have been found to include phenolic compounds (flavonoids as well as phenolic acids and their esters), terpenes, amino acids, vitamins and elements. The elements analyzed in the propolis extracts include both macro- and microelements, such as: calcium, magnesium, iron or selenium.
Aim. The aim of the study was to determine concentration of selected elements in commercial available ethanolic extracts of propolis.
Material and methods. In three ethanolic extracts of propolis were determined concentration of 14 elements (Ca, Mg, K, Na, Zn, Si, Pb, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Cd and Ni) using flame atomic absorption spectrometry.
Results. In all propolis extracts the highest concentration among analyzed elements was determined for sodium, and in the lowest level of concentration was analyzed for copper and manganese. The concentrations of analyzed elements in extracts differed slightly and the highest differences were observed for magnesium, potassium and copper. In all examined samples the concentration of heavy metals was under detection limit of used analytical method.
Conclusions. The results of the research presented in the paper indicate that the ethanolic extracts of propolis, despite slightly differences in the concentrations of the analyzed elements, can be a rich source of macro- and microelements.
Wprowadzenie
Propolis jest jednym z produktów pszczelich, który znajduje coraz większe zastosowanie w lecznictwie. Popularność tego surowca związana jest z aktywnością biologiczną jego ekstraktów, które charakteryzują się m.in. właściwościami przeciwutleniającymi, przeciwnowotworowymi oraz przeciwzapalnymi (1-4). Dane piśmiennictwa potwierdzają również, że ekstrakty z tego surowca hamują rozwój wielu gatunków bakterii i grzybów (1, 5-8).
Ważnym aspektem w badaniach dotyczących propolisu, poza jego właściwościami biologicznymi, jest analiza jego składu chemicznego. Wśród czynników mających wpływ na skład propolisu najczęściej wymieniane są m.in.: szata roślinna obszaru geograficznego, z którego surowiec jest zbierany, czas jego pozyskania, gatunek pszczół, które go wytwarzają, oraz metoda zbioru (9-12). Propolis na ogół składa się z 50% substancji żywicznych, 10% substancji lotnych, 30% wosku pszczelego oraz 5% pyłku kwiatowego i 5% domieszek mechanicznych (9). Dotychczas w propolisie pochodzącym z różnych regionów geograficznych stwierdzono występowanie ponad 300 różnych składników, wśród których najczęściej identyfikowane są związki fenolowe – flawonoidy oraz kwasy fenolowe i ich estry (9, 13-15). Ponadto w propolisie stwierdzono obecność kwasów alifatycznych, terpenów, witamin, aminokwasów, węglowodanów oraz biopierwiastków (1, 6, 9, 16).
Produkty pszczele z powodu swojego roślinnego pochodzenia często zanieczyszczone są różnymi związkami chemicznymi, do których możemy zaliczyć m.in. chemiczne środki ochrony roślin oraz metale ciężkie (17, 18). Zawartość metali ciężkich określana jest zarówno w samym surowcu, jak i jego ekstraktach. Według danych piśmiennictwa w propolisie pochodzącym z Turcji, Hiszpanii czy Argentyny stwierdzono występowanie ołowiu (19-21). W propolisie z Mołdawii, Mongolii i Rosji oprócz ołowiu potwierdzono obecność niklu, kadmu i kobaltu (22). Również w propolisie pochodzenia krajowego stwierdzono występowanie metali ciężkich. Formicki i wsp. (23) wykazali w propolisie pochodzącym z województwa małopolskiego obecność ołowiu, kadmu oraz niklu. Także badania przeprowadzone przez Szczęsną i wsp. (24) potwierdziły występowanie ołowiu i kadmu w rodzimym propolisie. Natomiast w propolisie pochodzącym z województwa wielkopolskiego oraz warmińsko-mazurskiego nie stwierdzono obecności metali ciężkich (25). Z kolei badania zawartości metali ciężkich w ekstraktach propolisu przeprowadzone przez Kędzię i wsp. (26) wskazują, że w badanym ekstrakcie występowały arsen, ołów, miedź, cynk oraz kadm, jednak ich zawartość mieściła się w dopuszczalnych limitach stężeń dla tych pierwiastków określonych w Polskiej Normie PN-A-77627 (27). W ekstraktach z propolisu, poza szkodliwymi metalami ciężkimi, równie często oznaczane są inne pierwiastki. Wśród makro- i mikroelementów zidentyfikowanych w ekstraktach z propolisu znajdują się m.in.: wapń, magnez, żelazo, sód, potas, selen czy miedź (25, 28, 29). Dane piśmiennictwa dotyczące zawartości pierwiastków w surowym propolisie i jego ekstraktach wskazują, że stężenia pierwiastków oznaczane w propolisie występują na wyższym poziomie stężeń niż w ekstraktach z tego surowca (25, 26).
Cel pracy
Celem pracy było określenie stężenia wybranych pierwiastków w dostępnych komercyjnie, etanolowych ekstraktach z propolisu.
Materiał i metody
Ekstrakty z propolisu
W badaniach wykorzystano trzy etanolowe ekstrakty z propolisu, otrzymane przez tę samą firmę, ale z trzech różnych partii surowca. Każdy z ekstraktów propolisu zagęszczono z wykorzystaniem wyparki próżniowej (Buchi Labortechnik AG), a otrzymaną pozostałość (EEP) wykorzystano do określenia zawartości pierwiastków.
Oznaczenie stężenia pierwiastków
Zagęszczone ekstrakty propolisu o masie 0,5000 g przeniesiono do teflonowych naczyń, do których dodano 8 ml stężonego kwasu azotowego(V) (Sigma--Aldrich) i mineralizowano, wykorzystując piec mikrofalowy (CEM), zgodnie z trzyetapowym programem: 1) 400 W, temp. 100°C przez 2 min, 2) 600 W, temp. 160°C przez 5 min, 3) 1600 W, temp. 200°C przez 10 min.
Po procesie mineralizacji otrzymane roztwory przesączono i rozcieńczono wodą dejonizowaną o czystości Millipore do objętości 50 ml. Proces mineralizacji dla każdej z próbek przeprowadzono trzykrotnie. W badanych ekstraktach z propolisu oznaczono zawartość 14 wybranych pierwiastków: wapnia, potasu, magnezu, sodu, żelaza, cynku, miedzi, manganu, ołowiu, krzemu, kadmu, chromu, kobaltu i niklu z wykorzystaniem spektrometru absorpcji atomowej z atomizacją w płomieniu (FAAS) (AA280FS, Agilent Technologies). Krzywa kalibracyjna została przygotowana na bazie serii rozcieńczeń roztworów wzorcowych oznaczanych pierwiastków o stężeniu wyjściowym 1000 mg/ml (Sigma-Aldrich). Przedstawione wyniki są wartością średnią z trzech powtórzeń.
Wyniki i ich omówienie

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Wagh VD. Propolis: A wonder bees product and its pharmacological potentials. Evid Based Compl Alt Vol 2013.
2. Socha R, Gałkowska D, Bugaj M i wsp. Phenolic composition and antioxidant activity of propolis from various regions of Poland. Nat Prod Res 2015; 29(5):416-22.
3. Yang H, Dong Y, Du H i wsp. Antioxidant compounds from propolis collected in Anhui, China. Molecules 2011; 16:3444-55.
4. Barbaric M, Miskovic K, Bojic M i wsp. Chemical composition of the ethanolic extracts and its effect on HeLa cells. J Ethnopharmacol 2011; 135:772-8.
5. Aguero MB, Svetaz L, Baroni V i wsp. Urban propolis from San Juan province (Argentina): Ethnopharmacological uses and antifungal activity against Candida and dermatophytes. Ind Crop Prod 2014; 57:166-73.
6. Kalogeropoulos N, Konteles SJ, Troullidou E i wsp. Chemical composition, antioxidant activity and antimicrobial properties of propolis extracts from Greece and Cyprus. Food Chem 2009; 116:452-61.
7. Kędzia B, Hołderna-Kędzia E. Aktywność antybiotyczna propolisu krajowego i europejskiego. Post Fitoter 2013; (2):97-107.
8. Woźniak M, Ratajczak I, Kwaśniewska P i wsp. Badanie aktywności ekstraktów propolisowych wobec wybranych gatunków grzybów pleśniowych. Post Fitoter 2015; 16(4):205-9.
9. Kędzia B. Skład chemiczny i aktywność biologiczna propolisu pochodzącego z różnych regionów świata. Post Fitoter 2006; (1):23-35.
10. Papotti G, Bertelli D, Bortolotti L i wsp. Chemical and functional characterization of Italian propolis obtained by different harvesting methods. J Agric Food Chem 2012; 60:2852-62.
11. Silici S, Kutluca S. Chemical composition and antibacterial activity of propolis collected by three different races of honeybees in the same region. J Ethnopharmacol 2005; 99:69-73.
12. Teixeira EW, Message D, Negri G i wsp. Seasonal variation, chemical composition and antioxidant activity of Brazilian propolis samples. eCAM 2008; 7(3):307-15.
13. Toreti VC, Sato HH, Pastore GM i wsp. Recent progress of propolis for its biological and chemical compositions and its botanical origin. Evid Based Compl Alt Vol 2013.
14. Gardana C, Scaglianti M, Pietta P i wsp. Analysis of the polyphenolic fraction of propolis from different sources by liquid chromatography-tandem mass spectrometry. J Pharm Biom 2007; 45:390-9.
15. Volpi N, Bergonzini G. Analysis of flavonoids from propolis by on-line HPLC-electrospray mass spectrometry. J Pharm Biom 2006; 42:354-61.
16. Gong S, Luo L, Gong W i wsp. Multivariate analyses of element concentrations revealed the groupings of propolis from different regions in China. Food Chem 2012; 134:583-8.
17. Bogdanov S. Contaminants of bee products. Apidol 2006; 37:1-18.
18. Conti ME, Botre F. Honeybees and their products as potential bioindicators of heavy metals contamination. Environ Monit Assess 2001; 69:267-82.
19. Matin G, Kargar N, Buyukisik HB. Bio-monitoring of cadium, lead, arsenic and mercury in industrial districts of Izmir, Turkey by using honey bees, propolis and pine tree leaves. Ecol Eng 2016; 90:331-5.
20. Finger D, Filho IK, Torres YR i wsp. Propolis as an indicator of environmental contamination by metals. Bull Environ Contam Toxicol 2014; 92:259-64.
21. Sales A, Alvarez A, Areal MR i wsp. The effect of different propolis harvest methods on its lead content determined by ET AAS and UV-visS. J Hazard Mater 2006; A137:1352-6.
22. Golubkina NA, Sheshnitsan SS, Kapitalchuk M i wsp. Variations of chemical element composition of bee and beekeeping products in different taxons of the biosphere. Ecol Indic 2016; 66:452-7.
23. Formicki G, Greń A, Stawarz R i wsp. Metal content in honey, propolis, wax and bee pollen and implications for metal pollution monitoring. Pol J Environ Stud 2013; 22(1):99-106.
24. Szczęsna T, Rybak-Chmielewska H, Kim C-W. Heavy metals (Cd and Pb) on propolis. Pszczel Zesz Nauk 1999; 43:227-32.
25. Woźniak M, Ratajczak I, Kędzia B i wsp. Zawartość wybranych pierwiastków w propolisie i jego etanolowym ekstrakcie. Post Fitoter 2016; 17(1):3-7.
26. Kędzia B, Gnusowski B, Mścisz A i wsp. Badanie zawartości metali szkodliwych dla zdrowia w propolisie i koncentracie propolisowym. Mat z XXXVIII Nauk Konf Pszczel, Puławy 2001.
27. PN-A-77627 (1996): Koncentrat propolisu.
28. Kędzia B. Skład chemiczny propolisu polskiego. Cz. II. Nowe badania. Post Fitoter 2009; (2):122-8.
29. Kaleta J. Analiza fizykochemiczna propolisu i możliwości jego standaryzacji. Praca doktorska. Uniwersytet Jagielloński, Collegium Medicum, Katedra Chemii Nieorganicznej i Analitycznej, Kraków 2007.
30. Bonvehi JS, Bermejo FJO. Element content of propolis collected from different areas of South Spain. Environ Monit Assess 2013; 185:6035-47.
otrzymano: 2018-03-29
zaakceptowano do druku: 2018-04-10

Adres do korespondencji:
*dr nauk leśnych Magdalena Woźniak
Katedra Chemii Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu
ul. Wojska Polskiego 75, 60-625 Poznań
tel.: +48 (61) 848-78-38
e-mail: magdalena.wozniak@up.poznan.pl

Postępy Fitoterapii 2/2018
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii