Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Stomatologia 3/2020, s. 63-68 | DOI: 10.25121/NS.2020.25.3.63
*Agnieszka Bruzda-Zwiech1, Katarzyna Marut-Krawczyńska2, Anna Janas-Naze3, Joanna Szczepańska1
Podwójne zęby środkowe szczęki w uzębieniu mlecznym – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa
Double maxillary mesiodenses in milk dentition – case report and literature review
1Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
2Poradnia Stomatologii Wieku Rozwojowego, Instytut Stomatologii, Centralny Szpital Kliniczny, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Poradni: prof. dr hab. n. med. Joanna Szczepańska
3Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Uniwersytet Medyczny w Łodzi
Kierownik Zakładu: prof. nadzw. dr hab. n. med. Anna Janas-Naze
Streszczenie
Mezjodens (ząb środkowy) jest najczęściej występującą formą zębów nadliczbowych. Położony jest zwykle w linii pośrodkowej szczęki, pomiędzy lub za zębami siecznymi. Częstość występowania zębów środkowych w uzębieniu mlecznym, mieszanym i stałym u dzieci waha się w przedziale od 0,09 do 2,05%. Jednakże podwójne zęby środkowe stwierdzane są znacznie rzadziej, szczególnie gdy nie stanowią objawu towarzyszącego chorobom systemowym lub zespołom genetycznym.
Praca prezentuje opis przypadku występowania dwóch mezjodensów, jako izolowanego zaburzenia rozwojowego uzębienia u 3,5-letniej pacjentki z pozytywnym wywiadem rodzinnym w kierunku tej anomalii. Zęby środkowe miały stożkowaty kształt, jeden z nich był częściowo wyrżnięty i spowodował przesunięcie prawego górnego zęba siecznego mlecznego w kierunku mezjalnym i resorpcję korzenia tego zęba widoczną w badaniu radiologicznym oraz rotację zawiązka stałego zęba siecznego. Drugi z mezjodensów był zatrzymany i odwrócony. Usunięcie nadliczbowych zębów środkowych przeprowadzono w znieczuleniu ogólnym. Przebieg gojenia był prawidłowy.
Ponieważ mezjodens jest pojedynczą lub mnogą anomalią, którą lekarz dentysta może napotkać w swojej praktyce, w pracy omówiono także objawy, możliwe powikłania i sposoby postępowania klinicznego w przypadku zębów środkowych. Artykuł podkreśla również znaczenie wczesnego wykrywania i odpowiedniego postępowania w przypadku pojedynczych lub mnogich mezjodensów dla zminimalizowania przyszłych powikłań zębowych i wad zgryzu mogących być skutkiem występowania tej anomalii.
Summary
Mesiodens is the most common form of supernumerary teeth, usually located in maxilla, in the region of medial line. The overall prevalence of mesiodens in primary, mixed and young permanent dentition varies between 0.09 and 2.05%. However, occurrence of double mesiodentes in patient without any associated systemic conditions or syndromes is a rare phenomenon.
This paper presents a report of nonsyndromic double mesiodentes in 3.5-year-old girl with positive family history of supernumerary teeth. Both of mesiodentes had conical shape. One of supernumerary tooth was partially erupted and caused mesial displacement of deciduous maxillary right incisor, root resorption of that tooth found on intraoral radiograph, as well as rotation of the germ of permanent incisor. While the other was impacted and inverted. Mesiodentes were surgically removed under general anaesthesia. The healing was uneventful.
As the mesiodens is a single or multiple anomaly that a dental practitioner may come across, the paper discusses signs, complications and management of mesiodentes. It also emphasizes the importance of early detection and adequate management of single or double mesiodentes to minimize the future dental complication or malocclusion caused by this anomaly.
Wprowadzenie
Mezjodens (ząb środkowy) jest najczęściej występującą formą zębów nadliczbowych, według piśmiennictwa stanowi 30-50% tej anomalii (1-3). Zwiększona liczba zębów w uzębieniu stałym występuje z częstością 0,1-3,8%, z przewagą u mężczyzn (2:1), podczas gdy w uzębieniu mlecznym odsetek jest pięciokrotnie niższy – 0,01-1,9% i nie stwierdza się zależności z płcią (1, 2, 4-7). Podawany w literaturze odsetek występowania zębów środkowych w uzębieniu mlecznym, mieszanym i stałym u dzieci waha się w przedziale od 0,09 do 2,05% (5-11). Najczęściej mezjodens położony jest w linii pośrodkowej szczęki, pomiędzy lub za zębami siecznymi, i zwykle występuje pojedynczo, rzadziej w postaci mnogiej. Podwójne i potrójne zęby środkowe stwierdza się tylko w około 20-30% przypadków spośród wszystkich zębów nadliczbowych diagnozowanych w tej okolicy (2, 12). Mezjodens może występować jednostronnie lub obustronnie, często jest zatrzymany i rzadko ulega wyrzynaniu. Według piśmiennictwa tylko 25% tych zębów ulega samoistnej erupcji, w większości zaś pozostają zatrzymane (6, 11, 13). Ząb środkowy zwykle ma miniaturową formę i stożkowy kształt, ale obserwowane są też inne typy morfologiczne: zęby guzkowate (ang. tuberculate) o beczułkowatym kształcie z kilkoma wypukłościami lub guzkami, trzonowcowate (ang. molariform) lub zęby eumorficzne – dodatkowe o prawidłowej budowie (2, 5, 6, 8, 14-16). Obecność mezjodensów może znacząco zmienić zarówno warunki zgryzowe, jak i położenie oraz drogę wyrzynania stałych zębów siecznych, powodując powstanie wady zgryzu (3, 6, 12). Zęby nadliczbowe mogą też powodować resorpcję korzeni sąsiednich zębów (2, 13).
Praca prezentuje opis przypadku występowania dwóch mezjodensów u pacjentki z pozytywnym wywiadem rodzinnym w kierunku tej anomalii i negatywnym wywiadem odnośnie do współwystępowania zespołów genetycznych. W pracy omówiono objawy, powikłania i sposoby postępowania klinicznego w przypadku zębów środkowych.
Opis przypadku
W listopadzie 2019 roku 3,5-letnia pacjentka zgłosiła się pod opieką ojca do Zakładu Stomatologii Wieku Rozwojowego UM w Łodzi z powodu obecności zęba nadliczbowego w okolicy podniebiennej za centralnym lewym siekaczem górnym. Dodatkowo ojciec pacjentki w wywiadzie podał, że dziecko zgłasza dyskomfort z powodu drażnienia języka przez ząb nadliczbowy. Uzyskano pisemną zgodę rodzica/opiekuna prawnego na przeprowadzenie badania.
Wywiad ogólny był ujemny, bez chorób współistniejących. Wywiad rodzinny ujawnił, że w 2016 roku u starszego brata pacjentki także zdiagnozowano mezjodens, gdy chłopiec miał 6 lat. Nadliczbowy ząb stożkowy był wyrznięty i powodował dystalne przemieszczenie stałego lewego siekacza górnego i uniemożliwiał erupcję tego zęba (ryc. 1). Mezjodens został chirurgicznie usunięty w Zakładzie Chirurgii Stomatologicznej IS UM w lutym 2016 roku.
Ryc. 1. Mezjodens widoczny na zdjęciu pantomograficznym u brata pacjentki w wieku 6 lat
W badaniu klinicznym pacjentki nie stwierdzono żadnych zmian mogących świadczyć, że mezjodens należy do objawów zespołów chorobowych. U dziewczynki występowało pełne uzębienie mleczne, wszystkie zęby pokrywał ciemny zewnętrzny nalot (ryc. 2). Częściowo wyrżnięty mezjodens za centralnym lewym siekaczem górnym spowodował przesunięcie w kierunku doprzedsionkowym i mezjalnym prawego górnego centralnego siekacza (ząb 51) (ryc. 3a, b). Stwierdzono także zwiększoną poziomą ruchomość (I stopień) zęba 51. Nie odnotowano innych anomalii zgryzowych oprócz zwiększonej diastemy między zębami 51 i 52 oraz przemieszczenia linii pośrodkowej łuku górnego w stronę lewą. Na podstawie zdjęcia wewnątrzustnego zdiagnozowano także resorpcję korzenia zęba 51 spowodowaną obecnością częściowo wyrżniętego zęba nadliczbowego oraz dystalną rotację zawiązka zęba 11. Dodatkowo stwierdzono obecność zatrzymanego, odwróconego mezjodensa nakładającego się w obrazie RTG na zawiązek zęba 21 (ryc. 4). Diagnostyka radiologiczna obejmowała także zdjęcie pantomograficzne, które wykluczyło obecność innych zębów nadliczbowych i anomalii zębowych (ryc. 5). Ciemny nalot na zębach pacjentki został usunięty przy pomocy szczoteczki osadzonej w końcówce wolnoobrotowej i dentystycznej pasty polerskiej (ryc. 6). Pacjentka została skierowana do Zakładu Chirurgii Stomatologicznej.
Ryc. 2. Zdjęcie wewnątrzustne w okluzji, zęby pokryte ciemnym nalotem
Ryc. 3a, b. Zdjęcie wewnątrzustne – częściowo wyrżnięty mezjodens umiejscowiony podniebiennie za mlecznym centralnym prawym siekaczem górnym
Ryc. 4. Wewnątrzustne zdjęcie RTG – widoczny mezjodens powodujący dystalną rotację zawiązka zęba 11 oraz zatrzymany, odwrócony mezjodens nakładający się na obraz zawiązka zęba 21
Ryc. 5. Zdjęcie pantomograficzne – obecność dwóch mezjodensów, nie stwierdzono obecności innych anomalii zębowych ani zębów nadliczbowych
Ryc. 6. Zdjęcie wewnątrzustne po oczyszczeniu zębów z osadu
Zabieg chirurgicznego usunięcia mezjodensów przeprowadzono w znieczuleniu ogólnym, w czasie zabiegu usunięto także ząb 61, z uwagi na położenie drugiego z zębów środkowych. Oprócz ekstrakcji częściowo usunięto także kość otaczającą stałe siekacze w celu ułatwienia ich wyrzynania. Rana została zeszyta, a gojenie przebiegało bez powikłań. Rycina 7 przedstawia obraz wewnątrzustny po 8 miesiącach od zabiegu.
Ryc. 7. Zdjęcie wewnątrzustne po 8 miesiącach od zabiegu
Dyskusja
W piśmiennictwie opisywane są trzy teorie odnośnie do etiologii występowania mezjodensów, z których nadreaktywność listewki zębowej jest najlepiej udokumentowana. Jednakże początkowo postulowano, że mezjodens reprezentuje filogenetyczny relikt wymarłych przodków, którzy mieli 3 zęby sieczne, określany jako filogenetyczna rewersja-atawizm. Istniała także teoria dychotomiczna – kompletnego podziału, który często występuje w odcinku przednim szczęki (3, 5, 6, 16-18).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2020-07-20
zaakceptowano do druku: 2020-08-10

Adres do korespondencji:
*Agnieszka Bruzda-Zwiech
Zakład Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersytet Medyczny w Łodzi
ul. Pomorska 251, 92-213 Łódź
tel.: +48 (42) 675-75-16
agnieszka.bruzda-zwiech@umed.lodz.pl

Nowa Stomatologia 3/2020
Strona internetowa czasopisma Nowa Stomatologia