Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Medycyna Rodzinna » 3-4/2002 » Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa w diagnostyce guzów płuc
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Profesjonalny, stricte ręczny serwis narciarski Warszawa
- reklama -
© Borgis - Medycyna Rodzinna 3-4/2002, s. 118-120
Marek Rojek1, Beata Mesjasz2, Zbigniew Celej1, Danuta Szewczyk-Kabat3, Beata Skolimowska1
Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa w diagnostyce guzów płuc
Fine-needle aspiration biopsy in the diagnostics of lung tumours
1z Zakładu Radiodiagnostyki Szpitala nr 1 w Sosnowcu
Kierownik Zakładu: lek. med. Zbigniew Celej
2z Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc i Gruźlicy w Wodzisławiu Śląskim
Ordynator: specjalista chorób płuc Wojciech Drupka
3z Oddziału Neurologii Szpitala Miejskiego nr 1 w Sosnowcu
Ordynator: dr n. med. Danuta Szewczyk-Kabat
Summary
Seventy-one patients with focal pulmonary lesions, whose nature could not be established by other diagnostic approaches, were included in the study. Fine-needle biopsy through the chest wall was performed using roentgenoscopic and ultrasonographic visualisation of lesions. On cytological examination of specimens obtained by transthoracic biopsy, histological types of lung cancer were diagnosed in 29 male patients. In the female group (29 patients) lung cancers were diagnosed in 11 cases. In the female and male groups, the non-neoplastic lesions diagnosed included specific inflammatory lesions, non-specific inflammatory pseudotumors and fluid-filled cysts. In 4 cases (1 male and 3 females) metastatic neoplastic lesions diagnosed by biopsy (and clinically confirmed) proved to be metastatic renal carcinoma. In 3 females with nodular pulmonary lesions fine-needle biopsy revealed that the breast was the starting point of neoplasia. There were no false-positive diagnoses. However, there was one case of false-negative diagnosis.
Reklama
WSTĘP
Rak płuc jest najczęstszym nowotworem złośliwym wśród mężczyzn i stanowi 34% wszystkich nowotworów. Wśród kobiet występuje w 8% i jest czwartym co do częstości występowania nowotworem złośliwym (1).
Podstawową metodą badania płuc, poza wywiadem i badaniem fizykalnym, jest zdjęcie rentgenowskie klatki piersiowej w pozycji P-A, uzupełnione projekcjami bocznymi. Badanie radiologiczne pozwala stwierdzić istnienie lub wysnuć przypuszczenie istnienia raka płuca.
W badaniu rutynowym RTG klatki piersiowej udaje się dostrzec guzki wielkości ok. 1 cm co odpowiada masie ok. 1 g i liczbie komórek ok. 109. Badaniem dokładniejszym, ale wielekroć droższym i bardziej obciążającym pacjenta jest tomografia komputerowa. Badanie metodą rezonansu magnetycznego (MR) jest znacznie rzadziej wykorzystywane do badania zmian guzowatych płuc. Radiolog nie ma jednak możliwości zróżnicowania typu morfologicznego zmiany, nie może określić typu histologicznego w kategoriach rak drobnokomórkowy i niedrobnokomórkowy, tak istotnego dla terapii.
Drugim, najczęstszym po badaniu radiologicznym, jest badanie cytologiczne wydzieliny oskrzelowej, plwociny oraz materiału uzyskiwanego podczas bronchofiberoskopii, celowanego aspiratu wydzieliny oskrzelowej oraz popłuczyn oskrzelowych. Czułość badań wydzieliny oskrzelowej jest zależna od rodzaju histologicznego nowotworu i od jego tendencji do złuszczania. Najrzadziej wykonywaną procedurą diagnostyczną jest transtorakalna biopsja cienkoigłowa pod kontrolą fluoroskopii (2, 7, 8).
Przyjętymi powszechnie wskazaniami do transtorakalnej biopsji cienkoigłowej są: ustalenie etiologii pojedynczych lub mnogich cieni okrągłych, identyfikacja histologiczna raka płuc nieoperacyjnego, diagnostyka przerzutów u chorego z dawniej rozpoznanym procesem nowotworowym, ocena bakteriologiczna zmiany.
Przeciwwskazania to: brak zgody pacjenta, brak możliwości leczenia ewentualnych powikłań, zaburzenia krążenia nie poddające się leczeniu, ciężkie nadciśnienie płucne, zaburzenia krzepnięcia, wrodzone zaburzenia funkcjonowania płuc, cień podejrzany o zmianę naczyniową, brak współpracy ze strony pacjenta, rozedma pęcherzowa w okolicy biopsji, niewydolność oddechowa, stan po pneumomektomii po drugiej stronie (3).
Najczęstszym powikłaniem transtorakalnej biopsji cienkoigłowej jest odma opłucnowa wynosząca do 30%, ale tylko połowa przypadków wymaga leczenia zabiegowego. Drugim co do częstości powikłaniem jest krwioplucie, które dotyczy 0,2-10% pacjentów. Częstość wszczepienia (inplantacji) komórek nowotworowych wynosi 0,02% i dotyczy tylko biopsji wykonywanych igłami o średnicy powyżej 1 mm. Wyniki biopsji transtorakalnej są obiecujące. Czułość tej metody diagnostycznej wynosi 89-99%. Częstość otrzymania nieadekwatnego materiału waha się od 1,6-28%. Dokładność oceny histologicznej rodzaju nowotworu wynosi od 60-97% (4, 5, 6).
Celem pracy była analiza wyników transtorakalnej biopsji cienkoigłowej guzów płuc pod kontrolą fluoroskopii.
MATERIAŁ I METODA
Badaniami objęto 71 chorych ze zminami ogniskowymi płuc, których charakteru nie zdołano ustalić w wykonanych badaniach. Poza rutynowymi badaniami klinicznymi wszyscy pacjenci mieli wykonane kilkakrotne badanie cytologiczne plwociny, bronchoskopię połączoną z oligobiopsją i cytologią złuszczeniową oraz pobraniem popłuczyn oskrzelowych. We wszystkich przypadkach rozpoznanie cytologiczne, jakie postawiono na podstawie materiału uzyskanego w biopsji cienkoigłowej, było weryfikowane badaniem histopatologicznym materiału pooperacyjnego, reakcją na leczenie i dalszą obserwacją kliniczną. Pacjenci każdorazowo wyrażali zgodę na badanie, byli szczegółowo informowani o sposobie jej wykonania, możliwych powikłaniach i wynikających z badania korzyściach. Biopsje wykonywano pod kontrolą fluoroskopii oraz traktowano jako badania diagnostyczne. W przypadku gdy zmiana patologiczna dotykała do opłucnej, wykorzystywano USG jako narzędzie monitorujące.
WYNIKI BADAŃ
Badaniem objęto 71 pacjentów w przedziale wiekowym od 38 do 77 lat (średnia 61 lat) Wśród nich było 42 mężczyzn w wieku od 38 do 75 lat (średnia wieku 63 lata) oraz 28 kobiet w wieku od 39 do 77 lat (średnia wieku 58 lat).
Wszyscy badani znieśli biopsję bardzo dobrze. Powikłania jakie wystąpiły po zabiegu to odma wymagająca drenażu w 1,4%, krwioplucie w 2,8% przypadków, niewielki spadek ciśnienia i odruch wymiotny u pacjentki u której biopsja spowodowała podrażnienie nerwu błędnego 1,4%. Innych skutków ubocznych nie zaobserwowano (tab. 1).
Wyników fałszywie pozytywnych nie było. Wystąpił natomiast jeden przypadek (1,4%) fałszywie negatywny. W obrazie cytologicznym dominowała martwica typu skrzepowego, dość liczne histiocyty oraz skąpy mieszano-komórkowy wysięk zapalny. Cytolog sugerował proces zapalny przypuszczalnie swoisty. W kolejnych badaniach cytologicznych plwociny stwierdzono obecność komórek raka drobnonokomórkowego. Analiza retrospektywna ujawniła, że pobrano materiał cytologiczny w biopsji transtorakalnej ze strefy centralnej guza jak się okazało objętej martwicą. Materiał niediagnostyczny otrzymano w jednym przypadku (1,4%). W preparatach obecne były w tym przypadku bezkomórkowe masy martwicze i krwinki czerwone. Wyniki badań przedstawiono w tabelach 1-6.
Tabela 1. Wyniki biopsji cienkoigłowej w badanej grupie w podziale na płeć oraz rodzaj diagnozy.
 Rak pierwotnyNowotwór przerzutowyZmiany chorobowe nienowotworoweZmiany nowotworowe łagodne
Mężczyźni281130
Kobiety11692
Razem397222
Tabela 2. Typy histologiczne pierwotnego raka płuc w grupie mężczyzn wg diagnozy cytologicznej w przedziałach wiekowych.
Rozpoznanie LiczbaUdział procentowyWiek pacjentów od-doŚredni wiek
Rak płaskonabłonkowy1228,65%40-6659
Rak drobnokomórkowy614,28%55,7567,2
Rak gruczołowy614,28%53-6258.6
Rak wielkokomórkowy12,38%5858
Rak niedrobnokomórkowy37,14%53-7262,5
Nowotwory wtórne12,38%6464
Tabela 3. Zmiany nienowotworowe w grupie mężczyzn w przedziałach wiekowych.
Rozpoznanie LiczbaUdział procentowyWiek pacjentówŚredni wiek
Gruźlica37,14%54-7064
Otorbione zbiorniki płynowe511,90%43-7262
Guzy zapalne511,90%36-6854
Tabela 4. Typy histologiczne pierwotnych nowotworów płuc w grupie kobiet wg diagnozy cytologicznej w przedziałach wiekowych.
Rozpoznania cytologiczneIlość rozpoznańUdział procentowyWiek pacjentekWiek średni
Rak płaskonabłonkowy413,79%39-6558,6
Rak drobnokomórkowy310,34%61-7367
Rak gruczołowy413,79%61-7768,5
Nowotwory wtórne620,68%48-6859
Nowotwory łagodne26,89%66-7168,5
Tabela 5. Zmiany nienowotworowe w grupie kobiet w przedziałach wiekowych.
RozpoznanieIlość pacjentówUdział procentowyWiek pacjentówŚredni wiek
Gruźlica310,34%40-7362
Otorbione zbiorniki płynu13,44%4242
Guzy zapalne nieswoiste517,24%46-7257
Tabela 6. Nowotwory przerzutowe w badanej populacji wg płci i ogniska pierwotnego.
 Rak nerkiRak sutka
Mężczyźni1-
Kobiety33
WNIOSKI
1. Transtorakalna biopsja cienkoigłowa jest skuteczną metodą diagnostyczną o wysokiej wiarygodności. Ważnym czynnikiem jest brak powikłań, dobra tolerancja i jej niewielki koszt.
W przypadku podejrzenia guzów zapalnych, nieswoistych, postępowanie kliniczne winno być indywidualizowane. Zastosowana w pracy technologia okazała się być skuteczną.
2. Transtorakalna biopsja cienkoigłowa zmian ogniskowych płuc i opłucnej powinna być metodą z wyboru u pacjentów z wykrytymi radiologicznie zmianami guzowatymi w obrębie klatki piersiowej, wykonaną bezpośrednio po badaniu radiologicznym.
3. Transtorakalna biopsja cienkoigłowa może być jednocześnie zabiegiem terapeutycznym w przypadku zmian torbielowatych.
Reklama
Piśmiennictwo
1. Malinowski E.: Powikłania biposjii aspiracyjnej cienkoigłowej płuc. Abstrakty Europejskiego Zjazdu Towarzystwa Torakochirurgicznego we Wrocławiu 1996. 2. Goldberg-Kahn-B et al.: The cost of diagnosis: a comparison of four different strategies in the workup of solitary radiographic lung lesions. Chest. 1997 Apr; 111(4):870-6. 3. Bousamra-M., Clowry-L Jr.: Thoracoscopic fine-needle aspiration of solitary pulmonary nodules. Ann-Thorac-Surg. 1997 Oct; 64(4):1191-3. 4. Giron-J. et al.: Diagnostic percutaneous thoracic punctures. Assessment through a critical study of a compliation of 2406 cases. Rev-Mal-Respir. 1996 Dec; 13(6):583-90. 5. Aniballi M. et al.: Transthoracic lung biopsy. Statistical assessment of its diagnostic efficacy and complications. Radiol. Med. Torino. 1995, 89, 3:295-300. 6. Grode G. et al.: Percutaneous trans thoracic fine- needle lung biopsy with 3 different needles. A retrospective study of results and complications in 224 patients. Raspiration 1993, 60, 5:284-288. 7. Grodzki T. et al.: Critical analysis of thin-needle aspiration biopsy used in diagnosis of chest tumors. Abstrakty Europejskiego Zjazdu Towarzystwa Torakochirurgicznego we Wrocławiu 1996. 8. Gunter R.W.: Transthoracic lung biopsy. A useful but not unused method? Fortschr, Rontgenstr, 1992, 157, 5:437-438.
Medycyna Rodzinna 3-4/2002
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
- reklama -

Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2017 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies