Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 3-4/2002, s. 147-149
Czy lubisz stare modele? – Tak, ale tylko w dobrym stanie!
Wywiad z prof. dr hab. n. med. Danutą Pisarek-Miedzińską
Do you like old cars? – Yes but only in good condition. Interview with prof. Danuta pisarek-Miedzińska
Prof. dr hab. n. med. Danuta Pisarek-Miedzińska – emerytowany Kierownik Kliniki Położnictwa i Ginekologii Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego w Warszawie
Pani Profesor, jakie pacjentki są kandydatkami do stosowania HTZ?
Są to panie po czterdziestym albo około pięćdziesiątego roku życia, u których zaczyna się wkraczanie do menopauzy czyli okres przedmenopauzalny. To kobiety, które mają zaburzenia krwawień miesięcznych – krótkie lub przedłużające się krwawienia miesięczne. U części pań zaburzeniom krwawienia towarzyszą także objawy wegetatywne, czyli: uderzenia krwi do głowy, złe samopoczucie, niechęć do pracy, zaburzenia snu a także szereg innych zaburzeń, które utrudniają pracę i życie. Te kobiety powinny stosować hormonalną terapię zastępczą.
Szacuje się, że tylko ok. 7% kobiet, które mogłyby stosować hormonalną terapię zastępczą, korzysta z tej możliwości. Czy zdaniem Pani Profesor preparaty HTZ są wystarczająco znane i stosowane?
W Polsce bardzo mało kobiet stosuje hormonalną terapię zastępczą. Dość często są to kobiety, które zaczynają ją stosować późno – wiele lat po ostatnim krwawieniu miesięcznym. Często zaczynają ją stosować kobiety, które są skierowane do lekarza ginekologa czy endokrynologa z powodu innych problemów, np. choroby niedokrwiennej serca lub objawów osteoporozy czy osteopenii (wstępu do osteoporozy). Jest to już stanowczo za późno, ponieważ hormonalną terapię zastępczą warto stosować jako profilaktykę a nie jako leczenie, czyli wyprzedzać objawy chorobowe.
Nie znaczy to, że wiek pacjentki jest ograniczeniem do stosowania HTZ. Podczas mojego ostatniego wykładu w Towarzystwie Ginekologów i Położników Litwy, padło pytanie: Jeżeli kobieta nigdy nie stosowała HTZ a jest już osobą starszą, jak wtedy można jej pomóc? Podkreślam: hormonalną terapię zastępczą można rozpoczynać w każdym wieku!
Czy można zauważyć jakieś zmiany na przestrzeni ostatnich lat, jeśli chodzi o popularność tej terapii?
Nie, wszyscy lekarze zajmujący się tym problemem podkreślają, że bardzo mały odsetek kobiet w Polsce stosuje hormonalną terapię zastępczą. Kobiety nie biorą pod uwagę, że hormonalna terapia zastępcza jest wspaniałym lekiem – ja w swojej pracy nazwałam ją nawet „zbawieniem” dla niektórych kobiet.
Dla wielu kobiet najważniejszym problemem związanym ze stosowaniem hormonalnej terapii zastępczej jest: „Czy nie utyją?” – jakby to miało najistotniejsze znaczenie, ponieważ kobiety tyją w okresie menopauzy także bez stosowania hormonów.
Większość kobiet obawia się także, że hormonalna terapia zastępcza może wywoływać procesy nowotworowe. Chcę podkreślić, że nie jest to prawda. Badania przeprowadzone na olbrzymiej grupie kobiet (ok. 3000) przez badaczy amerykańskich, potwierdziły, że odpowiednio wyważona i odpowiednio stosowana hormonalna terapia zastępcza nie wywołuje procesów nowotworowych. Nowotwór piersi częściej jest wywoływany przez nagłą otyłość w okresie menopauzalnym u tych kobiet, które nigdy HTZ nie stosowały. Ryzyko zachorowania zwiększa także wypijanie codziennie jednego drinka! To są czynniki, które bardziej podnoszą ryzyko zachorowania na raka piersi niż stosowanie HTZ. Są pewne preparaty hormonalne stosowane w HTZ, które mogą nawet zapobiegać nowotworom piersi a także mogą być stosowane u kobiet po mastektomii!
Kolejna bardzo ważna sprawa, to fakt, że u kobiet stosujących HTZ, jeśli już wystąpił nowotwór piersi, jest on wykrywany w bardzo wczesnym etapie zaawansowania. Te kobiety są bowiem systematycznie kontrolowane, w przeciwieństwie do kobiet, które nigdy nie wykonują ani badania ultrasonograficznego ani mammografii – u nich proces nowotworowy wykrywa się w stopniu zaawansowanym.
Wspomniała Pani Profesor o dobrze wyważonej i właściwie stosowanej terapii. Czy można przez cały czas trwania HTZ przyjmować ten sam preparat?
Można stosować dość długo ten sam preparat ale można także go zmieniać. W początkowym okresie – w okresie przedmenopauzalnym czy wczesnej menopauzie, czynność hormonalna jajników jeszcze, w małym stopniu, istnieje. Zatem dawki estrogenów i progestagenów nie muszą być tak wysokie, bowiem ich zadaniem jest uzupełnianie niedoborów hormonów a nie całkowite zastąpienie czynności hormonalnej. W późniejszym okresie dawki hormonów można zwiększać.
Można także stosować inne preparaty u kobiet, które nie miesiączkują już od roku. Jest wiele takich doskonałych preparatów, które można stosować ciągle – bez przerw na krwawienia, jeśli kobiety sobie takich przerw nie życzą. Oczywiście trzeba uprzednio zrobić wszystkie badania i powtarzać je systematycznie.
Jakie to badania?
Główne, podstawowe badania ginekologiczne – określenie czy nie ma patologii narządu rodnego, badanie cytologiczne. Bardzo ważne jest badanie ultrasonograficzne piersi u młodszych kobiet i badanie mammograficzne u kobiet po 50 roku życia. Należy także wykonywać kontrolnie badanie ultrasonograficzne narządu rodnego, a przede wszystkim sprawdzać, czy nie powstała patologia w śluzówce macicy pod wpływem działania hormonów.
Powinno się także określać czynność wątroby oraz przewodu pokarmowego, ponieważ w hormonalnej terapii zastępczej stosuje się preparaty, których nie wolno podawać doustnie w kamicy pęcherzyka żółciowego czy chorobach przewodu pokarmowego z zaburzeniem wchłaniania (wrzodziejące zapalenie jelit, choroba Leśniewskiego-Crohn´a). W tych przypadkach należy podawać preparaty HTZ przezskórnie. Na rynku jest mnóstwo doskonałych preparatów tego typu, do wyboru i do decyzji lekarzy prowadzących.
Trzeba także określać układ krzepnięcia kobiety. Niebezpiecznie jest podawać HTZ jeśli kobieta aktualnie ma zakrzepowe zapalenie żył.
Można wymienić więcej przeciwwskazań do stosowania hormonalnej terapii zastępczej w ogóle, ale grupa chorób wykluczających jej stosowanie jest relatywnie mała. Szereg chorób wyklucza natomiast jej podawanie drogą pokarmową.
Czyli kobieta stosująca HTZ musi być pod stałą opieką specjalistów.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz innych artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Medycyna Rodzinna 3-4/2002
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna