Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 1/2006, s. 20-23
*Małgorzata Dąbrowska-Członka, Grażyna Chodorowska, Joanna Bartosińska
Przebieg łuszczycy w ciąży
Course of psoriaris during pregnancy
z Kliniki Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej Akademii Medycznej w Lublinie
Kierownik Kliniki: prof. nadzwyczajny, dr hab. n. med. Grażyna Chodorowska
Streszczenie
Psoriasis is a chronic, meaning lifelong disease, affecting 2%-3% of the population.
It is characterized by skin inflammation with superiority of Th1 activity. Pregnancy have considerable effect on the hormone levels like estrogen and progesterone. Endocrine milieu influence the maternal immune response by down - regulation of Th1 depending cytokines. This phenomenon aim to avoid rejection of fetus allograft. Many studies suggest improvement in psoriasis course during pregnancy, indicating the regulatory effect of estrogen or progesterone on the disease. On the other hand pregnancy may be a provocative factor of generalized pustular psoriasis (impetigo herpetiformis) with systemic symptoms.
Łuszczyca jest jedną z najczęstszych dermatoz, obserwowaną u 2-3% populacji krajów europejskich. Charakteryzuje się przewlekłym przebiegiem oraz zróżnicowanym obrazem klinicznym. Zmiany chorobowe mogą ograniczać się do typowych okolic ciała, zajmować całą powierzchnię skóry, a w niektórych przypadkach również stawy (6). Ze względu na tło genetyczne wyróżnia się dwa typy łuszczycy: typ I młodzieńczy dotyczący osób przed 40 rż. o cięższym przebiegu, z częstą obecnością antygenu Cw6 oraz typ II o łagodniejszym obrazie klinicznym rozpoczynający się po 40 r.ż.
Choroba spotykana jest równie często u obu płci. Wśród chorych kobiet wiele z nich jest w wieku rozrodczym – 75% nie skończyła 40 roku życia (18).
Poznano różne czynniki zewnętrzne oraz wewnętrzne mające wpływ na obraz kliniczny choroby, do których należą: infekcje, stres, urazy mechaniczne, zmiany stężeń hormonów występujących głównie podczas ciąży czy menopauzy, alkohol, niektóre leki czy promieniowanie słoneczne. Ostatnio wiele uwagi poświęca się pozytywnemu wpływowi ciąży na łuszczycę, choć z drugiej strony schorzenie to może być przyczyną nawracających poronień oraz przewlekłego nadciśnienia tętniczego, wpływając tym samym na rozrodczość chorujących kobiet (2).
Etiopatogeneza łuszczycy jest złożona. Główną rolę przypisuje się miejscowemu stanowi zapalnemu w skórze wywołanemu przez aktywowane limfocyty T. Zaobserwowano przewagę odpowiedzi immunologicznej typu Th1 nad Th2 z nadmierną produkcją cytokin prozapalnych (4), wśród których największe znaczenie mają: interleukina 2 (IL-2), czynnik martwicy nowotworów (TNF-α), interferon γ (IFN-γ). Kluczową rolę w patogenezie choroby przypisuje się IL-2, która pobudza do wzrostu limfocyty cytotoksyczne i komórki NK oraz jest ważnym czynnikiem chemotaktycznym dla limfocytów (13). Stwierdzono znaczny wzrost stężenia tej interleukiny u chorych na łuszczycę, zarówno w surowicy krwi oraz w wykwitach skórnych, który koreluje z ciężkością schorzenia (5, 13). Zauważono natomiast spadek w skórze ekspresji cytokin charakterystycznych dla limfocytów Th2 tj. IL-4 czy IL-10 (13).
Keratynocyty pobudzone w głównej mierze przez INF-γ i TNF-α produkują wiele cytokin, których podwyższone poziomy stwierdzane są zarówno w zmianach skórnych oraz surowicy krwi. Należą tu min: IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α, TGF-β oraz cytokeratyny: 6 oraz 16. IL-8 jest najważniejszym czynnikiem chemotaktycznym dla neutrofilów oraz limfocytów (7), które naciekając naskórek niszczą go, czego obrazem są mikroropnie Munro w warstwie rogowej. Inne czynniki chemotaktyczne odgrywające ważną rolę w miejscowym procesie zapalnym to: C5a, HETE, LTB4, IL-6. Diapedeza limfocytów przez ściany naczyń do ogniska chorobowego możliwa jest dzięki zwiększonej ekspresji cząstek adhezyjnych na komórkach śródbłonka: ICAM-1, E selectin i VCAM-1 (6, 7). Aktywacja komórek układu odpornościowego zarówno tych występujących w skórze jaki i krążących w organiźmie oraz produkowane przez nie cytokiny, chemokiny czy czynniki wzrostu odpowiedzialne są za charakterystyczną dla procesu łuszczycowego nadmierną proliferację keratynocytów, pogrubienie naskórka oraz wzmożoną angiogenezę (14).
W układzie immunologicznym kobiety ciężarnej zachodzą liczne zmiany mające na celu ochronę rozwijającego się płodu, dlatego też często obserwuje się łagodniejszy przebieg chorób o podłożu autoimmunologicznym z przewagą odpowiedzi Th1. Supresja odpowiedzi immunologicznej matki musi być na tyle znaczna aby nie doszło do samoistnego poronienia jaja płodowego stanowiącego rodzaj przeszczepu allogenicznego w związku z posiadanym materiałem genetycznym ojca (10, 15). Zaobserwowano wyraźnie pozytywny wpływ nie tylko na przebieg łuszczycy ale również reumatoidalnego zapalenia stawów czy stwardnienia rozsianego (16).
W piśmiennictwie dostępne są liczne prace opisujące związek między obrazem klinicznym łuszczycy a ciążą. Raychaudhuri i wsp. podają, iż 56% ciężarnych zaobserwowała poprawę, 26,4% pogorszenie, a 17,6% nie stwierdziła zmian w przebiegu choroby (16). W oparciu o cztery inne badania przyjmuje się, iż choroba przebiega łagodniej w 30-40% przypadków, ciężej u 20% oraz bez zmian u 40-50% (8). Objawy łuszczycy ustępowały u większości badanych kobiet w pierwszym trymestrze, a u innych w drugim trymestrze ciąży (11, 18). Podobny przebieg choroby obserwowano u 87% kobiet będących w następnych ciążach, a w pozostałym odsetku badanych obraz kliniczny zmieniał się (11). U 40%-90% chorych nawrót łuszczycowych zmian skórnych występował między 6 a 8 tygodniem po porodzie (16, 18), przy czym nie zaobserwowano wpływu karmienia piersią na przebieg choroby (11). Dotychczasowe dane nie wskazują na istnienie związku między płcią dziecka a klinicznymi objawami łuszczycy u matki (11).
Istnieją jednak doniesienia, choć są one nieliczne, o zaostrzeniu w tym czasie niektórych odmian choroby. Breier-Maly i wsp. (1) opisali przypadek 17-letniej kobiety, u której doszło do wystąpienia uogólnionej łuszczycy krostkowej. Nowe dane z piśmiennictwa wskazują iż, liszajec opryszczkowaty (impetigo herpetiformis) wcześniej klasyfikowany jako dermatoza swoista dla okresu ciąży jest w zasadzie odmianą uogólnionej łuszczyczy krostkowej za czym przemawia obraz histologiczny oraz dane z wywiadu chorobowego (występowanie choroby przed ciążą, współistnienie wykwitów charakterystycznych dla łuszczycy oraz impetigo herpetiformis) (1, 17). Zmiany skórne występują zazwyczaj w trzecim trymestrze ciąży (1), a stan ogólny pacjentki jest ciężki. Nieleczona choroba może być przyczyną śmierci matki lub płodu (3).
Do poznanych czynników mających wpływ na przebieg choroby w czasie ciąży, a równocześnie stanowiących ochronę dla jaja płodowego zalicza się: zmiany immunologiczne z przewagą odpowiedzi typu humoralnego (Th2), wytwarzanie przeciwciał blokujących oraz wzrost stężenia estrogenu i progesteronu.
Podczas trwania prawidłowej ciąży dochodzi do przewagi odpowiedzi typu Th2 nad Th1, czego wyrazem jest wzrost produkcji interleukin Th2: IL-4, IL-5, IL-6, IL-9, IL-10, IL-13. Obniżeniu ulega natomiast poziom IL-12 czy TNF-α, co silnie zaznaczone jest w trzecim trymestrze ciąży w porównaniu do okresu poporodowego (16). Supresja odpowiedzi Th1 i cytokin od niej zależnych hamuje odpowiedź przeciwko łożysku (15), a jednocześnie pozytywnie wpływa na proces zapalny chorób o podłożu autoimmunologicznym (między innymi łuszczycy).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2005-09-13
zaakceptowano do druku: 2006-03-06

Adres do korespondencji:
*Małgorzata Dąbrowska-Członka
Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej AM w Lublinie
ul. Radziwiłłowska 13, 20-080 Lublin
tel. (0-81) 532-36-47
e-mail: gosiadab@yahoo.com

Nowa Medycyna 1/2006
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna