Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 1/2007, s. 6-8
Dorota Bańkowska-Polak
Relacja między lekarzem a pacjentem w stanie terminalnym
A relation between doctor and the patient in terminal state of disase
Katedra i Zakład Onkologii AM w Lublinie, Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. med. Maria Mazurkiewicz
Streszczenie
A good relations between doctor and the patient is a condition for getting satisfaction from the work. The doctore should be aware both of the patients´ needs and of the bahaviours which may complicate the communication. The support of hope and the ability of answering difficult questions are also of great importance.
Słowa kluczowe: communication, hope, information.
Wstęp
Pacjent w okresie terminalnym choroby najczęściej przeżył już wiele stanów emocjonalnych związanych z utratą i odbudową nadziei. Choroba przebiega zwykle przewlekle, prowadząc do różnorodnych dolegliwości, utraty funkcji, oszpecenia oraz uzależnienia od otoczenia, a chory może mieć poczucie nadmiernego obciążenia bliskich swoimi problemami zdrowotnymi (14, 15). W większości przypadków życie chorego skupione jest wokół jego potrzeb i doznań psychicznych (12). Niezależnie od rodzaju choroby czy świadomości rozpoznania, większość chorych w stanie terminalnym ma poczucie zbliżającej się śmierci. Z tego względu relacja pomiędzy lekarzem a pacjentem oraz całym zespołem opiekującym się chorym jest niezwykle trudna i stanowi jeden z filarów dobrej opieki paliatywnej (11, 12, 13). Dla wielu lekarzy leczenie i opieka nad chorymi w stanie terminalnym jest prawdziwym wyzwaniem i przeżyciem pozostającym na długo w pamięci.
Oczekiwania chorego wobec lekarza
Chory chce, aby leczył go jeden lekarz, który zna przebieg choroby i związane z nią kolejno pojawiające się problemy. Bardzo ważne jest, by lekarz był kompetentny i miał osobiste doświadczenie w leczeniu chorych posiadających podobne dolegliwości. Dobrze jest również jeżeli lekarz ma możliwość wykonania badań dodatkowych, konsultacji, a w razie potrzeby, w trudnych sytuacjach może skorzystać w ramach pomocy koleżeńskiej z pomocy innych lekarzy. Szczególnie w stanie bardzo ciężkim, nierokującym poprawy chory oczekuje od lekarza dobrych intencji i osobistego zainteresowania jego sprawami (14, 15). Chce, aby lekarz dbał o niego, a w obliczu pogarszającego się stanu, problemów i bezsilności nadal mu towarzyszył (9, 10). Gdy choroba pomimo wszystko postępuje, oczekuje również pomocy w przygotowaniu bliskich na jego odejście. Chce być wysłuchany i traktowany godnie i wyjątkowo, badany i dotykany z szacunkiem. Ceni sobie praktyczne wskazówki oraz prosty i rzeczowy sposób informowania o leczeniu i rokowaniu. Oczekuje od lekarza podtrzymania nadziei, pragnie rozmowy, której treść często pokrywa się z marzeniami, życzeniami odnoszącymi się do przyszłości (17, 18). Dobra atmosfera sprzyja wymianie myśli i zachęca chorego do otwartego zadawania pytań. Podstawą dobrej komunikacji jest szczerość i mówienie prawdy, na którą chory jest przygotowany lub jest w stanie zaakceptować. Należy pamiętać, że prawdę podobnie jak lek należy odpowiednio dawkować.
Zachowania lekarza utrudniające dobrą komunikację z chorym
Porozumienie z chorym blokuje ogólnikowe pocieszanie w stylu: będzie dobrze, jakoś to będzie, nie martw się. Pocieszanie nigdy nie zastąpi rzetelnej informacji. Może natomiast świadczyć o powierzchownym traktowaniu problemów chorego, niedocenianiu jego możliwości intelektualnych lub może sugerować mu, iż jego problemy zdrowotne wykraczają poza możliwości terapeutyczne lekarza, a on sam nie potrafi o nich rozmawiać. Chory może dojść do wniosku, że lekarz nie wie, w jakim jest obecnie stanie i jak ma dalej postępować.
Inną przyczyną złej komunikacji jest udzielanie dobrych rad, pouczanie chorego jak ma żyć, postępować czy myśleć. Szczególnie jest to niestosowne, gdy młody lekarz próbuje rozporządzać sprawami i życiem pacjenta o znacznie dłuższym doświadczeniu życiowym.
Stan ciężki, terminalny w chorobie nie jest czasem na wychowywanie pacjenta i zmianę jego poglądów. Jedną z podstawowych zasad opieki paliatywnej jest akceptacja i tolerancja.
Może zdarzyć się również, że lekarz podporządkowuje sobie chorego, karci go swoim niezadowoleniem, zachowuje się jak zwierzchnik lub stwarza dystans, podkreślając tym swoje wysokie wykształcenie czy niepodważalne kwalifikacje. Chory może być wtedy informowany o postanowieniach, a nie pytany o zgodę (17, 18, 19).
Pacjenci zwracają nie tylko uwagę na werbalnie przekazywane informacje, ale są wręcz uwrażliwieni na niewerbalny przekaz jakim może być znudzenie, ziewanie, spoglądanie na zegarek, niestosowne uśmiechy, a także obrzydzenie, rezygnacyjne gesty ręką. W większości przypadków niewerbalny przekaz daje choremu terminalnemu więcej informacji niż deklaracje słowne (1).
Zachowania chorego utrudniające dobrą komunikację z lekarzem
Część problemów może wynikać z osobowości i wychowania pacjenta. Osoby wykazujące bierny model zachowania przekładają go na takie same relacje z leczącym ich lekarzem. Chorzy o tym typie osobowości poddają się biernie decyzjom lekarza, nie zadają pytań, uważają, że to lekarz decyduje, co on powinien wiedzieć na temat swojej choroby. Niektórzy chorzy mogą nie zadawać pytań w obawie, że w ten sposób mogą wyrazić brak zaufania do lekarza, obrazić go lub ściągnąć na siebie jego niezadowolenie. Sytuacje te zdarzają się najczęściej przy dużej różnicy w wykształceniu lub statusie materialnym pomiędzy stronami. Chory może spodziewać się, że ze względu na swoje ograniczenia związane z chorobą i poczucie niższej wartości czy sprawności intelektualnej nie otrzyma odpowiedzi na zadawane pytania.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2006-08-22
zaakceptowano do druku: 2006-09-25

Adres do korespondencji:
*Dorota Bańkowska-Polak
Katedra i Klinika Onkologii AM w Lublinie
ul. Jaczewskiego 7, 20-090 Lublin
tel. 0-81 747-56-82
e-mail: dorotabp63@tlen.pl

Nowa Medycyna 1/2007
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna