Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu
© Borgis - Nowa Medycyna 5/2002
Anna Łukaszewska, Jerzy Jarosz, Maciej Hilgier
Standardy leczenia bólów nowotworowych
Treatment standards of the cancer pain
z Zakładu Anestezjologii, Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
Kierownik Zakladu: dr med. Jerzy Jarosz
Streszczenie
Currently applied schems of the cancer pain treatment were presented. Newest pharmacological remedies were taken into consideration and its place in standard was described. The adjuvant drugs role was underlined.



Definicja „bólu nowotworowego" odnosi się do bólów spowodowanych jakimkolwiek procesem nowotworowym, powstałych jako konsekwencja leczenia lub obydwu tych sytuacji jednocześnie (J. J. Bonica 1979).
Problem bólów nowotworowych dotyczy 75% chorych z zaawansowaną chorobą nowotworową – w skali kraju oznacza to, że każdego roku leczenia przeciwbólowego wymaga 50-64 tysiące chorych na nowotwory złośliwe.
Podstawowe znaczenie dla podjęcia leczenia stanowi zdefiniowanie rodzaju bólu i ustalenie jego przyczyny. Konieczne jest przeprowadzenie szczegółowego wywiadu mającego na celu: określenie etiologii i patomechanizmu bólu, jego lokalizację i natężenie, a także ocenę innych objawów choroby nowotworowej. Chociaż ból sam w sobie, pierwotnie nie jest odrębną jednostką chorobową to mechanizm jego powstawania, cechy kliniczne i reakcja na leczenie różnią się w poszczególnych przypadkach i wymagają różnicowania.
Z praktycznego punktu widzenia najważniejsze jest odróżnienie bólów receptorowych od neuropatycznych. O ile w leczeniu bólów receptorowych stopniowe zastępowanie analgetyków nieopioidowych przez „słabe", a następnie „silne" opioidy jest zazwyczaj postępowaniem wystarczającym, to w leczeniu bólów neuropatycznych, zawsze konieczne jest kojarzenie leków i metod leczenia. Zasadniczą rolę odgrywa tu dobór leków adiuwantowych, podczas gdy skuteczność opioidów jest ograniczona. Z obserwacji przeprowadzonych w naszym ośrodku wynika, że najczęstszą przyczyną nieskutecznego leczenia bólów nowotworowych jest właśnie brak właściwego rozpoznania i niedocenianie tzw. leków uzupełniających – adiuwantowych.
W Ośrodku Szkolenia i Symulacji Zakładu Anestezjologii Centrum Onkologii w Warszawie, prowadzone są kursy – warsztaty dla lekarzy zainteresowanych leczeniem bólów nowotworowych. W 2001 roku uczestniczyło w nich 240 osób. W czasie szkoleń, lekarze przedstawiali szczególnie trudne dla nich przypadki chorych z bólami nowotworowymi. Następnie wspólnie ustalano strategię leczenia tych chorych. Okazało się, że trudności w dobraniu odpowiedniego leczenia wynikały zazwyczaj z braku rozpoznania zespołów bólowych – najwięcej trudności sprawiały bóle neuropatyczne (np. zespół Pancoasta). Stwierdzono, że większość lekarzy prawidłowo stosuje leki z poszczególnych stopni „drabiny analgetycznej" (ryc. 1). Zachowane są także podstawowe zasady terapii bólu przewlekłego tzn. podawanie leków w regularnych odstępach czasu, przestrzeganie doboru nieinwazyjnej drogi podania leku, indywidualny dobór dawek oraz monitorowanie leczenia. Wskazuje to na powszechną znajomość i wykorzystanie w praktyce schematu WHO. Jednocześnie wykazano, że niewielu lekarzy docenia rolę i potrafi właściwie stosować leki adiuwantowe. Na pewno, częściowo spowodowane jest to faktem, że leki te w podręcznikach farmakologii nie są opisywane jako koanalgetyki, lecz klasyfikowane zgodnie z ich podstawowym zastosowaniem np. jako leki przeciwdrgawkowe, przeciwdepresyjne, anksjolityki, kortykosteroidy itp. Podobnie w procedurach rejestracyjnych nie uwzględnia się zastosowania tych leków w leczeniu przeciwbólowym. Można też zauważyć, że schemat WHO nie ułatwia zrozumienia roli rozpoznania patofizjologicznego i zastosowania koanalgetyków.
Ryc. 1. Trójstopniowa drabina analgetyczna WHO
Podczas warsztatów zauważono też fakt pokładania przez lekarzy opieki podstawowej zbyt wielkich nadziei w specjalistycznych poradniach przeciwbólowych. Lekarze prowadzący często rezygnują z próby samodzielnego prowadzenia chorych. Jeśli przyjmiemy zasadę, że aby prawidłowo leczyć należy ustalić rozpoznanie, a następnie właściwie dobrać leki – okaże się, że większość chorych z bólem nowotworowym może być skutecznie leczona w rejonie. Statystyki polskie, jak i międzynarodowe, wskazują, że zniesienie bólu można uzyskać u 80-90% chorych leczonych farmakologicznie, bez uciekania się do specjalistycznych metod leczenia.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Jarosz J., Hilgier M.: Standardy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w leczeniu bólów u chorych z zaawansowaną chorobą nowotworową. W: Standardy leczenia systemowego nowotworów złośliwych u dorosłych w Polsce. Red. Krzakowski M., Siedlecki P. PTO Warszawa 1999: 205-216. 2. Centrum Onklogii w Warszawie. Zasady rozpoznawania i leczenia nowotworów. Red. Kułakowski A., Towpik E. PFESO Warszawa 1997. 3. Dobrogowski J. i wsp.: Ból i jego leczenie. Springer PWN. Warszawa 1996. 4. Jarosz J.: Leczenie objawowe w opiece paliatywnej. W: Nowotwory jelita grubego red. Nowacki M.P. Wiedza i Życie 1996: 398-418. 5. Twycross R.G., Lack S.A.: Leczenie terminalnej fazy choroby nowotworowej. PZWL Warszawa 1991.
Nowa Medycyna 5/2002
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna