Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 2/2010, s. 52-55
*Grażyna Chodorowska, Grażyna Kądziela-Wypyska
Łupież różowy – osobliwości manifestacji klinicznej
Pityriasis rosea – peculiarity of clinical manifestation
Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. n. med. Grażyna Chodorowska
Summary
Pityriasis rosea is an acute erythematosquamous disease commonly observed in children and young adults. Most frequently it takes the mild course and is characterized by oval salmon-pink macules on the trunk and proximal part of the extremities, that usually spare face, scalp, palms and soles. The widespread skin lesions are preceded by the solitary "herald patch”. Although the etiology is not sufficiently elucidated, the infectious cause of the disease is considered. The prodromal symptoms, clinical features resembling those of the known eruptions and many epidemiologic data suggest the viral origin of the disease. Recently, numerous data indicate the involvement of the human herpes viruses, especially HHV-6 and HHV-7, although the other viral agents, including HBV, HSV-1, HSV-2, cytomegalovirus, Epstein-Barr virus, parvovirus B19 are being taken into consideration. Pityriasis rosea is connected with some clinical difficulties due to its various forms and atypical manifestations, tendency to mimic other diseases and to develop exacerbation into erythroderma. Moreover the need of treatment or applying the particular therapeutic options, including antiviral drugs and UVB phototherapy, is controversial.
Łupież różowy ( Pityriasis rosea, PR) jest rumieniowo-złuszczającą chorobą o ostrym lub podostrym przebiegu obserwowaną u dzieci i młodych dorosłych (1, 2). Jej obraz kliniczny wykazuje dużą zmienność, opisywane są liczne odstępstwa od tzw. postaci klasycznej. Rozpoznanie opiera się głównie na cechach klinicznych, bowiem obraz histologiczny choroby nie jest swoisty. Pomimo najczęściej łagodnego, samo-ograniczającego się przebiegu choroba stwarza problemy diagnostyczne z powodu bogactwa manifestacji klinicznej, znacznego nieraz podobieństwa do innych chorób skóry, co wiąże się z możliwością pomyłek diagnostycznych.
Dane epidemiologiczne wskazują, że łupież różowy występuje we wszystkich regionach geograficznych świata i dotyczy ok. 2% pacjentów zgłaszających się do przychodni dermatologicznych (1, 2). Występuje w tym samym stopniu u obu płci, chociaż wskazywano również, że może nieznacznie częściej pojawiać się u kobiet (2, 3). Obserwuje się pewną sezonowość, związaną z okresem jesienno-zimowym oraz zgłaszanie się jednoczesne wielu pacjentów z tych samych środowisk, co sugeruje infekcyjny charakter choroby. (1, 2). Wykazano, że około 75% zachorowań dotyczy osób pomiędzy 10. a 35. rokiem życia, ale możliwe jest w każdym wieku, bowiem najmłodszy znany pacjent miał 3 miesiące, najstarszy 83 lata (1, 2). Pojawienie się PR u dzieci poniżej 10. roku życia nie jest częste, dotyczy 6-10% przypadków (1).
Etiologia
W poprzednich latach rozważane były możliwości udziału czynników bakteryjnych w wywoływaniu PR, zwłaszcza takich jak gatunki streptokoków, Legionella pneumophila, Mycoplasma pneumoniae, Bacillus endoparasiticus, a także Chlamydia pneumoniae, nie przedstawiono jednak wystarczających dowodów (1, 2). W populacji tureckiej obserwowano poprzedzającą infekcję górnych dróg oddechowych u 33% dzieci z łupieżem różowym (4).
Od wielu lat gromadziły się dane wskazujące na prawdopodobną wirusową etiologię łupieżu różowego. Chociaż nie udowodniono wystarczająco udziału konkretnego wirusa, wyniki różnych autorów sugerowały możliwy związek PR z wirusami HSV-1, HSV-2, HBV, Echo, Epstein-Barr, parvowirusem – B19, wirusem Coxackie, cytomegalowirusem (1, 2, 5, 6). Badania epidemiologiczne dostarczają wielu danych podtrzymujących hipotezę wirusową, wśród nich: sezonowość i występowanie w skupiskach dzieci i ludzi młodych, obecność objawów prodromalnych i infekcji górnych dróg oddechowych bezpośrednio poprzedzających PR u niektórych chorych, spontaniczne cofanie się zmian i nawroty u ok. 3% pacjentów, częstsze występowanie u osób z obniżoną odpornością, w tym u kobiet ciężarnych i biorców przeszczepów szpiku, zakażonych HIV, chorych przyjmujących leczenie immunosupresyjne i immunomodulujące (1, 2, 7, 8, 9, 10).
Garcia-Villalta i wsp. (11) obserwowali łupież różowy jako pierwszą nieswoistą manifestację skórną choroby Hodgkina. Ponadto warto podkreślić, że cechy kliniczne PR przypominają znane choroby wysypkowe (1).
Badania ostatnich lat wskazują na udział ludzkiego wirusa opryszczki ( human herpes virus, HHV), zwłaszcza HHV-6 i HHV-7 (2, 6, 7, 12, 13). Drago i wsp. (12) wykryli cząsteczki wirusa HHV u ok. 70% chorych z PR. Badacze japońscy wykazali obecność DNA wirusa HHV-7 w osoczu 50% pacjentów, a co więcej także w 93% wycinków ze zmian skórnych łupieżu różowego (14). Jednakże inne badania nie zawsze mogły potwierdzić ten wynik (15, 16). Watanabe i wsp. (17) posługując się metodą PCR oraz techniką hybrydyzacji in situ stwierdzili obecność zarówno wirusowego DNA, jak i mRNA u chorych z PR. Wielu badaczy wiąże etiologię łupieżu różowego bardziej z wirusem HHV-6, który jest dobrze znanym czynnikiem przyczynowym różyczki (2, 14). Od kilku lat, przedmiotem dyskusji było, czy rozwój PR jest związany z reaktywacją latentnego wirusa, czy z pierwotnym zakażeniem (2, 16). Jednak badania zmienionej i niezmienionej skóry, śliny, surowicy oraz komórek jednojądrzastych krwi obwodowej wskazują na aktywną ogólnoustrojową infekcję zarówno wirusem HHV-6, jak i HHV-7 u pacjentów z PR (17). Przypuszcza się obecnie, że zakażenie wirusami HHV może być nabyte we wczesnym dzieciństwie i pozostawać latentne w komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej, głównie limfocytach CD4 oraz w ślinie (2, 16, 17). Sugerowano, że reaktywacja HHV-7 pobudza dalej latentnego wirusa HHV-6 (2, 17). Nie jest jednak dotychczas wyjaśnione, co powoduje reaktywację HHV-7. Wydaje się, że rozwój łupieżu różowego jest spowodowany nie przez bezpośrednią infekcję skóry wirusem Herpes, lecz prawdopodobnie przez naciekanie skóry przez latentnie zakażone limfocyty podczas ogólnoustrojowej replikacji wirusa (14, 17).
Objawy kliniczne
U co najmniej 5% chorych na łupież różowy obserwować można objawy prodromalne, najczęściej bóle głowy, gardła, bóle stawowe, osłabienie, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, niewielkie podwyższenie temperatury ciała (2, 18). W postaci klasycznej łupieżu różowego charakterystyczne jest wystąpienie blaszki macierzystej (herald patch, mother patch) jako samotnego wykwitu poprzedzającego o ok. 7-14 dni wysiew licznych wykwitów wtórnych (1, 2). Blaszka macierzysta pojawia się w postaci niewielkiej plamy rumieniowej, barwy różowo-łososiowej powiększającej się w ciągu kilku dni do wielkości kilku cm. Ma kształt owalny, medalionowaty, nieznacznie uniesiony różowy brzeg, można obserwować delikatne złuszczaniem na obwodzie, podczas gdy środek wykwitu jest bledszy i nieco zapadnięty (1, 2). Pierwotny wykwit zlokalizowany jest zwykle na tułowiu lub szyi (50%), rzadziej na kończynach (1, 2). Warto podkreślić, że nie zawsze blaszka macierzysta poprzedza rozwój dalszych wykwitów, bowiem stwierdzana jest w ok. 80 do 94% przypadków (2). Co więcej, obserwowano jej nietypowe umiejscowienie na grzbiecie stóp, twarzy, narządach płciowych skórze owłosionej głowy lub genitaliach, jak również mnogą blaszkę macierzystą u ok. 5% chorych (2).
Po kilku dniach od wystąpienia blaszki macierzystej pojawiają się rozsiane plamy rumieniowe (2). Wtórne wykwity są morfologicznie podobne do zmiany pierwotnej, lecz wyraźnie mniejsze, symetryczne ułożone długą osią równolegle do przebiegu dermatomów, tworząc obraz „choinki bożonarodzeniowej” („christmas tree”) (1, 2). Typowe umiejscowienie zmian chorobowych to: klatka piersiowa, szyja, plecy, brzuch i dosiebne części kończyn (2). U dorosłych pacjentów twarz, skóra owłosiona głowy, ręce i stopy są zwykle oszczędzone (1, 2). Niektórzy autorzy jako najczęstsze rozmieszczenie wykwitów chorobowych wymieniają: okolicę górnej części tułowia w kształcie litery V, poprzeczny układ zajmujący pas barkowy lub dolną część tułowia/biodra, górną część ud (19). Choroba trwa zwykle ok. 6-8 tygodni po czym cofa się samoistnie, lecz obserwowano również utrzymywanie się objawów do 5 miesięcy (1, 2, 20). Zmianom chorobowym często może towarzyszyć świąd skóry, u około 25% pacjentów jest on bardzo nasilony (2).
Rzadkie manifestacje kliniczne łupieżu różowego
Nietypowości obrazu klinicznego łupieżu różowego dotyczą zarówno cech morfologicznych zmian skórnych, jak i liczby wykwitów, ich lokalizacji, rozległości, nasilenia objawów i przebiegu (21). Oprócz typowych dla łupieżu różowego plam rumieniowych z delikatnym złuszczaniem obwodowym, mogą być też obserwowane w rzadszych przypadkach wykwity grudkowe, czasem skupiające się w tarczki, ponadto pęcherzyki, drobne krostki, wybroczyny, wykwity pokrzywkowate (2, 6, 22). Zmiany tego rodzaju mogą stwarzać znaczne trudności diagnostyczne i wymagają wnikliwego różnicowania.
Postać grudkowa jest obserwowana zwłaszcza u małych dzieci, kobiet ciężarnych oraz Afroamerykanów (23, 24). Stwierdza się wówczas drobne grudki obok typowych wykwitów rumieniowych (23). U dzieci częściej niż u dorosłych mogą pozostawać przebarwienia pozapalne (1).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

otrzymano: 2010-02-02
zaakceptowano do druku: 2010-03-03

Adres do korespondencji:
*Grażyna Chodorowska
Katedra i Klinika Dermatologii, Wenerologii i Dermatologii Dziecięcej
ul. Radziwiłłowska 13, 20-080 Lublin
tel.: (81) 532-36-47
e-mail: grazyna.chodorowska@am.lublin.pl

Nowa Medycyna 2/2010
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna