Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 1/2019, s. 20-27 | DOI: 10.25121/NM.2019.26.1.20
*Małgorzata Kołodziejczak1, Przemysław Ciesielski1, 2
Ropień odbytu – choroba błaha czy poważna?
Anal abscess – a trivial disease or a serious one?
1Warsaw Proctology Centre, Saint Elizabeth’s Hospital, Mokotów Medical Centre, Warsaw
Head of Centre: Associate Professor Małgorzata Kołodziejczak, PhD
2General Surgery Unit, District Hospital in Wołomin
Head of Department: Przemysław Ciesielski, MD, PhD
Streszczenie
Pacjent, który zgłasza się do szpitala z powodu ropnia odbytu, niejednokrotnie traktowany jest jako pacjent „lekko chory”, chociaż w około 40% ropień może zapoczątkować rozwój przetoki odbytu, a nieopróżniony lub niedostatecznie opróżniony ropień może też stać się przyczyną komplikacji septycznych zagrażających bezpośrednio życiu pacjenta. Przyczyną większości chorób zapalnych w odbycie, w tym ropni i przetok odbytu, jest rozwijająca się infekcja w kryptach odbytowych. W ostatnich latach dużą grupę chorych z ropniami odbytu stanowią pacjenci z chorobami zapalnymi jelit, a także z obniżoną odpornością, np. w przebiegu zakażenia wirusem HIV. Leczeniem ropnia odbytu w każdym przypadku jest pilne jego otwarcie i drenaż. Większość pacjentów z ropniami odbytu powinno być przyjęta do szpitala i operowana w warunkach bloku operacyjnego, w adekwatnym znieczuleniu (przewodowym lub ogólnym). W artykule omówiono zalecenia dotyczące otwarcia ropni niskich i wysokich, postępowanie pooperacyjne i możliwe komplikacje związane z tą chorobą i z nieprawidłowym jej leczeniem. Ropień odbytu, powszechnie uważany za chorobę błahą, nieumiejętnie leczony może stać się przyczyną poważnych komplikacji.
Summary
A patient who reports to the hospital due to anal abscess is often treated as not seriously ill, although in about 40% of cases, abscess may initiate anal fistula development, and the one that is not or insufficiently emptied, may also cause septic complications that directly threaten patient’s life. The majority of inflammatory diseases in the rectum, including abscesses and anal fistulae, are a growing infection in the anal crypts. In recent years, a large group of patients with rectal abscesses have been patients with inflammatory bowel diseases, as well as immunocompromised patients, e.g. in the course of HIV infection. The anal abscess in any case should be urgently treated by its opening and drainage. The majority of patients with rectal abscesses should be admitted to the hospital and operated in the operating block, in adequate anesthesia (regional or general). The article discusses recommendations for the opening of low and high abscesses, postoperative management and possible complications associated with this disease and its inappropriate treatment. An abscess of the anus, generally considered a trivial disease, treated inappropriately, can cause serious complications.



Wstęp
Pacjent, który zgłasza się do szpitala z powodu ropnia odbytu, niejednokrotnie traktowany jest jako pacjent „lekko chory”. Często operowany jest przez najmniej doświadczonego lekarza dyżurnego, zdarza się, że zabieg ogranicza się do płytkiego nacięcia w znieczuleniu miejscowym w ramach SOR-u. A przecież w około 40% ropień może zapoczątkować rozwój przewlekłej choroby proktologicznej, przetoki odbytu, co więcej, nieopróżniony lub niedostatecznie opróżniony ropień może stać się przyczyną komplikacji septycznych zagrażających bezpośrednio życiu pacjenta. Brak jest dokładnych danych dotyczących występowania ropni odbytu. Nie wszyscy pacjenci zgłaszają się do lekarza, gdyż część ropni ulega samoistnej perforacji. Część chorych operowana jest ambulatoryjnie, więc dane epidemiologiczne dotyczą z reguły jedynie pacjentów hospitalizowanych z powodu ropni. W Stanach Zjednoczonych notuje się około 100 000 pacjentów z infekcją anorektalną rocznie, a średnia wieku pacjenta to 40 lat, przy czym choroba dotyka dwukrotnie częściej mężczyzn niż kobiet (1, 2).
Etiologia
Od wielu lat badacze są zgodni, że przyczyną większości chorób zapalnych w odbycie, w tym ropni i przetok odbytu, jest rozwijająca się infekcja w kryptach odbytowych. Teoria ta sięga XIX wieku, kiedy to w 1880 roku Hermann i Desfosses po raz pierwszy opisali gruczoły odbytowe jako strukturę anatomiczną w kanale odbytu. Teorię tą potwierdzili również inni wielcy koloproktolodzy, tacy jak Lockhart-Mummery (1929), Gordon-Watson i Dodd (1935), Kratzer i Dockerty (1947). Potwierdziły ją też późniejsze prace Eisenhammera (1956, 1957, 1961) i Parksa (1961) oraz współcześni koloproktolodzy, m.in. Abcarian (1, 3). Gruczoły odbytowe są strukturami anatomicznymi kanału odbytu każdego człowieka, a w przypadku zatkania mogą stać się przyczyną infekcji. Infekcja rozprzestrzenia się wzdłuż przestrzeni międzyzwieraczowej, między mięśniem zwieraczem wewnętrznym i zewnętrznym, w różnych kierunkach: najczęściej w dół siłą grawitacji, do brzegu odbytu tworząc ropnie przyodbytowe (podskórne), może też przechodzić przez mięsień zwieracz zewnętrzny do dołu kulszowo-odbytniczego, tworząc ropnie kulszowo-odbytnicze, rozprzestrzeniać się wzdłuż ściany odbytnicy, tworząc wysokie i niskie ropnie międzyzwieraczowe, lub powyżej mięśni dźwigaczy, tworząc ropnie naddźwigaczowe. Przyczyną powstania wysokich ropni naddźwigaczowych mogą też być choroby infekcyjne toczące się w miednicy, takie jak: zapalenie wyrostka robaczkowego, zapalenie uchyłków, infekcje narządu rodnego. Powyższy podział ropni przedstawiony przez Cormana i opierający się na lokalizacji ropni w przestrzeniach anatomicznych, pomimo że historyczny, jest na tyle logiczny i praktyczny, że funkcjonuje w piśmiennictwie do dzisiaj. Poza zapaleniem gruczołów odbytowych są też inne przyczyny powstawania ropni odbytu. W starych podręcznikach jako pozakryptowe przyczyny powstania ropni odbytu podawane są w pierwszej kolejności gruźlica, promienica i choroby weneryczne. Obecnie pacjentami z ropniami są chorzy na nieswoiste choroby zapalne jelit, takie jak wrzodziejące zapalenie jelita grubego i choroba Leśniowskiego-Crohna. Z innych współczesnych częstych przyczyn powstania ropni odbytu należy wymienić zespół obniżonej odporności w przebiegu zakażenia wirusem HIV, a także obniżoną odporność w przebiegu otrzymywanej immunosupresji czy chemioterapii (pacjenci z białaczką, pacjenci przygotowywani do przeszczepu szpiku) (tab. 1). Autorka w swojej praktyce dwukrotnie miała do czynienia z pacjentami, u których ropień odbytu był pierwszym klinicznym objawem zakażenia wirusem HIV. U chorych z grup ryzyka należy brać również pod uwagę możliwość współistnienia kiły i rozwoju ropnia na podłożu kilaka odbytnicy. Ropień odbytu może też powstać na skutek zainfekowanych ran urazowych odbytu, wprowadzanych do kanału odbytu ciał obcych czy też przebytej w tej okolicy radioterapii.
Tab. 1. Możliwe przyczyny powstawania ropni odbytu
Przyczyny ropni odbytu
zapalenie krypty
nieswoiste zapalenia jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, ch. Leśniowskiego-Crohna)
zespół obniżonej odporności w przebiegu zakażenia wirusem HIV
inne przyczyny obniżonej odporności (immunosupresja, chemioterapia)
urazy, ciała obce
radioterapia
gruźlica
promienica
kiła
nowotwory
choroby infekcyjne w miednicy – zapalenie wyrostka robaczkowego, uchyłków, narządu rodnego jako przyczyna wysokich ropni naddźwigaczowych
Posiewy bakteryjne z ropni najczęściej wykazują mieszaną florę bakteryjną, głównie Escherichia coli, w dalszej kolejności Proteus vulgaris i Staphylococcus aureus. W jednej z prac opartej na dużej grupie 183 osób leczonych z powodu ropni odbytu badacze porównali florę bakteryjną u pacjentów z cukrzycą i bez cukrzycy. U chorych z cukrzycą w 60% najczęstszym hodowanym patogenem okazała się Klebsiella pneumoniae, u osób bez cukrzycy, podobnie jak w naszych obserwacjach, najczęstszym występującym patogenem była Escherichia coli (67,1%), wrażliwa na cefalosporyny pierwszej generacji (4).
Diagnostyka
Większość pacjentów z niskimi ropniami odbytu nie wymaga badań diagnostycznych. Do rozpoznania ropnia wystarcza przeprowadzenie wywiadu i badanie fizykalne. Podstawowymi objawami klinicznymi są ból w okolicy odbytu oraz stany gorączkowe. W badaniu proktologicznym stwierdza się w okolicy odbytu bolesny obrzęk tkanek, skóra jest zaczerwieniona i ucieplona (ryc. 1).
Ryc. 1. Ropień podskórny

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Abcarian H: Anorectal infection: abscess-fistula. Clin Colon Rectal Surg 2011; 24(1): 14-21.
2. Vogel JD, Johnson EK, Morris AM et al.: Clinical Practice Guideline for the Management of Anorectal Abscess, Fistula-in-Ano, and Rectovaginal Fistula. Dis Colon Rectum 2016; 59:1117.
3. Goliger J: Surgery of the Anus Rectum and Colon. 5th ed. W B Saunders Co 1984: 168.
4. Liu CK, Liu CP, Leung CH, Sun FJ: Clinical and microbiological analysis of adult perianal abscess. J Microbiol Immunol Infect 2011; 44(3): 204-208.
5. Kołodziejczak M, Kosim A, Grochowicz P: Drenaż nitkowy w chirurgicznym leczeniu ropni odbytu – wyniki operacji 133 ropni odbytu w Oddziale Proktologii Szpitala Śródmiejskiego w Warszawie. Proktologia 2003; 4(4): 307-314.
6. Oliver FJ, Lacueva F, Pèrez Vicente A et al.: Randomized clinical trial comparing simple drainage of anorectal abscess with and without fistula track treatment. Int J Colorectal Dis 2003; 18: 107-110.
7. Riyadh MH: Incidence of fistula after management of perianal abscessIncidência de fistulas em seguida ao tratamento de abscesso perianal. J Coloproctology 2016; 36(4): 216-219.
otrzymano: 2019-01-14
zaakceptowano do druku: 2019-02-04

Adres do korespondencji:
*Małgorzata Kołodziejczak
Warszawski Ośrodek Proktologii Szpital św. Elżbiety
ul. Goszczyńskiego 1, 02-615 Warszawa
tel.: +48 603-387-787
drkolodziejczak@o2.pl

Nowa Medycyna 1/2019
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna