Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 1-2/2021, s. 3-6 | DOI: 10.25121/MR.2021.24.1-2.3
Marek Malewski, Agnieszka Szymczak-Biały, Aleksandra Persona-Śliwińska, *Grażyna Jarząbek-Bielecka
Nadmierny popęd płciowy
Hypersexuality
Pracownia Ginekologii Wieku Rozwojowego i Seksuologii, Klinika Ginekologii, Katedra Perinatologii i Ginekologii, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
Summary
The sex drive is concretized in sexual contact, which is one of the essential interpersonal contacts. The sex drive is a selective state of readiness to accept a partner in terms of his sexuality. It is a biological activity, showing a certain degree of independence from the consciousness and distinctiveness of the sexes and mental performance. In the practice of a family doctor, there are relatively rarely patients who present themselves with sexological problems. It is therefore worth discussing the issue of sexual health in a medical interview. A rare, but important problem that requires an interdisciplinary approach is hypersexuality, i.e. excessive sexual desire felt by patients. It should be remembered that hypersexuality is a disease that requires specialist sexological treatment – psychotherapeutic and pharmacological procedures. The key is the individual approach to the patient, who must show willingness to treat and conduct systematic actions in order to achieve improvement.



Popęd płciowy konkretyzuje się w kontakcie seksualnym, który jest jednym z zasadniczych kontaktów międzyludzkich. Według K. Imielińskiego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości do przyjęcia partnera w zakresie jego płciowości. Jest to działanie biologiczne, wykazujące pewien stopień niezależności od świadomości i odrębności płci oraz sprawności umysłowej (1, 2).
Podstawowym celem biologicznym popędu seksualnego jest przedłużenie życia gatunku. Każdy człowiek, w ramach różnic indywidualnych, posiada odmienne preferencje seksualne. O patologii możemy mówić wtedy, gdy udział określonych przedmiotów lub czynności jest konieczny do osiągnięcia pełnej satysfakcji seksualnej. W niektórych przypadkach zaburzenia mają charakter kompulsywny: realizowanie popędu seksualnego może odbywać się nawet 10 razy dziennie. Zaburzenia funkcjonowania popędu seksualnego mogą dotyczyć zarówno jego przerostów – mówimy wtedy o hiperseksualności (będącej przedmiotem poniższego referatu), bądź jego zaników – hiposeksualizmu.
Hiperseksualność to inaczej niepohamowany, wyolbrzymiony popęd seksualny. W normalnych warunkach mechanizm popędu seksualnego jest najsilniejszy na początku pierwszej serii kopulacyjnej, następnie ulega osłabieniu wraz z kolejnymi seriami kopulacyjnymi. Subiektywnym doświadczeniem, które odróżnia patologiczną hiperseksualność od niepatologicznego popędu seksualnego, jest utrata kontroli w odniesieniu do myśli, fantazji, pragnień i zachowań seksualnych (1-3).
Hiperseksualność u kobiet jest określana pojęciem nimfomanii (męski odpowiednik – donżuanizm, satyriasis). W powyższych zaburzeniach poziom potrzeb seksualnych staje się patologiczny i są one zaspokajane w patologiczny sposób. W Polsce najczęściej spotyka się określenie „uzależnienie od seksu”, będące tłumaczeniem sex addiction lub sexual addiction.
Patologiczna hiperseksualność charakteryzuje się utratą kontroli nad seksualnymi fantazjami, popędami i zachowaniami, któremu towarzyszą niepożądane konsekwencje i/lub osobiste cierpienie (1, 4).
U osób ujawniających niekontrolowane zachowania seksualne obserwowane są niekorzystne następstwa pod postacią rozpadu związków (małżeństw), pogorszenia funkcjonowania w pracy i spadku produktywności, utraty czasu, który mógłby być przeznaczony na inne, wartościowe działania. Dochodzi do strat finansowych, negatywnej samooceny, obniżenia nastroju i myśli samobójczych, jak również wejścia w konflikt z prawem, szczególnie w przypadku przestępstw o podłożu seksualnym (2, 5).
W historii seksuologii zwraca się uwagę na postać Casanovy jako szczególny przypadek hiperseksualizmu, warto dodać, że był on również jednym z pionierów używania płóciennych prezerwatyw, mających stanowić metodę antykoncepcji oraz ochrony przed chorobami wenerycznymi.
Kliniczne udokumentowanie nadmiernego popędu płciowego miało miejsce pod koniec XIX wieku i stało się udziałem europejskich pionierów seksuologii – Richarda von Kraffta-Ebinga, Havelocka Ellisa oraz Magnusa Hirshfelda. Wspomniani autorzy dokonywali opisu klinicznych przypadków zachowań apelatywnych, jak donżuanizm, satyriasis, nimfomania, oraz kompulsywnej masturbacji. Ostatnia z wymienionych – masturbacja – pod koniec XIX wieku i na początku wieku XX była zjawiskiem uznawanym za przyczynę moralnego zepsucia, źródłem umysłowych i fizycznych problemów. Jak podkreśla M.P. Kafka, marginalne traktowanie hiperseksualności nieparafilijnej jest do tej pory charakterystyczne wśród badaczy przedmiotu (6-10).
Według danych z literatury w 1978 roku badacz Oxfordu postawił tezę o możliwości powstania wskutek hiperseksualności i wzrostu zachowań apelatywnych uzależnień, co potwierdził Carnes w swojej książce pt. „Wyjście z cienia: zrozumieć uzależnienie od seksu” (1, 2, 6-9). W tym samym roku upowszechnił się także termin „kompulsywności seksualnej” i coraz częstsze utożsamianie jej z uzależnieniem (8, 9).
Źródła omawianych zaburzeń odzwierciedlają „patologiczny związek ze zmiennymi nastrojami” lub też są „rodzajem lekarstwa na bezsenność, niepokój, ból i problemy rodzinne”, bowiem właśnie patologie rodzinne w okresie dojrzewania często prowadzą do seksoholizmu. Hiperseksualizm może być powodowany motywacjami seksualnymi lub pozaseksualnymi (6-10). Okazuje się, że przeżyta w dzieciństwie trauma, doznana przemoc seksualna, kontakt z jawnie seksualnymi zachowaniami, pornografią, skryte bądź jawne poddawanie dziecka działaniu bodźców seksualnych, dziecięce lub wczesnomłodzieńcze doświadczenia seksualne, przesadnie restrykcyjne zakazy dotyczące sfery seksualnej lub emocjonalnej, brak partnera czy też istotne dysfunkcje w związku mają znaczący wpływ na występowanie zaburzeń (2). Uważa się też, że podłożem parafilijnych oraz nieparafilijnych kompulsyjnych zachowań seksualnych jest potrzeba złagodzenia niepokoju, często zachowania te wiążą się z zaburzeniami obsesyjno-kompulsyjnymi (11). Kompulsyjne zaburzenia seksualne są przede wszystkim „funkcją rozregulowania lub niemożności pohamowania podniecenia i pożądania seksualnego” (6). Jak wynika z badań, często ich występowanie jest poprzedzone uzależnieniem od substancji psychoaktywnych (alkoholu), zaburzeniami lękowymi (depresja, dystymia, fobie) oraz zaburzeniami kontroli ruchów, jak ADHD (6).
U podłoża seksoholizmu, oprócz nadmiernie silnego popędu seksualnego, mogą leżeć m.in.: poczucie niższości, nieśmiałość, niepewność i niewiara we własne możliwości seksualne, które wymuszają potrzebę stałego sprawdzania swojej wydolności. Jednocześnie wiadomo, że podniecenie seksualne i orgazm powodują uwolnienie endogennych opioidów, które wpływają na struktury mózgu określane jako „układ nagrody” („układ pozytywnego wzmocnienia”), co pozwala doszukiwać się działania podobnych mechanizmów jak w przypadku innych uzależnień. Nie można też wykluczyć, tak jak i w innych uzależnieniach, roli serotoniny i dopaminy.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Imieliński K: Seksuologia biologiczna. PWN, Warszawa 1980: 59.
2. Lew-Starowicz M: Seksuologia. PZWL, Warszawa 2017: 481.
3. Gold SN, Heffner CL: Sexual addiction: Many concepts, minimal data. Clinical Psychology Review 1998; 18: 367-381.
4. Carnes PJ: Editorial: cybersex, sexual health, and the transformation of culture. Sexual Addiction & Compulsivity 1999; 6: 77-78.
5. Casanova G (przeł. T. Evert): Pamiętniki I. Warszawa 1972: 5-6.
6. Kafka MP: Zaburzenia o charakterze parafilijnym. Nieparafilijna nadaktywność seksualna oraz seksualna kompulsja (nałóg). [W:] Leiblum SR, Rosen RC (red.): Terapia zaburzeń seksualnych. GWP, Gdańsk 2005: 543-544.
7. Sikorski R: Zaburzenia współżycia seksualnego w małżeństwie. Warszawa 1984: 39.
8. Woronowicz BT: Seksoholizm (uzależnienie od seksu). https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/uzaleznienia/73113,seksoholizm-uzaleznienie-od-seksu.
9. Orthner H: Chorobowe wzmożenie czynności płciowych u dorosłych. [W:] Giese H (red.): Seksuologia. PZWL, Warszawa 1976: 621.
10. Imieliński K: Życie seksualne. Psychohigiena, Warszawa 1965: 50.
11. Lew-Starowicz M: Patologiczna hiperseksualność. [W:] Habrat B (red.): Zaburzenia uprawiania hazardu i inne tak zwane nałogi behawioralne. Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2016: 323.
12. Krzeminska S: Parafilie – zaburzenia seksualne. Farmakoterapia 2008; 2: 14.
13. Kafka MP: Hypersexual Disorder: A proposed diagnosis for DSM-5. Archive of Sexual Behavior 2010; 39: 377-400.
otrzymano: 2021-03-16
zaakceptowano do druku: 2021-04-07

Adres do korespondencji:
Grażyna Jarząbek-Bielecka
Klinika Ginekologii Katedra Perinatologii i Ginekologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Polna 33, 60-552 Poznań
tel.: +48 618-419-278
grajarz@o2.pl

Medycyna Rodzinna 1-2/2021
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna