Wydawnictwo Medyczne Borgis
Czytelnia Medyczna » Nowa Pediatria » 2/2001 » Szczepienia przeciw zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae typu b
- reklama -
Babuszka.pl
rosyjski online
z lektorem
Mamy sprzęt do ręcznej obróbki krawędzi i ślizgów - serwis narciarski Warszawa
- reklama -
© Borgis - Nowa Pediatria 2/2001, s. 3-5
Marta Wysocka
Szczepienia przeciw zakażeniom wywoływanym przez Haemophilus influenzae typu b
Haemophilus influenzae b vaccination
z Kliniki Diabetologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie
Kierownik Katedry: prof. dr hab. n. med. Lech Korniszewski
Streszczenie
This article reviewed actual studies of safety and immunogenity of combination vaccines. Connjugate vaccines are urgently needed to reduce the number of injections given to young children. Infants given combined vaccines experienced a significantly lower antibody response to PRP-T component then infants given PRP-T vaccine as a separate injection. Although anti-PRP geometric mean antibody concentrations and the precent of subjects achieving the 1 microg/ml seroprotective level were lower after mixed administration, they were in the range seen with monovalent Hib vaccines.
Reklama
Typ b Haemophilus influenzae jest odpowiedzialny za 95% ciężkich zakażeń wywołanych przez ten szczep bakterii. Zakażenia Haemophilus influenzae typu b (Hib) u dzieci w wieku poniżej 5 roku życia są przyczyną zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia płuc, zapalenia nagłośni, posocznicy, zapalenia szpiku kostnego, stawów, ropowicy tkanki podskórnej i ropni. Bakteria ta powoduje także zakażenia ucha środkowego i zapalenia spojówek.
Haemophilus influenzae jest Gram-ujemną pałeczką występującą w postaci form otoczkowych i bezotoczkowych. Klasyfikacja szczepów mających otoczkę oparta jest na podstawie obecności polisacharydów rozpuszczalnej substancji otoczkowej (typy a-f). Prawie wszystkie ciężkie zakażenia inwazyjne u dzieci wywołane są przez typ b.
Zakażenia H. influenzae występują zwykle endemicznie, mogą jednak powstawać epidemie, zwykle w ośrodkach opieki dziennej, albo opieki nad przewlekle chorymi. Ryzyko zakażenia zwiększa duże zagęszczenie, a największe jest wśród dzieci skontaktowanych w wieku poniżej 1 r.ż. (6%) i poniżej 4 r.ż. (2%). Na zakażenie Hib najbardziej narażone są sztucznie karmione młode niemowlęta oraz chorzy z anemią sierpowatą, niedoborami przeciwciał i z chorobami nowotworowymi (9). Dużym problemem jest także wysoki odsetek nosicielstwa tej bakterii (u dzieci z wrocławskich żłobków i przedszkoli wykazano nawet 30% nosicielstwa Hib).
Wprowadzenie do profilaktyki szczepionek przeciw Hib doprowadziło do spektakularnego spadku zachorowań na wszystkie inwazyjne postacie zakażeń. Odporność zapewnia odpowiedni poziom przeciwciał przeciw fosforanowi polirybozyloinozytolu (PRP). Antygen ten słabo indukuje produkcję przeciwciał, szczególnie u niedojrzałych immunologicznie dzieci. Skoniugowanie go z innymi antygenami, silniej indukującymi odpowiedź, korzystnie wpłynęło na zdolność pobudzania produkcji przeciwciał i powstawanie komórek pamięci immunologicznej. Działanie szczepionek skoniugowanych cechuje: jednoczesna stymulacja limfocytów T i B, znamiennie wyższa produkcja przeciwciał, dużo silniejsze pobudzenie pamięci immunologicznej i występowanie efektu przypominającego „booster” oraz produkcja immunoglobulin: IgM i IgG, w szczególności IgG-1 i IgG-2.
Na polskim rynku dostępne są szczepionki, w których PRP skoniugowano z toksoidem tężca (PRP-T), z toksoidem błonicy (PRP-D) lub z antygenami zewnętrznej błony komórkowej N. meningitidis typu B (PRP-OMP) lub oligosacharydu otrzymanego z PRP z mutantem toksyny błoniczej CRM197 (Oligo-CRM). W Polsce zarejestrowane są szczepionki PRP-T (ActHib, Hiberix), PRP-OMP (PedvaxHIB) oraz PRPHbOC (HibTITER).
Wszystkie cztery typy szczepionek są wysoce immunogenne u dorosłych i starszych dzieci. Natomiast u niemowląt PRP-D jest najmniej immunogenna, PRP-T i PRP-CRM powodują podobną, bardzo dobrą odpowiedź. Szczepionka PRP-OMP indukuje wyższy wzrost stężenia przeciwciał już po pierwszym szczepieniu w 2 m.ż., ale po drugiej i trzeciej dawce dalszy wzrost stężenia jest słabszy niż w przypadku preparatów PRP-T. Można także zmieniać typy szczepionek i tak najwyższe stężenia przeciwciał otrzymy-wano po schemacie: I dawka – PRP-OMP, a następne PRP-T lub PRP-HbOC. Objawy uboczne są bardzo rzadkie, łagodne i zwykle ustępują w ciągu 12 do 24 godzin.
Drugim kierunkiem w rozwoju szczepień skojarzonych jest ograniczenie ilości injekcji. W tej dziedzinie na świecie wykonuje się wiele badań nad skutecznością łączonych szczepionek podawanych w jednej strzykawce (3) (tab. 1).
Z niejasnych powodów okazało się, że trudne jest skojarzenie szczepionki DtaP ze szczepionką Hib bez pogorszenia immunogenności szczepionki przeciw Hib. Tylko jedna szczepionka skojarzona jest dopuszczona do sprzedaży w Stanach Zjednoczonych i to też jedynie do użytku jako 4 dawka Hib, w 15-18 miesiącu życia.
Tabela 1. Wybrane skojarzone szczepionki pediatryczne obecnie licencjonowane lub będące obiektem badań*.
Szczepionka skojarzona?Licencjonowany produktBadania
DTaP/IPVNAVA, AvP-Ca, AvP-Fr, SB 
DTaP/HibAvP-Fr, SBtak
DTaP/IPV/HibAvP-Ca, AvP-Fr, SBtak
DTaP/HBSB 
DTaP/IPV/HB tak
DTaP/Hib/HB tak
DTaP/Hib/IPV/HB tak
DTaP/Hib/IPV/HB/HA tak
HB/Hib  
HB/HASB 
MMR-V tak
PnC/MnC tak
PnC/MnC/Hib tak
DTaP - błonica, tężec, krztusiec acelularny,
IPV - inaktywowane triwalentne polio,
NAVA - szczepionka North American,
AvP - Aventis Pasteur (Pasteur Mérieux Connaught, odpowiednio w CA, Fr, SB, SmithKline Beecham),
Hib - skojarzona szczepionka Haemophilus influenzae typ b,
HB - szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typ B,
HA - szczepionka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typ A,
MMR-V - szczepionka przeciw odrze, śwince, różyczce, skojarzona z ospą wietrzną,
PnC - skoniugowana szczepionka przeciw pneumokokom,
MnC - skoniugowana szczepionka przeciw Neisseria meningitidis,
* Jedynie produkty skojarzone z wykluczeniem produktów z wieloma serotypami jednego patogenu, takimi jak DT, DTP, DTaP, OPV, IPV, MMR oraz DT - lub kombinacje oparte na DTP
? Zawiera produkty dystrybuowane w postaci kombinowanej, jak i produkty dystrybuowane w oddzielnych opakowaniach, przeznaczone do łączenia w momencie zastosowania
Jak pokazuje tabela 2, badania oceniające kombinację 4-składnikowej szczepionki zawierającej acelularny krztusiec (DTaP4) i skojarzonej szczepionki przeciw Hib tej samej produkcji wykazują, że średnia geometryczna poziomów przeciwciał przeciw Hib stanowi 93% otrzymanej poprzez szczepienie oddzielne. Zaledwie połowa dzieci otrzymująca szczepienie skojarzone osiąga poziom przeciwciał 1,0 mg/ml, czyli poziom uznany tradycyjnie jako zapewniający długotrwałą ochronę.
Tabela 2. Wybrane badania oceniające szczepionki DTaP-Hib lub DTaP-IPV-Hib u niemowląt.
KrajWiek w miesiącachSzczepionkaPoziom przeciwciał przeciw PRP 
Procent> 1,0 mg/mLGMC (mg/mL)Stosunek GMC skojarzone/oddzielne?
Szczepionki licencjonowane w Stanach Zjednoczonych 
 USA2, 4, 6DTaP4 ? HbOC55,94?1,15, 16,40,07?
 Niemcy3, 4, 5DTaP3 ? PRP-T272,912,02, 7,200,28?
 Kanada2, 4, 6DTaP3-IPV ? PRP-T266, 771,57, 3,220,49?
 Niemcy2, 3, 4DTaP3 ? PRP-T277, 892,62, 4,450,59?
 USA2, 4, 6DTaP2 ? PRP-T185, 100?4,29, 7,00,61?
Szczepionki licencjonowane w Kanadzie 
 Tajwan2, 4, 6DTaP5 ? PRP-T195, 9911,8, 13,00,91
 Kanada2, 4, 6DTaP5-IPV ? PRP-T1§85, 895,04, 3,831,32
 Kanada2, 4, 6DTaP5-IPV ? PRP-T1II89, 894,86, 3,831,27
Szczepionki nielicencjonowane w USA i Kanadzie 
 Niemcy2, 3, 4DTaP2 ? PRP-T191, 992,83, 4,30,66?
 Belgia3, 4, 5DTaP2-PRP-T167, 921,78, 6,190,29?
 Turcja3, 4, 5DTaP2 ? PRP-T190, 965,02, 11,70,43?
 Chile2, 4, 6DTaP2-IPV ? PRP-T197, 967,46, 14,10,53?
 Francja2, 3, 4DTaP2-IPV ? PRP-T171, 88?1,9, 5,20,36?
PRP - fosforan polyrybosylorybitolu,
GMC - średnia geometryczna stężeń przeciwciał,
DTaP - szczepionka toksoid błonicy, tężca i acelularny krztusiec,
HbOC - skojarzona szczepionka PRP-białko błonicy CRM197,
PRP-T - szczepionka skojarzona z PRP-toksoidem tężca,
IPV - szczepionka inaktywowanego poliowirusa,
* aP2 = Tripedia, Triavac, lub podobne szczepionki acelularnego krztuśca aP w typie Bekin,
aP3 = Infanrix lub podobne 3-składnikowe szczepionki aP vaccine,
aP4 = ACEL-IMUNE lub podobne szczepionki aP w typie Takeda,
aP5 = Tripacel lub podobne szczepionki 5-składnikowe,
PRP-T1 = ActHib (Pasteur Mérieux Connaught); PRP-T2 = Hiberix (SmithKline Beecham),
? Wskaźnik < 1 wskazuje, że średni poziom przeciwciał był niższy po zastosowaniu skojarzonej szczepionki niż po zastosowaniu oddzielnych wstrzyknięć. Wskaźnik > 1 wskazuje, że poziom przeciwciał jest wyższy przy zastosowaniu skojarzonych szczepionek,
? Znaczące różnice w P 0,05:
§ - PtaP5-IPV - wykorzystane do odtworzenia liofilizowanej szczepionki PRP-T,
II - DTaP5-IPV-PRP-T - skojarzona, w pełni płynna w fiolce.
Jedynie dwie szczepionki licencjonowane w Kanadzie uzyskują lepszą produkcję przeciwciał po podaniu skojarzonym niż oddzielnie. Mimo to, proces licencjonowania w Stanach Zjednoczonych prawdopodobnie będzie jeszcze trwał 2-3 lata, zanim będą one dopuszczone na tym rynku.
Randomizowane badanie z Chicago (2) wykazało brak znaczących interakcji między skoniugowaną szczepionką DTaP (toksoid błonicy, toksoid tężca i acelularny krztusiec) z polirybyloinozytolem skoniugowanym z toksoidem tężca, a podawaną doustnie w sposób randomizowany szczepionką doustną polio (OPV) lub inaktywowaną szczepionką polio (IPV). W badaniu wzięło udział 365 dzieci. Bez względu na to czy szczepienie przeciw polio było wykonane za pomocą IPV czy OPV nie stwierdzono znaczących oddziaływań na poziomy przeciwciał w surowicy krwi po 7 miesiącach dla przeciwciał przeciw PRP, przeciw toksoidom błonicy i tężca oraz przeciwciał przeciw krztuścowi, kiedy szczepionka DTaP/PRP-T była podawana od pierwszego szczepienia.
Najnowsze badania z Wielkiej Brytanii wykazują, że zastosowanie na razie na modelu zwierzęcym skoniugowanej szczepionki PRP z białkami fimbrii krztuśca, powoduje powstawanie wysokiego miana przeciwciał przeciw zakażeniom Haemophilus influenzae oraz przeciw fimbriom, wzmacniając tym samym odporność przeciw zakażeniom Bordevtella pertusis (1). Prowadzone są także badania nad wpływem dodania syntetycznych oligodezoksynukleotydów zawierających immunostymulujące sekwencje CpG (ISS). Wyniki wstępnych badań sugerują, że dodatek ten wzmacnia znamiennie immunogenność szczepionek przeciw Hib, tężcowi i błonicy (10).
Szczepienia przeciw Haemophilus influenzae spowodowały spadek 15-krotny zakażeń wywołanych tym patogenem. W Finlandii prawie eradykowano inwazyjne zakażenia Hib, w tym, przede wszystkim, zapalenie opon i nagłośni (4). Natomiast nie jest znany wpływ szczepień na rozpowszechnienie nosicielstwa tej bakterii. Zależność ta dotąd nie badana, ogranicza zdolność oceny wpływu nowych szczepionek przeciw Hib lub ich koniugacji. Autorzy z Dominikany przeprowadzili badanie w celu oceny zależności między poziomem poszczepiennym przeciwciał przeciw PRP, a ochroną przed kolonizacją (5). W badaniu tym pobrano wymazy z jamy nosowo-gardłowej od 546, 9-miesięcznych dzieci, które otrzymały skoniugowane szczepienie przeciw Hib w wieku 2, 4 i 6 miesięcy oraz od 600 dzieci nie szczepionych w tym samym wieku. Częstotliwość kolonizacji Hib była niższa wśród dzieci po szczepieniach (0,9% v 2,3). Ochrona przed kolonizacją choć była znacząco skorelowana z poziomem przeciwciał w surowicy krwi (przeciwciała przeciw PRP?> 5,0 mg/ml w miesiąc po 3 dawce szczepienia, a odporność na zakażenie Hib zapewnia stężenie przeciwciał przeciw PRP > 0,15 i > 1,0 mg/ml), to wyniki te sugerują, że stężenie przeciwciał konieczne do zabezpieczenia przed nosicielstwem jest wielokrotnie wyższe niż stężenie zabezpieczające przed chorobą inwazyjną.
Reklama
Piśmiennictwo
1. Crowley-Luke A. et al.: Formulation and characterisation of Bordatella pertussis fimbriae as novel carrier proteins for Hib conjugate vaccines. Vaccine 2001, 19:3399-407. 2. Daum R. et al.: Absence of a significant inter-action between a Haemophilus influenzae conjugate vaccine combined with a diphteria toxoid, tetanus toxoid and acellular pertussis vaccine. In the same syringe and inactivated polio vaccine. Pediatr Infect Dis, 2000, 19:710-717. 3. Decker M., Edwards K.: Combination vaccines: problems and promise. J Pediatr 2000, 137:291-295. 4. Eskola J. et al.: Experience In Finland with Haemophilus influenzae type b vaccines. Vaccine 1991, 9:14-16. 5. Fernandez J. et al.: Prevention of Haemophilus influenzae type b colonisation by vaccination: correlation with serum anti-capsular IgG concentration. J Infect Dis, 2000, 182:1553-1556. 6. Greenberg D. et al.: Immunogenicity of a Haemophilus influenzae type b-tetanus toxoid conjugate vaccine when mixed with a diphteria-tetanus-acellular pertussis-hepatitis B combination vaccine. Pediatr Infect Dis J, 2000, 19:1135-1140. 7. Mallet E. et al.: Immunogenicity and safety of a new liquid hexavalent combined vaccine compared with separate administration of reference licensed vaccines In infants. Pediatr Infect Dis J, 2000, 19:1119-1127. 8. Schmitt H. et al.: Primary vaccination of infants with diphteria-tetanus-acellular pertusis hepatitis B virus- inactivated polio virus and Haemophilus influenzae type b vaccines given as either separate or mixed injections. J Pediatr, 2000, 137:304-312. 9. Szenborn L.: Szczepienia przeciw zakażeniom wywołanym przez Haemophilus influenzae b (Hib). Nowa Pediatria, 2000, 19:25-28. 10. Von Hunolstein C. et al.: The adjuvant effect of synthetic oligodeoxynucleotide containing CpG motif converts the anti-Haemophilus influenzae type b glycoconjugates into efficient anti-polysaccharide and anti-carrier polyvalent vaccines. Vaccine 2001, 19:3058-3066.
Nowa Pediatria 2/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria

Zamów prenumeratę

Serdecznie zapraszamy do
prenumeraty naszego czasopisma.

Biuletyn Telegram*

W celu uzyskania najnowszych informacji ze świata medycyny oraz krajowych i zagranicznych konferencji warto zalogować się w naszym
Biuletynie Telegram – bezpłatnym newsletterze.*
*Biuletyn Telegram to bezpłatny newsletter, adresowany do lekarzy, farmaceutów i innych pracowników służby zdrowia oraz studentów uniwersytetów medycznych.
- reklama -

Strona główna | Reklama | Kontakt
Wszelkie prawa zastrzeżone © 1990-2017 Wydawnictwo Medyczne Borgis Sp. z o.o.
Chcesz być na bieżąco? Polub nas na Facebooku: strona Wydawnictwa na Facebooku
polityka cookies