Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Pediatria 2/2001, s. 32-37
Anna Muszyńska, Aleksandra Nadaj
Retinopatia wcześniacza
Retinopathy in neonates
z Koła Naukowego przy Klinice Patologii Noworodka II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie we współpracy z prof. Markiem Prostem z Pomnika Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie
Opiekun Koła: prof. dr hab. n. med. Zofia Rajtar-Leontiew
Streszczenie
The article presents statistic analysis of detection of retinopathy of prematurity (ROP) and its basic risk factors in population of newborn hospitalized at The Neonatal Clinic from 1997 to 2000 and 4 cases of patient suffering from this disease.
Słowa kluczowe: retinopathy, neonates.
Retinopatia wcześniaków (Retinopathy of prematurity) jest schorzeniem polegającym na uszkodzeniu niedojrzałych, rozwijających się naczyń krwionośnych siatkówki u przedwcześnie urodzonych noworodków. Choroba ta jest uważana za główną przyczynę ślepoty wśród dzieci w Polsce (1).
Patogeneza ROP polegająca na braku równowagi pomiędzy procesami oksydacyjnymi i antyoksydacyjnymi przebiegającymi w siatkówce długo pozostawała nieznana. W latach 50-tych zauważono, że jej występowanie ma związek z wysokimi stężeniami tlenu podawanego wcześniakom w ich pierwszych tygodniach życia (2). Od tego czasu wprowadzono monitorowanie i ograniczenia w stosowaniu tlenoterapii. Obecnie uważa się, że nie tylko tlen, ale również szereg innych czynników jest odpowiedzialnych za powstawanie retinopatii.
Czynnikami o największym znaczeniu, które predysponują do wystąpienia retinopatii są niska masa urodzeniowa i wczesny wiek ciążowy. Podłożem jest proces rozwoju i dojrzewania naczyń siatkówki. Unaczynianie siatkówki rozpoczyna się w 4 miesiącu życia płodowego, kiedy to komórki mezenchymalne, a następnie, na ich podłożu, pierwsze naczynia włosowate, zaczynają wrastać od strony tarczy nerwu wzrokowego w siatkówkę. Dojrzała sieć naczyń włosowatych w części donosowej wykształca się około 8 miesiąca życia płodowego, natomiast od strony skroni, dopiero w pierwszych tygodniach życia noworodka urodzonego o czasie. Im większy jest stopień wcześniactwa urodzonego dziecka, tym rozleglejszy obszar siatkówki pozostaje nieunaczyniony i w związku z tym ryzyko rozwoju retinopatii wzrasta. Patogeneza retinopatii wcześniaczej nie jest jeszcze do końca poznana. Przypuszcza się, że uszkodzenie śródbłonka naczyń przez wolne rodniki powoduje również niedotlenienie siatkówki, pobudzając ją w ten sposób do produkcji czynników wzrostu. Dochodzi do proliferacji tkanki włóknistej i naczyniowej, która rozrasta się do ciała szklistego i po obkurczeniu może doprowadzić do odwarstwienia siatkówki (3).
W przebiegu procesu chorobowego wyróżniono 5 stadiów (3):
1 – linia demarkacyjna pomiędzy unaczynioną a nieunaczynioną siatkówką,
2 – poszerzona, uniesiona ponad poziom siatkówki linia demarkacyjna przybierająca postać wału,
3 – proliferacje włóknisto-naczyniowe przebiegające wzdłuż wału i do ciała szklistego,
4 – częściowe odwarstwienie siatkówki:
4a – obwodowe,
4b – z zajęciem plamki,
5 – całkowite odwarstwienie siatkówki.
Jeżeli uda się wychwycić rozwój retinopatii na poziomie rozpoczynających się proliferacji naczyniowych i zahamować ten proces, pozwoli to dziecku na zachowanie wzroku i umożliwi prawidłowy rozwój.
Wydaje się, że nie tylko wysokie stężenia tlenu, ale również jego wahania oraz reakcja siatkówki na niedotlenienie po przerwaniu terapii mają w retinopatii ogromne znaczenie. Stąd tak ważne jest stałe monitorowanie tlenoterapii oraz utrzymywanie tlenu na poziomie 30-40%. Stosowanie wysokich stężeń O2 zwiększa powstawanie wolnych rodników powodujących peroksydację lipidów błony komórkowej naczyń i ich niszczenie. Do systemów antyoksydacyjnych, które zapobiegają powstawaniu wolnych rodników należą: dysmutaza nadtlenkowa, peroksydazy, katalazy, a-tokoferol, ceruloplazmina, transferyna oraz kwas moczowy (4). Poziom czynności tych czynników ma ścisły związek z wiekiem ciążowym i urodzeniową masą ciała. W związku z tym im wyższy jest stopień wcześniactwa i niższa masa ciała, tym opieka nad takim dzieckiem musi być dokładniejsza i bardziej wnikliwa.
Stosowanie witaminy E przed 28 tygodniem życia jest kontrowersyjne, ponieważ nie występuje jeszcze białko (IRBP – intestitial retinal binding protein) transportujące ją do siatkówki (5).
Nie należy również zapominać o roli światła, które ma swój udział w tworzeniu rodników. Nie bez znaczenia jest jego wpływ na niedojrzałe fotoreceptory siatkówki (3).
Ważnym czynnikiem są również transfuzje. Krew dorosłego osobnika przetaczana dziecku, zawiera hemoglobinę o wyższej zdolności oddawania tlenu w tkankach (również w siatkówce) (3).
Częstym powikłaniem, które towarzyszy wcześniactwu jest posocznica. Zmiany jakie zachodzą w organizmie w przebiegu uogólnionego zakażenia powodują wzrost produkcji wolnych rodników i pogarszają działanie i tak już niewydolnych mechanizmów antyoksydacyjnych (3).
Wyniki i obserwacje
W pracy oceniono populację noworodków hospitalizowanych w Klinice Patologii Noworodka II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie w latach 1997-2000. Spośród 734 noworodków 85 (10,2%) było wcześniakami. Retinopatię zdiagnozowano w 12 przypadkach co stanowi 14,1% wszystkich wcześniaków (tab. 1, ryc. 1, 2, 3).
Tabela 1. Noworodki hospitalizowane w Klinice Patologii Noworodka (1997-2000).
RokHospitalizowane noworodkiWcześniakiLiczba przypadków ROP
1997181294
1998161214
1999193130
2000200224
1997-20007348512
Ryc. 1. Wcześniaki hospitalizowane w Klinice Patologii Noworodka (1997-2000).
Ryc. 2. ROP wśród wcześniaków hospitalizowanych w Klinice Patologii Noworodka (1997-2000).
Ryc. 3. ROP wśród wcześniaków z niską urodzeniową masą ciała (< 1500 g).
W pracy przeanalizowano przebieg leczenia tych dzieci pod kątem czynników ryzyka predysponujących do wystąpienia ROP.
Czynniki ryzyka, które zostały wzięte pod uwagę to:
– masa ciała,
– wczesny wiek ciążowy,
– ciężki lub średni stan w momencie urodzenia,
– respirator/tlenoterapia bierna,
– anemia,
– posocznica,
– wady układu krążenia,
– dysplazja oskrzelowo-płucna,
– krwotoki wewnątrzczaszkowe.
Wcześniaki z niższą masą ciała i krótszym wiekiem ciążowym rozwijały cięższe postaci retinopatii niż pozostałe. W naszej obserwacji ma-ksymalny wiek ciążowy wynosił 32 tygodnie. Wszystkie dzieci miały urodzeniową masę ciała poniżej 1500 gramów (tab. 2, ryc. 4).
Tabela 2. Zależność pomiędzy stopniem ROP, a masą ciała i wiekiem ciążowym.
Stopień ROPMasa ciałaWiek ciążowy
1250 g27
I/II°1220 g
1180 g
32
29
II°1000 g
1440 g
850 g
27
30
28
II/III°850 g31
III°1000 g
680 g
1200 g
25/26
25
31
IV/V°940 g
940 g
24
24
Ryc. 4. Liczba przypadków ROP i stopień zaawansowania.
Ryc. 5. Zależność pomiędzy stopniem ROP i wiekiem ciążowym.
Ryc. 6. Zależność pomiędzy stopniem ROP i urodzeniową masą ciała.
Przeanalizowano również zależności między stopniem zaawansowania retinopatii a wiekiem ciążowym i masą urodzeniową noworodków (ryc. 5, 6 – str. 34).
Wszystkie wcześniaki urodziły się w stanie ciężkim lub średnim (2-7 punktów w skali Apgar) i wymagały zastosowania w pierwszym okresie życia respiratora, a następnie tlenoterapii biernej. Wszystkie, również z powodu anemii, miały toczoną masę erytrocytarną (najczęściej wielokrotnie).
U większości dzieci badania bakteriologiczne krwi potwierdziły posocznicę. W tych przypadkach uzyskano dodatnią hodowlę następujących drobnoustrojów: Staphylococcus epidermidis (2), Staphylococcus aureus (1), Klebsiella oxytoca (1), Klebsiella pneumoniae (1), Pseudomonas sp. (1), Yersinia enterocolitica (1), Streptococcus pneumoniae//Haemophilus influenzae (1).
U dwojga dzieci stwierdzono przetrwały otwór owalny, a u jednego – przetrwały przewód tętniczy Botala.
W sześciu przypadkach doszło do wylewu wewnątrzczaszkowego (5 – II stopnia i 1 – IV stopnia). Wylew wewnątrzczaszkowy IV stopnia był powikłany wystąpieniem wodogłowia pokrwotocznego.
U trzech wcześniaków stwierdzono dysplazję oskrzelowo-płucną.
Paulina
Dziewczynka (ryc. 7) (z ciąży drugiej, porodu drugiego) urodzona drogami i siłami natury w 24 tygodniu ciąży, z masą urodzeniową 680 gramów, w zamartwicy (punktacja w skali Apgar w 1, 2, 5 minucie – 1, 2, 2 punkty).
Ryc. 7.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Prost M.E.: Główne przyczyny ślepoty i pogorszenia widzenia u dzieci oraz możliwości zapobiegania im i leczenia. Pediatria po Dyplomie 2000, 4/5:5-12. 2. Rajtar-Leontiew Z., Dudek R.: ROP u noworodków – spostrzeżenia własne. Nowa Pediatria 1998, 42-44. 3. Dobrzańska A. i wsp.: Retinopatia wcześniaków. Pediatria Polska 1998, 73(11):1167-1172. 4. Sullivan J.L.: Iron, plasma antioxidants and the „oxygen radical disease of prematurity”. From Research to Relevance 1988, 142:1341-1344. 5. Phelps D.L.: Vitamin E and retinopathy of prematurity – the clinical investigator´s perspective on antioxidant therapy – side effects and balancing risk and benefits. Birth Defects 1988, 24:209-218. 6. Prost M.E.: Zmiany w narządzie wzroku u wcześniaków. Medipress Pediatria 1999, 5(5):10-16. 7. Milewska-Bobula B.: Propozycje wielospecjalistycznej opieki nad niemowlęciem przedwcześnie urodzonym. Medipress Pediatria 5, 5:3-6. 8. Grałek M., Niwald A.: Wcześniactwo a narząd wzroku. Przegląd Pediatryczny 2000, 30(1):14-16. 9. Prost M.E.: Zastosowanie resekcji twardówki w leczeniu okresu 4b retinopatii wcześniaków. Klinika Oczna 2000, 102(1):13-16.
Nowa Pediatria 2/2001
Strona internetowa czasopisma Nowa Pediatria