Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografie? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis - wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2001, s. 32-34
Bogdan Kędzia
Nowości bibliograficzne
WYCIĄGI Z KORY WIERZBY ŁAGODZĄ BÓLE LĘDŹWIOWO-KRZYŻOWE
Chrubasik S., Eisenberg E., Balan E., Weinberger T., Luzatti R., Conradt C.: Treatment of low back pain exacebrations with willow bark extract: A randomized double-blind study. Am. J. Med. 2000, 109, 9-14.
Pomimo długiej historii stosowania kory wierzby białej (Salix alba L.) jako środka łagodzącego ból, niewiele jest obecnie informacji opartych na badaniach klinicznych oraz na temat dawek leczniczych tego surowca. Dlatego cenne są badania podjęte przez niemieckich klinicystów odnośnie wyciągu z kory wierzby białej jako środka uśmierzającego ból lędźwiowo-krzyżowy.
Czterotygodniowe kontrolowane badania kliniczne z podwójnie ślepą próbą na 210 chorych dowiodły, że podawanie 240 mg dziennie wyciągu z kory wierzby dawało znacznie bardziej korzystne efekty lecznicze w porównaniu do dawki 120 mg/dzień i placebo. U 91% badanych pacjentów po podaniu wyciągu ból ulegał złagodzeniu o 5 punktów lub więcej w 10-punktowej skali bólu.
Jednak głównym dowodem na przeciwbólowe działanie wyciągu z wierzby było badanie polegające na określaniu całkowitego ustępowania bólu bez potrzeby stosowania tramadolu. Badania wykazały, że u 39% chorych otrzymujących 240 mg wyciągu z kory wierzby dziennie ból lędźwiowo-krzyżowy ustępował całkowicie w ciągu ostatniego tygodnia leczenia, w porównaniu do 21% chorych otrzymujących 120 mg wyciągu dziennie i 6% chorych, którym podawano palcebo.
W podsumowaniu autorzy podkreślają, że stosowanie wyciągu z kory wierzby pozwalało na znaczne złagodzenie bólu lędźwiowo-krzyżowego u dużej liczby chorych już po pierwszym tygodniu leczenia, którzy nie potrzebowali tramadolu do jego uśmierzenia, w przeciwieństwie do grupy chorych otrzymujących placebo, gdzie tramadol używany był w ciągu całego cyklu badań.

VITEX ŁAGODZI OBJAWY ZESPOŁU NAPIĘCIA PRZEDMIESIĄCZKOWEGO
Loch E.-G., Selle H., Boblitz N.: Treatment of premenstrual syndrome with phytopharmaceutical formulation containing Vitex angus castus. Journal of Women´s Health and Gender-Based Medicine 2000, 9, 315-320.
Autorzy postanowili przebadać kliniczne preparat niemiecki Femicur, zawierający w swym składzie wyciąg z owoców Vitex agnus-castus L. (niepokalanka pieprzowego), krzewu powszechnie występującego w rejonie śródziemnomorskim, pod kątem leczenia objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego, towarzyszących 40% płodnych kobiet. Do najważniejszych objawów tego zespołu zalicza się: depresje, niepokój, bóle głowy i nadmierne nawodnienie (obrzęki).
Badania przeprowadzono na 1634 kobietach, które otrzymywały dwa razy dziennie po jednej kapsułce Femicuru. Objawy odczuwane przed leczeniem i po 3 cyklach miesiączkowych, w trakcie których pacjentki dostawały preparat, lekarze zapisywali na specjalnych kwestionariuszach o 7-stopniowej skali.
Po badaniach u większości kobiet stwierdzono złagodzenie objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego. U 42% kobiet objawy tego zespołu całkowicie ustąpiły, w 51% przypadków uległy one znacznemu złagodzeniu, w 6% przypadków nie zanotowano zmian, a u 1% pacjentek objawy nasiliły się. Ponadto 94% kobiet otrzymujących preparat uznało, że był on przez nie tolerowany dobrze lub bardzo dobrze i nie doznawały one w trakcie jego przyjmowania żadnych objawów ubocznych.

LEKTYNY JEMIOŁY USUWAJĄ SKUTKI UBOCZNE LECZENIA PACJENTEK CYTOSTATYKAMI
Brunnen U.: Mistellektine bessern Lebensqualität von Tumorpatientinnen. Pharm. Ztg. 2000, 145, 38.
Pacjentki z nowotworem sutka, które po usunięciu guza leczone były cytostatykami i dodatkowo otrzymywały preparat Lektinol, nie odczuwały skutków ubocznych, jakie niosą z sobą leki przeciwnowotworowe. Donosi o tym firma farmaceutyczna Madaus, powołując się na nie opublikowane jeszcze wyniki badań klinicznych. Przed czterema laty firma ta wyprodukowała pierwszy standaryzowany preparat z jemioły. Na postawie badań na zwierzętach i testach in vitro stwierdzono, że najważniejszym immunoaktywnym składnikiem tego preparatu jest mistellektyna-1 (ML-1).
W kontrolowanych badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, przeprowadzonych na 272 pacjentkach z nowotworem sutka, które po operacyjnym usunięciu guza poddane zostały chemioterapii i przez 15 tygodni dwa razy w tygodniu otrzymywały podskórnie 0,5 ml Lektinolu lub placebo, określano uboczne działanie cytostatyków na organizm. Po zakończeniu badań stwierdzono, że pacjentki, które otrzymywały Lektinol rzadziej cierpiały na zmęczenie, mdłości, wymioty i brak apetytu w porównaniu do pacjentek nie otrzymujących preparatu. Poza tym podawanie Lektinolu nie miało wpływu na parametry hematologiczne, natomiast wyraźnie korzystnie wpływało na parametry immunologiczne, m.in. zwiększając liczbę komórek T.
Większość pacjentek dobrze znosiła terapię lektynami z jemioły, przy czym 18% cierpiała na miejscowe reakcje w okolicy wstrzyknięcia, jednak żadna z nich nie przerwała z tego powodu przedwcześnie leczenia. Na tej podstawie uznano, że leczenie kobiet po usunięciu nowotworu sutka i chemioterapii za pomocą preparatu Lektinol może być bardzo przydatne w terapii.

PRZECIWKASZLOWE WŁAŚCIWOŚCI ASPARAGUS RACEMOSUS
Mandal S.C., Kumar A.C.K., Lakhsmi S.M., Sinha S., Murugesan T., Saha B.P., Pal M.: Antitussive effect of Asparagus recemosus root against sulfur dioxideinduced cough in mice. Fitoterapia 2000, 71, 686-689.
Roślina Asparagus racemosus Willd pochodzi z Indii, gdzie w systemie medycyny tradycyjnej Ayurweda stosowana jest na szereg dolegliwości, głównie jako lek przeciwdrobnoustrojowy (czerwonka, biegunki, gruźlica, trąd), ale także jako środek przeciwkaszlowy. Autorzy postawili sobie za cel sprawdzenie na drodze doświadczalnej, czy roślina ta rzeczywiście odznacza się działaniem przeciwkaszlowym. Otrzymali oni z korzenia A. racemosus wyciąg metanolowy i po zagęszczeniu do sucha podawali go drogą doustną szczurom. Zwierzęta kontrolne otrzymywały fosforan kodeiny. Następnie zwierzęta poddawano działaniu par SO2 i rejestrowano odruchy kaszlowe.
Badania wykazały, że wyciąg z korzenia A. racemosus odznacza się stosunkowo silnym działaniem przeciwkaszlowym. Wyciąg w dawkach 200 i 400 mg/kg masy ciała zwierząt hamował w 40 i 59% odruchy kaszlowe u szczurów, podobnie jak fosforan kodeiny podawany szczurom w dawkach 10 i 20 mg/kg m.c.

EUGENOL ZAPOBIEGA POWSTAWANIU WRZODÓW ŻOŁĄDKA
Capasso R., Pinto L., Vuotto M.L., Di Carlo G.: Preventative effect of eugenol on PAF and ethanol-induced gastric mucosal damage. Fitoterapia 2000, 71, S131-S137.
Eugenol jest związkiem fenolowym z łańcuchem allilowym, występującym w znacznych ilościach w takich produktach jak gałka muszkatołowa i olejek goździkowy. Znany jest z silnego działania na drobnoustroje i znalazł praktyczne zastosowanie w stomatologii. Jednak jego właściwości hamowania rozwoju wrzodów żołądka i ochraniające błonę śluzową żołądka przed uszkodzeniem nie zostały dotąd dokładnie poznane.
Autorzy w badaniach na zwierzętach dowiedli, że eugenol odgrywa nie tylko rolę środka zmniejszającego liczbę wrzodów żołądka, ale także zapobiega ich powstawaniu i ochrania błonę śluzową tego narządu przed uszkodzeniem różnymi środkami, między innymi alkoholem etylowym. W tym względzie jego działanie zapobiegające i lecznicze w chorobie wrzodowej żołądka jest znacznie lepsze od takich znanych leków, jak cymetydyna i karbenoksolon.
Mechanizm przeciwwrzodowego działania eugenolu nie jest jasny. Do niedawna uważano, że związek ten jest potencjalnym inhibitorem lipooksygenazy. Obecnie eugenolowi przypisuje się hamowanie uwalniania leukotrienów w procesie zapalnym, co ma w efekcie zapobiegać uszkodzeniu błony śluzowej żołądka.

PRZECIWBÓLOWE DZIAŁANIE MARUBINY
De Jesus R.A.P., Cechinal-Filho V., Oliveira A.E., Schlemper V.: Analysis of the antinociceptive properties of marrubiin isolated from Marrubium vulgare. Phytomedicine 1999, 7, 111-115.
Marubina jest diterpenem typu labdanu o charakterze laktonu goryczowego i jest produktem wtórnym powstałym z premarubiny. Związek ten występuje w Marrubium vulgare L. (szancie zwyczajnej). Poprzednie badania autorów na zwierzętach wykazały, że wyciąg z szanty odznacza się działaniem łagodzącym ból i rozluźniającym mięśnie gładkie. Obecne badania miały na celu porównanie działania przeciwbólowego wyciągu etanolowego z szanty, marubiny i aspiryny (substancji referencyjnej) z użyciem myszy jako modelu doświadczalnego.
Przeprowadzone badania wykazały, że marubina odznacza się wyraźnym działaniem przeciwbólowym, zarówno po podaniu doustnym, jak i pozajelitowym, przewyższającym znacznie działanie wyciągu z szanty i aspiryny. Okazało się, że posiada ona pierwotne i wtórne działanie przeciwbólowe. Działanie to autorzy tłumaczą podwójnym mechanizmem. Pierwotne działanie przeciwbólowe jest efektem bezpośredniego oddziaływania marubiny na receptory czuciowe, wtórne ma być konsekwencją oddziaływania tego związku na drodze przeciwzapalnej i regulacji poziomu uwalnianych prostaglandyn. Autorzy przestrzegają jednak przed bezpośrednim przenoszeniem otrzymanych wyników na ludzi.

CZOSNEK W LECZENIU KRYPTOKOKOZY
Khan Z.H., Katiyar R.: Potent anti-fungal activity of garlic (Allium sativum) against experimental murine disseminated cryptococcosis. Pharmaceutical Biology 2000, 308, 87-100.
Cryptococcum neoformans jest chorobotwórczym grzybem drożdżoidalnym zagrażającym życiu człowieka. Jest on szczególnie niebezpieczny dla chorych na AIDS, u których po zakażeniu w 90% powoduje zapalenie opon mózgowych. Leczenie tego schorzenia jest trudne ze względu na wysoką oporność kryptokoków na syntetyczne leki przeciwgrzybicze.
Przeprowadzone przez autorów badania wskazują, że wodny wyciąg z czosnku może być potencjalnym lekiem przeciwkryptokokowym. Wyciąg ten stosowany zarówno in vitro, jak i in vivo w 100% zapobiegał powstaniu rozsianej kryptokokozy. Również próby zastosowania wodnego wyciągu z czosnku w warunkach klinicznych były pomyślne. Okazało się, że wyciąg z dobrym skutkiem zabezpieczał chorych na AIDS przed zakażeniem kryptokokami. Daje to nadzieję, że wodny wyciąg z Allium sativum stanie się skutecznym lekiem przeciwgrzybiczym w walce z kryptokokowym zapaleniem opon mózgowych.
Postępy Fitoterapii 1/2001
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii