Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

© Borgis - Postępy Fitoterapii 1/2009, s. 65-66
Nowości bibliograficzne
Relaksacyjne działanie olejku sandałowego
Heuberger E., Hongratanaworakit T., Buchbauer G.: East Indian sandalwood and α-santalol odor increase physiological and self-rated arousal in humans. Planta Med. 2006, 72, 792-800.
Olejek sandałowy, otrzymywany z drewna sandałowca białego ( Santalum album L.), zawiera ponad 90% alkoholu seskwiterpenowego santalolu. Santalol zawiera w swoim składzie 50-60% α-santalolu i 20-25% β-santalolu. Olejek sandałowy w medycynie orientalnej stosowany jest jako afrodyzjak, środek przeciwdepresyjny, relaksacyjny i uspokajający.
Badania obejmowały 36 młodych ludzi, w tym 18 mężczyzn i 18 kobiet, podzielonych na 3 grupy po 12 osób (6 mężczyzn i 6 kobiet w grupie). Jedna grupa ochotników otrzymywała w postaci aerozolu wodę (grupa kontrolna), druga olejek sandałowy, a trzecia α-santalol w postaci czystej substancji. Olejek eteryczny i α-santalol podawano w postaci nebulizacji w ilości 250 mg na jeden zabieg trwający 20 min. Badania wykonywano w 2 lub 3 powtórzeniach.
Wykazano, że olejek sandałowy zwiększał przewodnictwo skóry o 15,9%, częstotliwość mrugnięć powieką o 10,1%, powodował odprężenie o 53,2%, obniżał koncentrację uwagi o 32,6%, zmniejszał zdolności manualne o 24,8% oraz poprawiał nastrój o 17,1%. Łącznie jego działanie relaksacyjne oceniono na około 25% w porównaniu do kontroli. Bardzo podobne działanie relaksacyjne wykazywał α-santanol. Na tej podstawie autorzy sugerują zastosowanie praktyczne obu substancji w aerozoloterapii.
Propolis zapobiega uszkodzeniu wątroby przez czterochlorek węgla
Bhadauria M., Nivala S.K., Shukla S.: Multiple treatment of propolis extract ameliorates carbon tetrachloride induced liver injury in rats. Food Chem. Toxicol. 2008, 46, 2703-2712.
Badania miały na celu określenie przydatności etanolowego ekstraktu z propolisu (EEP) jako środka ochraniającego wątrobę i nerki przed szkodliwym działaniem czterochlorku węgla (CCl4). W badaniach użyto szczury, które zatruwano na drodze doustnego podawania 0,5 ml/kg masy ciała CCL4 przez 3 dni. Następnie przez kolejne 3 dni szczurom podawano 50, 100, 200 i 400 mg/kg m.c. EEP (o zawartości 62,8% substancji biologicznie aktywnych. Jako kontrolę pozytywną wykorzystano sylimarynę w dawce 50 mg/kg m.c. szczura.
Stwierdzono, że podawanie CCl4 powodowało bardzo duże uszkodzenia organizmu szczurów, które oceniano na podstawie parametrów biochemicznych surowicy krwi oraz tkanek wątroby i nerek. Natomiast wielokrotne podawanie EEP w dużym stopniu przywracało pierwotny stan tych narządów. Po podaniu 50 mg EEP całkowita wartość ochronna wynosiła 45,3%, po podaniu 100 mg – 53,9%, po podaniu 200 mg – 64,8% i po podaniu 400 mg/kg m.c. EEP, całkowita wartość ochronna wątroby i nerek przed uszkodzeniem przez CCl4 wynosiła 70,0%. Dla porównania wartość ta w odniesieniu do sylimaryny (50 mg/kg m.c.) wynosiła 70,6%.
Badania wykazały, że wielokrotne podawanie EEP w dużym stopniu zapobiegało uwalnianiu transaminaz (asparaginianowej i alaninowej), alkalicznej fosfatazy, dehydrogenazy mleczanowej, γ-glutamylo transpeptydazy oraz mocznika i kwasu moczowego w surowicy krwi; usprawniało aktywność enzymów metabolizujących leki w mikrosomach wątrobowych, takich jak hydroksylaza anilinowa i demetylaza N-amidopirynowa; wyraźnie hamowało peroksydację lipidów oraz w dużym stopniu zwiększało poziom glutationu w wątrobie i nerkach; powodowało korzystne zmiany zawartości węglowodanów (glukozy we krwi i glikogenu w tkankach), zawartości białka (w surowicy, mikrosomach i tkankach) oraz zawartości lipidów (triglicerydów oraz cholesterolu całkowitego i zestryfikowanego w surowicy krwi, wątrobie i nerkach) w porównaniu z kontrolą (CCl4).
Podawanie EEP również przywracało początkowy stan histologiczny wątroby i nerek ciężko uszkodzonych podawaniem CCl4. Ochronna aktywność EEP w dawkach 200 i 400 mg/kg m.c. szczurów była statystycznie porównywalna z sylimaryną, podawaną zwierzętom w dawce 50 mg/kg m.c. Stwierdzono, że EEP wykazywał jednak w porównaniu do sylimaryny lepszą efektywność w odniesieniu do niektórych parametrów, a mianowicie przyspieszał redukcję glutationu w wątrobie i nerkach, podwyższał aktywność demetylazy N-amidopirynowej w mikrosomach, powodował wzrost zawartości białka ogólnego w mikrosomach i glikogenu w wątrobie, a także znacznie obniżał poziom triglicerydów i cholesterolu w surowicy krwi i tkankach. Podawanie EEP zwiększało zatem potencjał ochronny organizmu szczurów w stopniu wyższym od sylimaryny.
Ponadto autorzy pracy dodają, że podawanie EEP szczurom w dawkach do 1400 mg/kg m.c. drogą doustną było bezpieczne i nie powodowało żadnych działań ubocznych, co wskazuje na dużą tolerancję tego środka ochronnego i możliwość stosowania go w odpowiednio wysokich dawkach w przypadkach zatrucia CCl4.
Galangina powoduje agregację gronkowców
Cushine T.P.T., Hamilton V.E.S., Chapman D.G. i wsp.: Aggregation of Staphylococcus aureus following treatment with the antibacterial flavonol galangin. J. Appl. Microbiol 2007; 103: 1562-1567.
Galangina jest flawonoidem z grupy flawonoli, który występuje w większych ilościach w propolisie i roślinie południowoafrykańskiej Helichrysum aureonitens (z rodziny Asteraceae). Poprzednie badania autorów wykazały, że galangina wykazuje działanie przeciwgronkowcowe i zabija komórki tego gatunku bakterii w stężeniach od 25 do 50 ?g/ml.
Przeprowadzone badania wykazały, ze galangina w stężeniu 50 ?g/ml redukuje w srodowisku płynnym liczbę komórek wzorcowego szczepu Staphylococcus aureus NCTC 6571 z 5?107 do wartości 3?103 (15 000 razy) w ciągu 60 min ekspozycji.
Badania z użyciem mikroskopu świetlnego wykazały, że wszystkie komórki badanego szczepu S. aureus pod wpływem galanginy uległy agregacji w grupy zawierające od 20 do 40 komórek (53,2%), od 41 do 100 komórek (38,7%) i powyżej 100 komórek (8,1%). Świadczy to o zlepianiu się komórek gronkowców, co jest prawdopodobnie wynikiem uszkodzenia błon komórkowych bakterii w obecności galanginy i tłumaczy działanie bakteriobójcze tego związku w stosunku do omawianego drobnoustroju. Doświadczenie to jest dowodem na działanie bakteriobójcze niektórych substancji roślinnych na drobnoustroje.
Wybór i opracowanie
Prof. dr hab. Bogdan Kędzia
Postępy Fitoterapii 1/2009
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii