Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 9/2007, s. 431-434
*Anna Dyczkowska, Iwona Grabska-Liberek, Jaromir Wasyluk, Agnieszka Jamrozy-Witkowska, Agnieszka Nowosielska, Irmina Jankowska-Lech
Preparaty złożone w farmakoterapii jaskry wtórnej
Fixed combinations in the secondary glaucoma topical therapy
Klinika Okulistyki Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego
p.o. Kierownika Kliniki: dr n. med. Iwona Grabska-Liberek
Streszczenie
Farmakologiczne leczenie jaskry wtórnej jest trudne i często wymaga stosowania dwóch leków o różnym mechanizmie działania. Korzystniejsze i bardziej bezpieczne jest podawanie preparatów złożonych niż dwóch odrębnych substancji chemicznych. Teoretycznie możliwe jest łączenie leków wchodzących w skład wszystkich pięciu grup stosowanych w leczeniu jaskry. Najsilniejsze działanie terapeutyczne wykazują połączenia β-blokerów z przedstawicielami wszystkich innych grup oraz inhibitorów anhydrazy węglanowej z α-2 agonistami. W chwili obecnej na rynku dostępnych jest pięć preparatów złożonych o działaniu hipotensyjnym: metipranolol 0,1%/pilocarpinum 2,0%, timolol 0,5%/latanoprost 0,005%, timolol 0,5%/travoprost 0,004% i timolol 0,5%/dorzolamid 2%. Wybór jednego z nich powinien mieć charakter indywidualny i uwzględniać rodzaj jaskry i przyczynę ją wywołującą.
Summary
Pharmacological therapy of the secondary glaucoma is a complex issue and it often needs a combination of two drugs with different mechanisms of action. It is more beneficial and safe to administer a combined medications comparing to the separate pharmaceutical agents. It is theoretically possible to combine drugs from all five groups of medications used in glaucoma threapy. The most potent effects are observed in combinations of β-blockers with other groups and carbonic anhydrase inhibitors with α-2 agonists. There are five fixed-combinetion hypotensive agensts on the market at the moment: metipranolol 0.1%/pilocarpinum 2.0%, timolol 0.5%/latanoprost 0.005%, timolol 0.5%/travoprost 0.004% i timolol 0.5%/dorzolamid 2%. In the proper choice of the drug the individual conditions, type of secondary glaucoma and its background should always be considered.
Wstęp
Jaskra wtórna, w przeciwieństwie do pierwotnej, powstaje wskutek lub w przebiegu innego stanu patologicznego oka. Leczenie jej zatem musi uwzględniać z jednej strony obniżenie ciśnienia śródgałkowego, a z drugiej usunięcie – w miarę możliwości – czynnika wywołującego określony typ jaskry wtórnej. Postęp neuropatii jaskrowej w niektórych przypadkach można zahamować wyłącznie farmakologicznie. W razie progresji choroby mimo zastosowania maksymalnej farmakoterapii konieczny może być zabieg laserowy lub operacyjny. Farmakologiczne leczenie jaskry wtórnej jest trudne i niejednokrotnie żaden rodzaj monoterapii nie przynosi pożądanego rezultatu. W takich sytuacjach bywa efektywne użycie dwóch środków farmakologicznych. Politerapię można prowadzić stosując dwa odrębne leki obniżające ciśnienie śródgałkowe lub preparat złożony.
Preparaty złożone
Preparatem złożonym w okulistyce jest taka postać leku, która zawiera dwa działające synergistycznie środki farmakologiczne. Połączenie czynnych substancji zmniejsza konieczną liczbę zakropleń dwóch odrębnych leków, które często należy podawać w różnych godzinach. Jeśli zalecone są one o tej samej porze dnia, stosowanie preparatu złożonego eliminuje efekt wypłukiwania. Zredukowanie dobowej dawki poszczególnych składników, a także mniejsza ilość użytych środków konserwujących, obniżają ryzyko występowania niepożądanych objawów miejscowych i ogólnych. Niewątpliwą korzyścią jest zwiększenie dyscypliny podawania leków i poprawa jakości życia. Dotyczy to zarówno pacjentów czynnych zawodowo, jak i dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych, wymagających stałej opieki. Stosując preparat złożony, który ma większy efekt terapeutyczny niż jego składowe, osiąga się łatwiej cel leczenia, jakim jest zachowanie użytecznej funkcji wzroku w przebiegu neuropatii jaskrowej (1, 2).
W miejscowym leczeniu jaskry stosuje się pięć grup leków: α-2 agoniści, β-blokery, inhibitory anhydrazy węglanowej, parasympatykomimetyki oraz analogi prostaglandyn. Teoretycznie możliwe jest łączenie ze sobą leków ze wszystkich grup, z wyjątkiem środków z tej samej grupy. Dobry efekt addytywny uzyskuje się łącząc β-blokery ze środkami ze wszystkich pozostałych grup oraz inhibitory anhydrazy węglanowej z a-2 agonistami. Połączenie analogów prostaglandyn z parasympatykomimetykami, mimo że oba obniżają ciśnienie śródgałkowe, nie jest korzystne. Działanie prostaglandyn, które obniżają ciśnienie śródgałkowe, zwiększając odpływ cieczy wodnistej drogą niekonwencjonalną, zostaje bowiem wyhamowane w czasie skurczu mięśnia rzęskowego po zastosowaniu parasympatykomimetyku (1, 3, 4).
Możliwości kojarzenia tych grup i efekt terapeutyczny poszczególnych połączeń przedstawia tabela 1 (3).
Tabela 1. Możliwe połączenia leków przeciwjaskrowych.
Środek farmakologicznyα2 (+)β (-)IAWPS (+)PG/PI
α2 agoniściX++++++
β-blokery++X++++++
Inhibitory anhydrazy węglanowej++++X++
Cholinergiczne - parasympatykomimetyczne++++X-/+
Prostaglandyny, Prostamidy++++-/+X
Preparaty złożone dostępne na rynku polskim
Aktualnie w naszym kraju zarejestrowanych jest pięć preparatów złożonych o działaniu hipotensyjnym: Normoglaucon, Fotil, Xalacom, Duotrav i Cosopt.
Lekami łączącymi β-bloker i parasympatykomimetyk są Normoglaucon, zawierający w swym składzie 0,1% metipranolol i 2% pilokarpinę oraz Fotil, składający się również z 2% pilokarpiny, ale zawierający inny β-bloker – 0,5% timolol. Obniżenie ciśnienia śródgałkowego uzyskuje się dwojako: poprzez zmniejszenie wydzielania cieczy wodnistej, blokując receptory β w ciele rzęskowym oraz ułatwienie jej odpływu drogą konwencjonalną przez beleczkowanie, co jest wynikiem działania pilokarpiny. Dodatkowo ta ostatnia zwężając źrenicę, oddziela podstawę tęczówki od beleczkowania, a więc otwiera kąt przesączania. Oba te leki stosuje się dwa razy dziennie, uzyskując dzięki temu zmniejszenie dziennej dawki pilokarpiny i ograniczając jej działanie niepożądane.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Mrozowski T., Goś R.: Leki stosowane w leczeniu jaskry. W: Leki okulistyczne – kompendium. Wyd. 1. Warszawa: PZWL; 2000; 160-199.
2. Niżankowska M.H.: Jaskra – Przewodnik diagnostyki i terapii. Wyd. 1. Wrocław: Górnicki – Wydawnictwo Medyczne; 2001; 51-128.
3. Terminology and Guidelines for Glaucoma. 2nd ed . Copyright European Glaucoma Society; Savona – Italy; 2003; Ch. 3. p 7-26.
4. Kański J.J.: Okulistyka kliniczna. Wyd. 2. Wrocław: Górnicki – Wydawnictwo Medyczne; 2005; 192-269.
5. Matusiak D., et al.: Analogi prostaglandyn – nowe możliwości leczenia jaskry i nadciśnienia ocznego. Okulistyka, wyd. spec. Kwiecień 2004; 20-9.
6. Stewart W.C.: The role of prostaglandin based fixed combinations in the treatment of glaucoma. Lodz, Poland, 2006.
7. Schuman J.S., et al.: Efficacy and safety of a fixed combination of travoprost 0,004%/timolol 0,5% ophthalmic solution once daily for open-angle glaucoma or ocular hypertension. Am. J. Ophtalmol., 2005; 140: 242-50.
8. Hughes B.A., et al.: A three-month, multicenter, double-masked study of the safety and efficacy of travoprost 0,004%/timolol 0,5% ophthalmic solution compared to travoprost 0,004% ophthalmic solution and timolol 0,5% dosed concomitantly in subjects with open-angle glaucoma or ocular hypertension. J. Glaucoma., 2005; 14: 392-9.
9. Kański J.J., Tesla P.: Jaskra. Kompendium diagnostyki i leczenia. Wyd. 1. Wrocław. Górnicki – Wydawnictwo Medyczne. 2006; 64-86.
10. Pilas-Pomykalska M., Czajkowski J.: Farmakologiczne leczenie jaskry z naczyniowymi czynnikami ryzyka. Okulistyka, wyd. spec. Luty 2005; 8-13.
11. Henderer J.D., et al.: Timolol/dorzolamide combination therapy as initial treatment for intraocular pressure over 30 mm Hg. J. Glaucoma., 2005; 14: 267-70.
12. Parmaksiz S., et al.: A comparison of travoprost, latanoprost, and the fixed combination of dorzolamide and timolol in patients with pseudoexfoliation glaucoma. Eur. J. Ophtalmol., 2006; 16: 73-80.
13. Shin D.H., et al.: Efficacy and safety of the fixed combinations latanoprost/timolol versus dorzolamide/timolol in patients with elevated intraocular pressure. Ophtalmology. 2004; 111, 276-82.
14. Barnebey H.S., et al.: The safety et efficacy of travoprost 0,004%/timolol 0,5% fixed combination ophthalmic solution. Am. J. Ophtalmol.; 2005; 140: 1-7.
15. Kański J.J., et al.: Kolorowy podręcznik diagnostyki i terapii. Wyd. 1 polskie. Wrocław: Wydawnictwo Medyczne; 1988.
16. Wierzbowska J.: Jaskra neowaskularna – patogeneza, diagnostyka i leczenie. Okulistyka supl. 2002; 2, 128-34.
otrzymano: 2007-04-16
zaakceptowano do druku: 2007-06-29

Adres do korespondencji:
*Anna Dyczkowska
Klinika Okulistyki CMKP SPSK im. Prof. Orłowskiego
ul. Czerniakowska 231, 00-416 Warszawa
tel./fax: (0-22) 629-71-09
e-mail: kl.okulistyki@szpital-orlowskiego.pl

Postępy Nauk Medycznych 9/2007
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych