Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Zastanawiasz się, jak wydać pracę doktorską, habilitacyjną lub monografię? Chcesz dokonać zmian w stylistyce i interpunkcji tekstu naukowego? Nic prostszego! Zaufaj Wydawnictwu Borgis – wydawcy renomowanych książek i czasopism medycznych. Zapewniamy przede wszystkim profesjonalne wsparcie w przygotowaniu pracy, opracowanie dokumentacji oraz druk pracy doktorskiej, magisterskiej, habilitacyjnej. Dzięki nam nie będziesz musiał zajmować się projektowaniem okładki oraz typografią książki.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Nauk Medycznych 3-4/2001, s. 21-24
Krzysztof Kurek, Andrzej Habior
Markery biochemiczne pierwotnego raka wątroby*
Biochemical markers of hepatocelullar carcinoma
Klinika Gastroenterologii CMKP, Centrum Onkologii – Instytut w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Eugeniusz Butruk
Streszczenie
Zapadalność na pierwotnego raka wątroby należy do najwyższych wśród nowotworów złośliwych na świecie. Wyodrębniono grupy wysokiego ryzyka hepatoma, do których należą przede wszystkim pacjenci z marskością oraz wirusowym zapaleniem wątroby typu B i C. Trwają badania nad optymalnym schematem badań przesiewowych w tych grupach chorych. Powszechnie akceptowany schemat polegający na powtarzanym badaniu ultrasonograficznym oraz oznaczaniu stężenia AFP w surowicy nie wydłuża przeżycia pacjentów. Niezadowalająca czułość i swoistość alfa-fetoproteiny w wykrywaniu HCC były punktem wyjścia badań nad innymi biochemicznymi markerami tego nowotworu, jak des-g-karboskyprotrombina, ferrytyna, TNF, czy a-L-fukozydaza. Poza a-L-fukozydazą, która jest słabo poznana, wartość diagnostyczna pozostałych markerów nie jest wysoka. Konieczne są dalsze badania nad już wykrytymi i nowymi markerami biochemicznymi pierwotnego raka wątroby.
Summary
Primary hepatocelullar carcinoma is one of most common malignant diseases in the world. Groups of patients with a high risk of hepatoma have been defined. They mainly contain patients with cirrhosis and viral hepatitis B and C. Studies on an optimal screening program in those patients have been performed. No evidence of improving the patient´s survival with generally accepted scheme based on repeated ultrasonography and measuring of serum alpha-fetoprotein level has been found. Numerous studies on other biochemical markers of hepatoma including des-g-carboxy prothrombin, ferritin, TGF or ?a-L-fucosidase have been performed. Apart from a-L-fucosidase which is not well described the sensitivity and specifity of these markers are not satisfactory. Further studies on new biochemical markers of hepatocelullar carcinoma are essential.
Pierwotny rak wątroby (rak wątrobowo-komórkowy, hepatoma, ang. hepatocellular carcinoma – HCC) jest jednym z najczęściej występujących na świecie nowotworów złośliwych, stanowi przyczynę ponad miliona zgonów rocznie. Zapadalność na pierwotnego raka wątroby waha się w zależności od regionu geograficznego i jest najniższa w krajach północnej Europy i w Stanach Zjednoczonych, gdzie nie przekracza 10/100 000 mieszkańców na rok, a najwyższa w Afryce i Azji Południowo-Wschodniej, gdzie osiąga 100/100 000 mieszkańców na rok. Dane epidemiologiczne dotyczące HCC w Polsce są ubogie. Według Koszarowskiego i Nowackiego zapadalność na HCC w Polsce wynosiła w 1993 roku 5,7/100 000 mężczyzn oraz 2,7/100 000 kobiet na rok (11). Wieloletnie badania nad epidemiologią pierwotnego raka wątroby doprowadziły do wyodrębnienia grup zwiększonego ryzyka wystąpienia tego nowotworu. Wyniki prospektywnego badania, jakie przeprowadzono na Tajwanie wskazują, że względne ryzyko HCC wśród zakażonych wirusem B zapalenia wątroby (HBV) przekracza 100 (3). Wiadomo również, że do grup zwiększonego ryzyka HCC należą osoby zakażone wirusem C zapalenia wątroby (HCV) (względne ryzyko porównywalne z zakażeniem wirusem typu B), pacjenci z marskością niezależnie od etiologii, z alkoholową chorobą wątroby, a w mniejszym stopniu chorzy na hemochromatozę, tyrozynemię, a także kobiety stosujące doustną antykoncepcję oraz osoby przyjmujące sterydy anaboliczne. Zdefiniowanie populacji pacjentów szczególnie narażonych na wystąpienie hepatoma oraz dane wskazujące na wydłużenie przeżycia w grupie chorych, u których nowotwór został wykryty we wczesnym stadium, stały się bodźcem do stworzenia programu badań przesiewowych. Dość powszechnie akceptowany schemat tych badań obejmuje ocenę ultrasonograficzną wątroby oraz oznaczanie stężenia alfa-fetoproteiny (AFP) w surowicy w różnych odstępach czasu. Obecnie analizuje się wartość diagnostyczną i prognostyczną innych biochemicznych markerów HCC.
Alfa-fetoproteina
Alfa-fetoproteina jest glikoproteiną syntetyzowaną w okresie płodowym przez ciałko żółte i wątrobę, a w ilościach śladowych także przez komórki błony śluzowej przewodu pokarmowego. Po porodzie stężenie AFP w surowicy noworodka spada i od 6-10 miesiąca życia uzyskuje stałą wartość 4-20 ng/ml. Autorzy fińscy stwierdzili, że u 78% do 89% pacjentów z pierwotnym rakiem wątroby stężenie AFP w surowicy przekracza 50 ng/ml i rośnie wraz ze średnicą guza (24). Wyniki prac, w których grupę badaną stanowili pacjenci z pierwotnym rakiem wątroby o małej średnicy guza wskazują na niską wartość diagnostyczną alfa-fetoproteiny w tej grupie chorych. Przy założeniu, że górna granica prawidłowego stężenia AFP w surowicy wynosi 20 ng/ml, czułość wykrywania HCC wynosiła 39%, zaś przy przyjęciu za górną granicę normy 100 ng/ml malała do 13% (21). Dopiero przy założeniu, że górna granica prawidłowego stężenia AFP w surowicy wynosi 3000 ng/ml, swoistość alfa-fetoproteiny w rozpoznawaniu HCC przekracza 99% i maleje wraz z obniżaniem powyższej wartości. Dowiedziono, że wartość diagnostyczna AFP w wykrywaniu pierwotnego raka wątroby jest różna w zależności od grupy badanej. Wśród pacjentów zakażonych HBV swoistość AFP w wykrywaniu pierwotnego raka wątroby oceniono na 50%, podczas gdy wśród osób nie zakażonych wynosiła ona 78% (13). Odsetek pacjentów z HCC, u których stężenie AFP w surowicy jest podwyższone, waha się również w zależności od regionu geograficznego i jest większy na obszarach o znacznej częstości występowania HCC, tj. na Dalekim Wschodzie i w Afryce Południowej w porównaniu z Europą i Ameryką Północną (93% vs 70% pacjentów ze stężeniem AFP powyżej 20 ng/ml) (7). Wydaje się, że podstawową rolę odgrywa tu zmienność rasowa (nieprawidłowo wysokie stężenie AFP stwierdza się u 51% białych pacjentów z pierwotnym rakiem wątroby i u 75% do 95% chorych z ras innych niż biała) (20). Stężenie alfa-fetoproteiny w surowicy wzrasta również w innych chorobach, m.in. w wirusowym zapaleniu wątroby, a także u pacjentów z guzami jajnika i jąder wywodzącymi się z komórek zarodkowych, guzami przerzutowymi do wątroby (5-10%) oraz nowotworami złośliwymi przewodu pokarmowego – w tym w raku trzustki (24%), raku żołądka (15%) i raku jelita grubego (3%) i rzadziej w raku pęcherzyka żółciowego (17). Jedynie u pojedynczych pacjentów z powyższymi chorobami miano AFP przekracza 400 ng/ml. Wzrost stężenia alfa-fetoproteiny stwierdza się także u palaczy tytoniu oraz kobiet w ciąży. Hayward i wsp. przeprowadzili badanie polegające na systematycznym (powtarzanym co 6 miesięcy) oznaczaniu antygenu s wirusa B zapalenia wątroby (HBsAg) wśród 53 000 rdzennych mieszkańców Alaski, którzy stanowili 75% ogólnej populacji. Spośród 1487 nosicieli HBsAg, u 349 (23%) stwierdzono podwyższone stężenie AFP w surowicy. Kobiety w ciąży stanowiły 73% pacjentów z tej grupy (9).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Aoyagi Y. et al.: Cancer 1991, 67:2390.
2. Aoyagi Y. et al.: Hepatology 1993, 17:50.
3. Beasley R.P. et al.: Lancet 1981, 2:1129.
4. Bukofzer S.: Br J Cancer 1989, 59:417.
5. Colombo M. et al.: N Engl J Med 1991, 10:675.
6. Deugnier Y. et al.: Hepatology 1984, 4:889.
7. Di Bisceglie A.M. et al.: Hepatology 1998, 28:1161.
8. Giardina M.G. et al.: Cancer 1992, 70:1044.
9. Heyward W.L. et al.: Int J Cancer 1981, 28:47.
10. Izuno K.: Hepato-Gastroenterology 1995, 42:387.
11. Koszarowski T., Nowacki M.: Choroby wątroby i dróg żółciowych. PZWL 1998, 360.
12. Kumada T. et al.: Journal of Hepatology 1999, 30:125.
13. Lee H.-S. et al.: Hepatology 1991, 14:68.
14. Leray G. et al.: Hepatology 1989, 9:249.
15. Liebman H.A. et al.: N Engl J Med. 1984, 310:1427.
16. Lok A.S.E., Lai C.-L.: Hepatology 1989, 9:110.
17. McIntire K.R. et al.: Cancer Res 1975, 35:991.
18. McMahon B.J. et al.: Etiology, Pathology and Treatment of Hepatocellular carcinoma in North America. Gulf 1991, 231.
19. Mita Y. et al.: Cancer 1998, 82:1643.
20. Oka H. et al.: Hepatology 1994, 19:60.
21. Oka H. et al.: Hepatology 1994, 19:61.
22. Okuda K.: Cancer 1980, 45:2663.
23. Okuda H. et al.: Cancer 1999, 85:812.
24. Ruoslahti E., Seppälä M.: Adv Cancer Res 1979, 29:275.
25. Shimada M. et al.: Cancer 1996, 78:2094.
26. Takahashi H. et al.: Hepatology 1994, 19:1414.
27. Zaman S.N. et al.: Lancet 1985, 1:1357.
Postępy Nauk Medycznych 3-4/2001
Strona internetowa czasopisma Postępy Nauk Medycznych