Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 3/1999, s. 30-35
Wojciech Husiatyński, Wojciech Pypno, Maciej Zbrzeźniak, Andrzej Borówka
Możliwości leczenia farmakologicznego łagodnego rozrostu stercza (BPH) – aspekt kliniczny i ekonomiczny
Cost effectiveness of the farmacological treatment in benign prostatic hyperplasia (BPH)
z Kliniki Urologii CMKP w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Andrzej Borówka
Łagodny rozrost stercza (BPH – benign prostatic hyperplasia), najczęstsze schorzenie urologiczne dojrzałych mężczyzn, jest zwykle traktowany jako naturalna konsekwencja starzenia się organizmu (1). Histologiczne cechy rozrostu łagodnego występują w gruczole krokowym u co drugiego mężczyzny w wieku 50-59 lat, u 70% mężczyzn w wieku 70-79 lat oraz u około 90% mężczyzn powyżej 90 roku życia (2). Wobec starzenia się polskiego społeczeństwa, wzrastającej wiedzy na temat chorób stercza oraz coraz większej dostępności usług medycznych, należy liczyć się z dalszym wzrostem liczby chorych na BPH. Możliwości leczenia tej choroby były do niedawna ograniczone do farmakoterapii preparatami roślinnymi lub chirurgicznego usunięcia gruczolaka stercza metodą elektroresekcji przezcewkowej (TURP – transurethral resection of prostate) bądź metodą wyłuszczenia operacyjnego. Ostatnie lata zaowocowały rozwojem nowych form leczenia, zarówno farmakologicznego jak i mało inwazyjnego postępowania chirurgicznego (MIT – minimal invasive therapy). Efektywność każdej nowej metody leczenia zachowawczego lub zabiegowego winna być oceniana w porównaniu z TURP, która w tym względzie pozostaje „złotym standardem”. Jej skuteczność jest duża i wynosi 85-90% (3). Spektrum możliwości terapeutycznych jest obecnie szerokie i sięga od tzw. bacznej obserwacji (Wa-Wa – watchful waiting) poprzez leczenie farmakologiczne i alternatywne leczenie zabiegowe (MIT) do TURP i otwartej adenomektomii. Decyzję o wyborze metody podejmuje urolog po uwzględnieniu wielu aspektów, z których najistotniejszymi są: stopień zaawansowania choroby i jej powikłania, wiek i stan chorego, skuteczność i bezpieczeństwo oraz koszt metod, które można u chorego zastosować, a także indywidualne oczekiwania i życzenia pacjenta.
Czy nowe możliwości terapeutyczne, a zwłaszcza wprowadzenie nowych leków, wpłynie znacząco na zmniejszenie liczby wykonywanych zabiegów chirurgicznych i przyczyni się do obniżenia globalnych kosztów leczenia BPH, pozostaje sprawą otwartą. Brakuje również jednoznacznej odpowiedzi na pytanie: czy coraz popularniejsze leczenie zachowawcze gwarantuje jedynie zmniejszenie nasilenia dolegliwości i objawów choroby, której stały rozwój może, wcześniej czy później, doprowadzić do potrzeby leczenia operacyjnego? Jednakże faktem pozostaje wzrastający wciąż udział farmakoterapii w leczeniu chorych na BPH oraz stopniowe zmniejszanie odsetka chorych leczonych metodami zabiegowymi.
Do leczenia farmakologicznego BPH kwalifikują się chorzy z umiarkowanie lub średnio nasilonymi dolegliwościami ze strony dolnych dróg moczowych (LUTS - lower urinary tract symptoms), bez powikłań przeszkody podpęcherzowej oraz chorzy, którzy pomimo występowania u nich wskazań do leczenia zabiegowego nie wyrażają na nie zgody, lub u których nie można go zastosować z powodu nadmiernego ryzyka powikłań okołooperacyjnych związanego z obciążeniami nie będącymi następstwem BPH.
Do leczenia farmakologicznego BPH stosuje się obecnie leki z następujących grup:
1. preparaty pochodzenia roślinnego i wyciągi tkankowe,
2. leki obniżające stężenie cholesterolu w surowicy,
3. leki alfa-adrenolityczne,
4. leki blokujące 5-alfa reduktazę.
Jedynie leki należące do dwóch ostatnich grup uzyskały pełną akceptację i są zalecane przez Międzynarodowy Komitet Uzgadniający (ICC – Interantional Consensus Committee) – gremium ekspertów urologów zajmujących się problematyką chorób stercza.
Leki roślinne
Preparaty pochodzenia roślinnego cieszą się od wielu lat dużą popularnością i w wielu krajach utrzymują dominującą pozycję wśród leków stosowanych u chorych na BPH. Wysoki poziom akceptacji fitoterapeutyków wynika z kilku powodów. Wielu chorych, a także część lekarzy preferuje „naturalne” środki farmakologiczne. Potwierdzono, że są to leki bezpieczne i ich stosowanie jest obarczone znikomym ryzykiem działania niepożądanego (4).Wreszcie, koszt leczenia środkami roślinnymi jest w niektórych krajach niższy od kosztów leczenia nowymi preparatami syntetycznymi (np. w Niemczech koszt dziennej dawki fitoterapeutyków jest niemal 3-krotnie niższy od kosztu leczenia lekami o działaniu alfa-adrenolitycznym, czy blokującym 5-alfa reduktazę) (5). Mimo tego, w wielu innych krajach, m. in. w USA, Wielkiej Brytanii oraz w państwach skandynawskich, wykorzystanie leków roślinnych jest marginalne głównie z powodu niepełnej znajomości mechanizmów ich działania, braku pewności, co do rzeczywistej ich wartości terapeutycznej zbliżonej nierzadko do efektu placebo oraz z powodu braku naukowego potwierdzenia celowości ich stosowania (6). Popularność preparatów roślinnych w Polsce jest podobna do ich popularności w krajach środkowoeuropejskich, w których leki te utrzymują pozycję dominującą.
Największe znaczenie w leczeniu BPH mają preparaty zawierające wyciągi z następujących roślin: (uwzględniamy jedynie leki zarejestrowane w Polsce)
1. kora śliwy afrykańskiej – Pygeum africanum (Poldanen, Tadenan, Prostatonin),
2. owoc palmy karłowatej – Serenoa repens (Sabal serrulata) (Prostamol uno, Permixon),
3. korzeń pokrzywy – Urtica dioica, Urtica urens (Prostaherb N, Prostatonin),
4. nasiona dyni – Cucurbita pepo (Peposterol),
5. wyciągi pyłkowe – Secale cereale, Phleum pratense, Zea mays (30:1,5:1),
6. korzeń południowo-afrykańskiej rośliny Hypoxis rooperi,
7. zarodki kukurydzy Zea mays (Prosterol).
Do najbardziej znanych środków obniżających poziom cholesterolu należą: beta-sitosterol i antybiotyk mepartrycyna. Mechanizm działania fitoterapeutyków jest wielokierunkowy, jednak niecałkowicie jasny. Sugeruje się korzystny wpływ niektórych z nich na środowisko hormonalne, w jakim znajduje się stercz, między innymi przez hamowanie 5-alfa reduktazy (np. prostamol uno), zmniejszenie aktywności aromatazy i stężenia we krwi globulin wiążących hormony płciowe (SHBG – sex hormon binding globuline) (np. Prostaherb N, Prostatonin). Większość leków wywiera działanie przeciwbakteryjne, przeciwobrzękowe i przeciwzapalne wskutek m.in. hamowania syntezy prostaglandyn sterczowych (np. Prostamol uno, Tadenan, Poldanen, Prostaherb N, Prostatonin). Postuluje się również ich wpływ na zmniejszenie oporu cewkowego będący wynikiem bezpośredniego działania na stercz oraz korzystny wpływ na pęcherz moczowy w następstwie tonizującego oddziaływania na włókna mięśni gładkich wypieracza (Tadenan, Prostatonin, Poldanen).
Ta wielokierunkowość działania środków roślinnych jest według krytyków fitoterapii dowodem na brak pewnego, naukowo potwierdzonego, farmakologicznego mechanizmu działania większości z nich. Nierzadko, wyjaśnienia zawarte w ulotkach informacyjnych dotyczących tych leków dostosowywane są do aktualnie panujących teorii patogenezy BPH. Niemniej, nie wiadomo, czy w wyniku intensywnie prowadzonych badań, nie uzyskamy w przyszłości przekonujących podstaw wyjaśniających działanie choćby najważniejszych leków roślinnych. Aspekt kliniczny poznawany jest coraz lepiej. Badania nad skutecznością i bezpieczeństwem niektórych fitoterapeutyków, prowadzone zgodnie z zaleceniami ICC (próby randomizowane, podwójnie ślepe, wieloośrodkowe, prowadzone przez odpowiednio długi czas z zachowaniem obiektywnych kryteriów oceny) dowodzą potwierdzonej statystycznie przewagi stosowania takich leków roślinnych, jak np. Tadenan nad stosowaniem placebo (9). Poprawa w następstwie leczenia tymi lekami dotyczy zwłaszcza subiektywnie ocenianego przez chorych złagodzenia dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych (LUTS – lower urinary tract symptoms) oraz jakości życia (QoL – Quality of Life) (10). Ponadto, można również dostrzec pewną poprawę, jednak zwykle statystycznie nieznamienną, w zakresie obiektywnych mierników jakości mikcji (tempo przepływu cewkowego, zaleganie moczu w pęcherzu po mikcji) (5). Należy przy tym podkreślić, że w toku prób klinicznych nie stwierdzono występowania istotnego klinicznie działania niepożądanego badanych leków (11).
Można zatem przyjąć, że niektóre leki roślinne dostępne na polskim rynku farmaceutycznym wywierają korzystny wpływ terapeutyczny u chorych na BPH. Niemniej, analiza kosztów leczenia tymi lekami w Polsce przynosi dane, które wymagają zastanowienia.
Ich cena detaliczna w relacji do leków syntetycznych jest zbyt wysoka.

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Jacobsen S.J. et al.: Community-based population studies on the natural history of prostatism. Curr Opin Urol 1995, 5:13-17. 2. Berry S.J. et al.: The development of human benign prostatic hyperplasia with age. J. Urol. 1984, 132:474-479. 3. Kirby R.: BPH: Where are we in 1996? Presented at annual meeting of AUA, Orlando, Florida, 1996 May 6. 4. Frohmueller H. et al.: Prostataerkrankungen in hoheren Lebensalter. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft 1995 Stutgart. 5. Bracher F.: Phytotherapie der benignen Prostatahyperplasie. Urologe A 1997, 36:10-17. 6. Lukacs B. et al.: Medical practice and medical BPH treatment in Europe. Eur. Urol. 1999, 35, 164. 7. Griffiths K., Coffey D.: Regulation of prostatic growth. In Proceedings 3rd Int. Consultation on BPH June 1995, 71. 8. Steiner M.S.: Role of peptide growth factors in the prostate; A Review; Urology, 42, 99. 9. Breza J. et al.: Efficacy and acceptability of Tadenan – Pygeum Africanum extract in the treatment of benign prostatic hyperplasia – BPH: a multicenter trial in Central Europe. Curr. Med. Res. 1998, 14, 3, 127-139. 10. Schneider H.J.: Die Behandlung der benignen Prostatahyperplasie mit Phytopharmaka. Urologe B 1994, 34:96-102. 11. Borówka A. i wsp.: Badanie nad skutecznością leczenia Tadenanem 50 mg chorych na łagodny rozrost stercza (...) Urol. Pol . 1997, 50/2A supp 156. 12. Lotti T.: Observations on some hormone fractons in patients with benign prostatic hyperplasia treated with mepartricin. Curr. Ther Res 1988, 44:3-402. 13. Di Nardo A., Goi A.: Interaction between mepartricin and steroidal substances. Dec 1988, Multi-state Registration Dossier. 14. Serretta V. et al.: Long-term therapy with mepartricin in patients affected by benign prostatic hyperplasia. Rivista Italiana di Biologia e Medicina. 1990, 10:1-4. 15. De Bernardi M. et al.: Pharmacologic treatment of benign prostatic hyperplasia. Curr. Ther. Res. 1988, 43, 6. 16. Shapiro E. et al.: Prostate, 1992, 20, 259-267. 17. Langer S.Z.: Presynaptic regulation of catecholamine release. Br. J. Pharmacol. 1974, 60:481-497. 18. Lepor H. et al.: Alfa 1-adrenoceptor subtypes in the human prostate. J. Uro.l 1993, 149:640-642. 19. Forrey C. et al.: The alfa1-adrenoceptor that mediates smooth muscle contraction in human prostate has the pharmacological properties of the cloned alfa 1c-subtype. Mol. Pharmacol. 1994, 45:703-708. 20. Furuya S. et al.: Alfa-adrenergic activity and urethral pressure in prostatic zone in benign prostatic hypertrophy. J. Urol. 1982, 128:836-841. 21. Bartsch G. et al.: The role of alfa blockers in benign prostatic hyperplasia. 1997, Pharma Libri, Montreal. 22. Borkowski A., Borówka A.: Choroby gruczołu krokowego 1997, PZWL. 23. Borówka A.: Leczenie chorych na łagodny rozrost stercza lekami alfa-1 adrenolitycznymi. Urol. Pol. 1998, 51/1A, 3-19. 24. Caine M. et al.: A placebo-controlled double-blind study of the effect of phenoxybenzamine in benign prostatic obstruction. Br. J. Urol. 1978, 50:551-554. 25. Jardin A. et al.: Alfa-blockers therapy in benign prostatic hyperplasia. Proceedings. The 3rd International Consultation on BPH. 1996, 257-272. 26. Heimbach D., Mueller S.C.: Die Behandlung der BPH mit alfa-1 Adrenozeptorantagonisten Urologe A 1997, 36:18-34. 27. Fawzy A. et al.: For the Multicenter Study Group: Doxazosin in the treatment of benign prostatic hyperplasia in normotensive patients: a multicenter study. J. Urol. 1995, 154:105-109. 28. Fulton B. et al.: Doxazosin. An update on its clinical pharmacology and therapeutic application in hypertension and benign prostatic hyperplasia. Drugs 1995, 49:295-301. 29. Kirby R.S., Pool J.L.: Alpha adrenoceptor blocade in the treatment of benign prostatic hyperplasia: past, present and future. Br. J. Urol. 1997, 80:521-532. 30. Eri L.M., Tveter K.J.: Alfa-blockade in the treatment of symptomatic benign prostatic hyperplasia. J. Urol. 1995, 154:923-934. 31. Pool J.L.: Unique aspect of Doxazosin: A third-generation alfa-blocker. Eur. Urol. 1996, supp 31-39. 32. Po TURP. 33. Chapple C.R.: Selective alfa-1 adrenoceptor antagonists in benign prostatic hyperplasia: Rationale and clinical experience. Eur. Urol. 1996, 29:129-144. 34. Naslund M.J., Stitcher M.F.: Cost comparison of medical management and surgical prostatectomy for BPH. J. Urol. 1996, supp 155, 268a. Abs 161. 35. Stoner E.: 3-year safety and efficacy data on the use of finasteride in the treatment of BPH. Urology 1994, 43:284-294. 36. Tammela T., Kontturri M.J.: Long-term effects of Finasteride on invasive urodynamics and symptoms in the treatment of patients with bladder outflow obstruction du to BPH. J. Urol. 1995, 154:1466-1469. 37. Barry M. et al.: Relationship of symptoms of prostatism to commonly used physiological and anatomical measures of the severity of BPH. J. Urol. 1993, 150:351-358. 38. Andersen J. et al.: Can Finasteride reverse the progress of BPH? A two-year placebo-controlled study. Urology 1995, 46:631-637. 39. Geller J.: 5-year follow-up of patients with BPH treated with Finasteride. Eur. Urol. 1995, 27:267-273. 40. McConnell J.D. et al.: Pless Proscar Long-therm efficacy and safety study. N Engl. J. Med. 1998, 9:557-564. 41. Moore E. et al.: Proscar: 5-year-experience. Eur. Urol. 1995, 28:304-309. 42. Wirth M.P. et al.: Die Bedeutung der 5 alfa Reduktasehemmer in der Therapie der BPH mit milden bis moderaten Symptomen. Urologe A 1997, 36:35-39. 43. Lepor H. et al.: The efficacy of Terasosin, Finasteride, or both in BPH. N. Engl. J. Med. 1996, 335:533-539.
Nowa Medycyna 3/1999
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna