Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Chcesz wydać pracę doktorską, habilitacyjną czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Postępy Fitoterapii 1-2/2005, s. 29-34
Emilia Andrzejewska-Golec, Joanna Makowczyńska
Babka azjatycka ( Plantago asiatica L.) – roślina lecznicza Dalekiego Wschodu
Asiatic plantain (Plantago asiatica L.) the medicinal plant of Far East
Zakład Biologii i Botaniki Farmaceutycznej Uniwersytetu Medycznego w Łodzi
Kierownik Zakładu: prof. dr hab. Halina Wysokińska
Summary
Use of medicine, chemical composition and biological activity of Far East medicinal plant – Asiatic plantain (Plantago asiatica L.) is presented.
Zasięg występowania babki azjatyckiej Plantago asiatica L. (babkowate – Plantaginaceae) ogranicza się do Japonii, Korei, Chin, Indochin, Malezji, Tajwanu i Wschodniej Syberii (19, 55). Roślina ta zasiedla stanowiska ruderalne – wysypiska, nieużytki, pobocza dróg, łąki i polany leśne (58). Jest hodowana w niektórych europejskich ogrodach botanicznych.
Morfologicznie Plantago asiatica jest bardzo podobna do babki zwyczajnej – Plantago major L. – pospolitego gatunku europejskiego, obecnie niemal kosmopolitycznego. Babka azjatycka, jak większość przedstawicieli babkowatych, jest byliną o przyziemnej różyczce całobrzegich liści z równoległą nerwacją. Ma kłosowaty kwiatostan (podobnie do innych taksonów rodzaju Plantago) osadzony na głąbiku, składający się z drobnych, niepozornych, tetramerycznych, zrosłopłatkowych kwiatów. Owoc w postaci torebki, otwierającej się wieczkiem, zawiera 4-6 bezbielmowych nasion (55). P. asiatica różni się od babki większej obecnością drobnych szypułek kwiatowych, znacznie większymi rozmiarami nasion, mniejszą ich liczbą i wyraźnie dłuższym ogonkiem liściowym (25, 41).
We wschodniej Azji pozyskuje się ziele i nasiona babki azjatyckiej, zarówno ze stanowisk naturalnych, jak i uprawy polowej. Japonia korzysta z własnych zasobów naturalnych, hoduje kilka odmian, ale głównie importuje nasiona babki azjatyckiej z Chin (19, 55). W Japonii zwraca się uwagę na odróżnienie P. asiatica od taksonu adwentywnego – P. major, który traktowany jest tam jako zafałszowanie właściwego surowca (25).
Jak wynika z własnych obserwacji, babka azjatycka może być hodowana w warunkach naszego klimatu. Zakwita, wydaje płodne nasiona, przeżywa zimę. Łatwo jednak ulega chorobom wirusowym i grzybowym oraz atakowana jest przez owady.
Podjęto również próby mikrorozmnażania tego taksonu. Po raz pierwszy P. asiatica zregenerowano in vitro w Chinach (50). Zastosowano pożywkę Murashige´a i Skooga wzbogaconą syntetyczną auksyną – 2,4-D w celu wytworzenia kalusa, który pobudzono do tworzenia pędów dodając cytokininę: 6-benzyloaminopurynę i auksynę: kwas naftylo-1-octowy (50). W Zakładzie Biologii i Botaniki Farmaceutycznej w Łodzi przeprowadzono mikrorozmnażanie babki azjatyckiej zarówno z wierzchołków pędów, jak i poprzez organogenezę bezpośrednią i pośrednią, stosując jako eksplantaty hipokotyle, liścienie, korzenie, blaszki i ogonki liściowe. Uzyskano na tej drodze rośliny o niezmienionej morfologii, produkujące podobnie, jak rośliny macierzyste, glikozyd irydoidowy aukubinę oraz wytwarzające płodne nasiona (1, 2, 23).
ZASTOSOWANIE W LECZNICTWIE
Plantago asiatica jest jedną z najstarszych roślin leczniczych krajów Dalekiego Wschodu. W Chinach zaliczano ją do tzw. ziół książęcych. Na terenie swego naturalnego występowania do dziś jest szeroko stosowana, zarówno w medycynie ludowej, jak i oficjalnej. W Farmakopei Japońskiej XIV figuruje jako roślina macierzysta dwóch surowców: Plantaginis herba i Plantaginis semen (13). Natomiast chińska farmakopea podaje jako źródło Plantaginis herba zarówno P. asiatica, jak i inny dalekowschodni gatunek – P. depressa Willd. (29).
Przypisuje się babce azjatyckiej bardzo różne działanie lecznicze: przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwkaszlowe, wykrztuśne, moczopędne, żółciotwórcze, antyalergiczne, antyoksydacyjne, hipoglikemiczne, immunologiczne, przeciwnowotworowe, poprawiające widzenie (9, 18, 19, 36, 38-40, 51). Tradycyjna medycyna tybetańska zaleca tę roślinę (tha-ram) jako lek przeciw biegunce i gojący rany. Natomiast tradycyjna medycyna chińska poleca ją jako środek odtruwający, przeczyszczający, oczyszczający, przeciwgorączkowy, antyastmatyczny, antydepresyjny, obniżający ciś-nienie krwi, poprawiający widzenie i diureticum (4, 9, 33, 52). Stosuje się także napar z nasion w chorobie wrzodowej żołądka, a wywar z nasion w stanach zapalnych spojówek i w postaci okładów na miejsca ukąszenia żmii (40). Medycyna ludowa krajów Dalekiego Wschodu wykorzystuje liście P. asiatica – podobnie jak lecznictwo ludowe w Europie liście P. major, P. media,czy P. lanceolata – do przykładania na rany (39). W publikacji „WHO monographs on selected medicinal plants” Plantaginis semen obejmuje oprócz nasion babki płesznika – P. afra L. (= P. psyllium L.), babki piaskowej – P. arenaria W. et K. (= P. indica L.), babki jajowatej – P. ovata Forsk., także nasiona babki azjatyckiej (51).
Plantaginis semen (całe nasiona, proszek, granulat) poleca się jako środek przeczyszczający w różnych schorzeniach i w ciąży, w syndromie drażliwego jelita, hemoroidach, a także w leczeniu biegunek (51).
W roku 1998 opatentowano w Japonii lek wykrztuśny zawierający m.in. ekstrakt z ziela babki azjatyckiej (20). W Japonii opatentowano także produkty dietetyczne z ekstraktem z tej rośliny (15, 43) oraz tonik pobudzający wzrost włosów, w skład którego wchodzą inhibitory 5-reduktazy testosteronu, otrzymane w wyniku ekstrakcji różnych roślin, także P. asiatica (12).
SKŁAD CHEMICZNY
Działanie lecznicze P. asiatica jest związane z obecnością w tej roślinie różnorodnych składników czynnych. Z całej rośliny wyizolowano szereg glikozydów fenyloetanoidowych: werbaskozyd (akteozyd), dezramnozyl akteozydu, kalceoriozyd B, martynozyd, izomartynozyd, leukosceptozyd A, plantamajozyd, plantaziozyd, helikozyd i plantajnozydy A – F (19, 27, 31, 33, 38). Niektóre z powyższych fenyloetanoidów występują również w europejskich taksonach: P. lanceolata i P. major (5). Noro i wsp. (34) stwierdzili, że ilość glikozydów fenyloetanoidowych jest większa w młodych niż w dojrzałych liściach i kłosach P. asiatica.
Ryc. 1. Glikozydy fenyloetanoidowe – plantamajozyd, helikozyd i akteozyd.
Ryc. 2. Glikozyd fenyloetanoidowy plantaziozyd.
W babce azjatyckiej występują także fitosterole: b-sitosterol, palmitynian stigmasterolu, palmitynian b-sitosterolu (19, 26, 56 ).
Głównym glikozydem irydoidowym ziela P. asiatica okazała się powszechnie znana z występowania w rodzinie Plantaginaceae – aukubina (3, 8, 9, 35). Według Chenga i wsp. (9) zawartość aukubiny w całych roślinach w okresie kwitnienia wynosi ok. 1%, a w owocujących ok. 1,5%. Młode liście babki azjatyckiej zawierają większą ilość aukubiny niż starsze, a stosunkowo mało liście żółknące (35). Więcej aukubiny zawierają podziemne części tej rośliny: korzeń i kłącze, niż nadziemne: blaszka i ogonek liściowy, kłos, głąbik (35). Noro i wsp. (35) zaobserwowali poza tym znaczne wahania w zawartości aukubiny zależne od pochodzenia tej rośliny, np. w przypadku kłącza od 0,5 do 4,5%. Stwierdzono, że P. asiatica zawiera więcej aukubiny niż spokrewnione z nią gatunki: P. major i P. lanceolata (35). U babki azjatyckiej obok aukubiny występują jej pochodne: 3,4-dihydroaukubina i 6´-O-glukozyloaukubina (36).

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp tylko do jednego, POWYŻSZEGO artykułu w Czytelni Medycznej
(uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony)

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem , należy wprowadzić kod:

Kod (cena 19 zł za 7 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

 

 

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu wraz z piśmiennictwem oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 49 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Postępy Fitoterapii 1-2/2005
Strona internetowa czasopisma Postępy Fitoterapii