Ponad 7000 publikacji medycznych!
Statystyki za 2021 rok:
odsłony: 8 805 378
Artykuły w Czytelni Medycznej o SARS-CoV-2/Covid-19

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Medycyna Rodzinna 2/2020, s. 72-75 | DOI: 10.25121/MR.2020.23.2.72
Grażyna Jarząbek-Bielecka1, Katarzyna Plagens-Rotman2, Witold Kędzia1
Dzieciństwo zakłócone przemocą seksualną jako zagadnienie istotne także w medycynie rodzinnej ? wybrane aspekty etyczne i medyczne
Childhood of a sexual violence as an important issue also in family medicine ? selected ethical and medical aspects
1Pracownia Ginekologii Wieku Rozwojowego i Seksuologii, Klinika Ginekologii, Katedra Perinatologii i Ginekologii, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
2Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Hipolita Cegielskiego w Gnieźnie
Summary
The problem of childhood disturbed by sexual violence in the light of the philosophy of John Paul II (ethical context) is outlined and important medical aspects related to this pathology, also important in the practice of a family doctor, are discussed. Unfortunately, childhood is not a time of carefree and happiness for everyone. Violence, especially sexual violence, seems to be the greatest cruelty towards a child, negatively influencing the child’s psychosexual development, health, including sexual health, in later life.
Both in gynecology and in sexology of developmental age, as well as in family medicine in terms of the problem of sexual crimes against children, care for a child is expressed in a special and specific way. It requires a special, empathetic and professional approach.



Dziecko w rozumieniu etycznym
Definicja Encyklopedii powszechnej PWN podaje, że dziecko jest to „człowiek w pierwszym okresie postnatalnego rozwoju osobniczego [...], od chwili urodzenia do zakończenia procesu wzrastania; wg teologii chrześcijańskiej i innych religii ? już od poczęcia, do zakończenia procesu dorastania. Odznacza się intensywną przemianą materii [...], ma też wpływ na dojrzewanie i rozwój psychiki dziecka, gdyż rozwój fizyczny jest ściśle powiązany z rozwojem psychicznym” (1).
Z kolei według Konwencji o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 roku: „W rozumieniu niniejszej konwencji «dziecko» oznacza każdą istotę ludzką w wieku poniżej 18. lat, chyba że zgodnie z prawem odnoszącym się do dziecka uzyska ono wcześniej pełnoletność” (2). W polemice, kim jest dziecko, warto odnieść ten termin do określenia definicji „człowieka dojrzałego”.
W tym miejscu warto zacytować Jana Pawła II, który w dziele „Fides et ratio” pisze: „Słusznie uważa się, że człowiek osiągnął wiek dojrzały, jeśli potrafi o własnych siłach odróżnić prawdę od fałszu i wyrobić sobie własny osąd o obiektywnym stanie rzeczy. Tu właśnie znajduje się motywacja wielorakich poszukiwań, zwłaszcza w dziedzinie nauk przyrodniczych, które w ostatnich stuleciach przyniosły tak znaczne rezultaty, przyczyniając się do autentycznego postępu całej ludzkości” (3). Wielokrotnie podkreśla się, że Jan Paweł II dostrzega w Swym nauczaniu wartość życia już od poczęcia. W świetle tej filozofii życie jest dobrem, zatem człowiek winien zastąpić cywilizację śmierci nową kulturą życia, którą należy wpajać każdemu dziecku ? wychowanie bowiem to proces stawania się człowieka coraz bardziej człowiekiem, a człowiek ma troszczyć się o to, aby coraz bardziej „być”, a nie tylko więcej „mieć” (4). Dla każdego dziecka ważna jest praca wychowawcza nad nim, która wiąże się z bezpośrednią formacją sumienia ? Jan Paweł II rozróżnia wyraźnie „wychowanie” od „wykształcenia”. Człowiek właściwie wychowany jest dojrzały i zdolny wychowywać sam siebie i innych, a proces wychowania powinien zmierzać w kierunku kultury życia, która zmienia postawę człowieka z obojętności na zainteresowanie.
Z punktu widzenia etyki, ale i medycyny rodzinnej, istotne jest, że szczególną rolę w całym procesie wychowawczym odgrywa właśnie rodzina, będąca specyficzną wspólnotą osób, w jakiej dziecko rodzi się, wzrasta i dojrzewa ? jest ona szkołą cnót społecznych i przyszłością dziecka. Rodzice uważani są za pierwszych wychowawców, szczególną rolę odgrywają istniejące relacje między nimi. W „Familiaris consortio” Jan Paweł II pisze: „Dzieci, najcenniejszy dar małżeństwa” ? małżeństwo jest podstawą szerszej wspólnoty rodzinnej, ponieważ sama instytucja małżeństwa i miłość małżeńska są skierowane ku rodzeniu i wychowaniu potomstwa, w którym znajdują swoje uwieńczenie (5).
Prawdą jest, że „dziecko jest i powinno być radością nie tylko rodziców, ale także radością (...) całego społeczeństwa, ale niestety równocześnie jest też smutną prawdą, że wiele dzieci w naszych czasach w różnych częściach świata cierpi i podlega wielorakim zagrożeniom” ? o czym pisze Jan Paweł II w „Liście do dzieci” z 1994 roku, Roku Rodziny. Według słów Jana Pawła II „Troska o dziecko jest pierwszym i podstawowym sprawdzianem stosunku człowieka do człowieka” (6).
„Dziecko jest w pełni wartościową osobą, jest darem Boga (...)” ? a dalej Jan Paweł II mówi o tym, że dziecko jest człowiekiem jutra, wiosną życia, zadatkiem przyszłości. Apeluje o troskę nad dzieckiem, ochronę każdego życia, o pomoc materialną i duchową. Jan Paweł II jest, jak wspomniano, autorem pierwszego listu do dzieci. W swoim nauczaniu często cytował Kartę Praw Rodziny i Deklarację Praw Dziecka Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dzieciństwo powinno być najpiękniejszym okresem w życiu człowieka, pozbawionym trosk, zmartwień, bólu, cierpień. Dziecko powinno rozwijać się w poczuciu bezpieczeństwa, otoczone miłością rodziców i bliskich. Dobro dzieci należy szczególnie chronić ? dziecko jest niewinne, czyste i bezbronne (7).
Niestety nie dla wszystkich okres dzieciństwa jest czasem beztroski i szczęścia. Przemoc, zwłaszcza seksualna, zdaje się być największym okrucieństwem wobec dziecka, zakłócającym owo szczęście na całe życie.
Przemoc seksualna wobec dzieci w kontekście medycznym
Problem przemocy seksualnej zarówno w medycynie wieku rozwojowego (zwłaszcza w seksuologii i w ginekologii wieku rozwojowego), jak i medycynie rodzinnej jest zagadnieniem szczególnie trudnym.
Zgodnie z definicją Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Organization ? WHO) z 1999 roku child sexual abuse, czyli wykorzystywanie seksualne dziecka, polega na zaangażowaniu go w aktywność seksualną, której w pełni nie rozumie i na którą nie jest gotowe. Dziecko nie jest również w stanie wyrazić na nią świadomej zgody ? aktywność ta jest niezgodna z przyjętym prawem i powszechną akceptacją społeczeństwa, zachodzi pomiędzy dzieckiem a dorosłym lub innym, starszym dzieckiem. Zostaje podjęta w celu zaspokojenia potrzeb inicjatora. Formy takowej aktywności, wymieniane przez WHO, są następujące:
? nakłanianie lub zmuszanie do jakiejkolwiek, niezgodnej z prawem, aktywności seksualnej,

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.
Mam kod dostępu
  • Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu albo wszystkich artykułów (w zależności od wybranej opcji), należy wprowadzić kod.
  • Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.
  • Aby kupić kod proszę skorzystać z jednej z poniższych opcji.

Opcja #1

19

Wybieram
  • dostęp do tego artykułu
  • dostęp na 7 dni

uzyskany kod musi być wprowadzony na stronie artykułu, do którego został wykupiony

Opcja #2

49

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 30 dni
  • najpopularniejsza opcja

Opcja #3

119

Wybieram
  • dostęp do tego i pozostałych ponad 7000 artykułów
  • dostęp na 90 dni
  • oszczędzasz 28 zł
Piśmiennictwo
1. Petrozolin-Skowrońska B (red.): Nowa encyklopedia powszechna PWN. Tom 2 (D-M). Warszawa 1995: 166-167.
2. Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U., nr 120, poz. 526).
3. Jan Paweł II: Fides et ratio. TUM WWKA, Wrocław 1998: 42.
4. Bilicki T: Dziecko i wychowanie w pedagogii Jana Pawła II, Wydawnictwo Impuls, Kraków 2008.
5. Jan Paweł II: Familiaris consortio. [W:] Adhortacje Apostolskie Ojca Świętego Jana Pawła II. Wydawnictwo Znak, Kraków 1997: 106-107.
6. www.pokolenie-jp2.pl (data dostępu: 30.12.2019).
7. Jarząbek-Bielecka G: Seksuologia a etyka seksualna i problem przemocy seksualnej wobec dzieci. Wydaw. Nauk. Uniw. Med. im. Karola Marcinkowskiego, Poznań 2009.
8. Organization WH et al.: Guidelines for medico-legal care of victims of sexual violencehttp://apps.who.int/iris/bitstream/10665/42788/1/924154628X.pdf (2003).
9. Lew-Starowicz Z: Seksuologia sądowa. PZWL, Warszawa 2000.
10. Salter A: Pokonywanie traumy. Media Rodzina, Poznań 2003.
11. Zielona-Jenek M: Wykorzystanie seksualne ? trauma nadużycia czy trauma ujawnienia? [W:] Brzezińska A, Jabłoński S, Marchow M (red.): Ukryte piętno. Zagrożenia rozwoju w okresie dzieciństwa. Wydawnictwo Humaniora, Poznań 2003: 223-243.
12. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 11 września 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy ? Kodeks karny.
13. Grześkowiak A, Wiak K: Kodeks karny. C.H. BECK, Warszawa 2017.
14. Marcinkowski T: Medycyna sądowa dla prawników. Wydawnictwo Wyższej Szkoły Policji, Szczytno 2010.
15. Myśliwiec H: Granice penalizacji seksualnego nadużycia stosunku zależności, wykorzystania krytycznego położenia oraz nadużycia zaufania małoletniego. Czas Prawa Karnego Nauk Penal 2012; 16(3): 80-115.
16. Warylewski J (red.): System prawa karnego. Przestępstwa przeciwko dobrom indywidualnym. Warszawa 2012; X: 761.
17. Imieliński K: Seksuologia: aspekty prawne. Problemy karne i cywilne. Polska Akademia Medycyny 1997.
18. Grześkowiak A: Ochrona życia w nauczaniu Jana Pawła II. Studia prawnicze 2017; 4: 125-167.
19. Boroch J, Kwiatek-Markiewicz S, Filewski A et al.: Masturbacja jako objaw przemocy seksualnej wobec dziecka ? analiza problemu na tle dewiacji seksualnych względem dzieci w ujęciu historycznym. Med Rodz 2019; 2: 101-105.
20. Kwiatek-Markiewicz S: Aspekty społeczne, medyczne i prawne przestępstw seksualnych wobec małoletnich na przykładzie województwa wielkopolskiego. Rozprawa doktorska. Promotor: Michał Musielak. Poznań 2018.
otrzymano: 2020-04-17
zaakceptowano do druku: 2020-05-15

Adres do korespondencji:
Grażyna Jarząbek-Bielecka
Klinika Ginekologii Katedra Perinatologii i Ginekologii Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
ul. Polna 33, 60-535 Poznań
tel.: +48 618-419-278
grajarz@o2.p

Medycyna Rodzinna 2/2020
Strona internetowa czasopisma Medycyna Rodzinna