Ludzkie koronawirusy - autor: Krzysztof Pyrć z Zakładu Mikrobiologii, Wydział Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii, Uniwersytet Jagielloński, Kraków

Chcesz wydać pracę habilitacyjną, doktorską czy monografię? Zrób to w Wydawnictwie Borgis – jednym z najbardziej uznanych w Polsce wydawców książek i czasopism medycznych. W ramach współpracy otrzymasz pełne wsparcie w przygotowaniu książki – przede wszystkim korektę, skład, projekt graficzny okładki oraz profesjonalny druk. Wydawnictwo zapewnia szybkie terminy publikacji oraz doskonałą atmosferę współpracy z wysoko wykwalifikowanymi redaktorami, korektorami i specjalistami od składu. Oferuje także tłumaczenia artykułów naukowych, skanowanie materiałów potrzebnych do wydania książki oraz kompletowanie dorobku naukowego.

Poniżej zamieściliśmy fragment artykułu. Informacja nt. dostępu do pełnej treści artykułu tutaj
© Borgis - Nowa Medycyna 4/1999, s. 51-53
Andrzej Rutkowski
Opieka stomijna
Stoma care
z Kliniki Nowotworów Jelita Grubego Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie
Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Marek P. Nowacki
Słowa kluczowe: stomia, przetoka jelitowa, powikłania.
Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów w 1995 roku w Polsce zarejestrowano łącznie 10455 przypadków zachorowań na raka jelita grubego, z czego 4893 (46,8 %) to przypadki nowotworów umiejscowionych w okolicy zagięcia esiczo-odbytniczego, odbytnicy i odbytu. Leczenie operacyjne jest nadal podstawowym sposobem leczenia raków jelita grubego. Jedynie w przypadku raka odbytu pierwszoplanową rolę odgrywa chemioterapia skojarzona z radioterapią, ale i tu w przypadku nawrotu jedynym sposobem postępowania pozostaje leczenie operacyjne. Odsetek wykonywanych w Polsce operacji z powodu raka odbytnicy z zaoszczędzeniem zwieraczy jest nadal niski i według szacunkowych danych nie przekracza 50% (1, 3, 6), podczas gdy w ośrodkach wyspecjalizowanych dochodzi do 70-80% przypadków (4, 5). Dane te wskazują, że lekarze rodzinni będą często zajmowali się chorymi po operacjach jelita grubego, którzy mają wyłonioną przetokę jelitową. Stąd celowym wydaje się być przedstawienie podstawowych wiadomości dotyczących opieki stomijnej z uwzględnieniem informacji na temat możliwych powikłań i sposobów postępowania.
Wskazania do wyłonienia przetoki jelitowej
– Wyłonienie przetoki na jelicie (stomii) może być integralną częścią zaplanowanej operacji. Dzieje się tak w przypadku chorób wymagających całkowitego usunięcia jelita grubego. Przykładem może być powikłany przebieg wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Wskazania do operacji mogą być w tym przypadku nagłe, (np. toksyczne rozszerzenie jelita) lub pilne, gdy podczas ostrego rzutu choroby, pomimo intensywnego leczenia, nie dochodzi do poprawy stanu chorego.
O wskazaniach wybiórczych (elektywnych) mówimy wówczas, gdy zabieg przeprowadzany jest w trybie planowym, a na decyzję o operacji składają się różne czynniki, jak na przykład przewlekłe inwalidztwo wynikające z przebiegu choroby, całkowite lub prawie całkowite zajęcie jelita grubego, czy podejrzenie zmian nowotworowych. Innym przykładem może być rodzinna polipowatość jelita grubego, wieloogniskowy rak jelita grubego oraz przypadki nisko umiejscowionych guzów nowotworowych odbytnicy. Na podjęcie decyzji o sposobie operacji (niska resekcja przednia z zespoleniem koloanalnym, czy też amputacja brzuszno-kroczowa) ma wpływ: zaawansowanie choroby, doświadczenie operatora, ocena czynności zwieraczy oraz stan ogólny chorego. W przypadku raka odbytnicy margines dystalny musi być na tyle długi aby umożliwił zespolenie w obrębie tkanki wolnej od nacieku nowotworowego.
– Wyłonienie stomii może być niekiedy pierwszym etapem leczenia. Ma to miejsce w przypadku pilnych operacji z powodu niedrożności i/lub przedziurawienia jelita.
Wykonywana w takich warunkach operacja Hartmana jest powszechnie zaakceptowanym sposobem postępowania. Przywrócenie ciągłości przewodu pokarmowego jest w takich przypadkach możliwe już po 2-3 miesiącach. Nierzadko ciężki stan chorego uniemożliwia wykonanie operacji bardziej rozległej, niż operacja wyłonienia przetoki zwłaszcza, że tę ostatnią można wykonać również w znieczuleniu miejscowym.
– Niekiedy stomia wytwarzana jest profilaktycznie, jako zabezpieczenie przed powikłaniami choroby i potencjalnymi powikłaniami leczenia, zwłaszcza w przypadkach z dużym ryzykiem operacyjnym i po wykonaniu zespolenia okrężniczo-odbytniczego, czy zbiornika jelitowego.
Rodzaje wykonywanych stomii
Wyłoniona stomia może mieć charakter przetoki czasowej, którą będzie można wcześniej lub później zamknąć, jednakże najczęściej jest przetoką stałą, nazywaną sztucznym odbytem. W zależności od umiejscowienia przetoki mówimy o ileostomii (przetoka jelita cienkiego) lub kolostomii (przetoka jelita grubego).
Ta ostatnia może polegać na wyłonieniu esicy (sigmoidostomia), poprzecznicy (transversostomia) lub kątnicy (cekostomia). Przetokę na kątnicy wyłania się obecnie rzadko np. w przypadku jej szerokiego przedziurawienia, czy pęknięcia. Cekostomia jest stosunkowo trudna do zabezpieczenia sprzętem stomijnym i powoduje znacznie więcej powikłań, niż np. ileostomia. Poza tym rozróżnia się przetoki jednolufowe i pętlowe. Wykonanie stomii jednolufowej, to integralna część operacji Hartmana i operacji brzuszno-kroczowej amputacji odbytnicy. Stomia dwulufowa to typowy przykład przetoki odbarczającej. Niekiedy wykonywane są dużo bardziej różnorodne przetoki zaliczane do metod niekonwencjonalnych (ileostomia Kocka, mioplastyczny odbyt sztuczny metodą Schmidta, odbyt brzuszny wg metody Moreiry). Wszystkie te sposoby łączy dążenie do zapewnienia kontroli nad oddawaniem gazów i stolca. Wymienione rodzaje stomii odnoszą się do przetok odprowadzających treść jelitową. W praktyce nierzadko wykonywane są przetoki odprowadzające mocz (urostomia). Przetoka taka może być wykonana na różne sposoby, najczęściej sposobem Brickera, który polega na wyizolowaniu pętli jelita wyłonionej jako jednolufowa stomia z wszczepionymi do niej moczowodami. Rzadziej przez wszczepienie moczowodów bezpośrednio w powłoki brzucha z ujściem na powierzchni skóry (ureterocutaneostomia).
Powikłania stomii

Powyżej zamieściliśmy fragment artykułu, do którego możesz uzyskać pełny dostęp.

Płatny dostęp do wszystkich zasobów Czytelni Medycznej

Aby uzyskać płatny dostęp do pełnej treści powyższego artykułu oraz WSZYSTKICH około 7000 artykułów Czytelni, należy wprowadzić kod:

Kod (cena 30 zł za 30 dni dostępu) mogą Państwo uzyskać, przechodząc na tę stronę.
Wprowadzając kod, akceptują Państwo treść Regulaminu oraz potwierdzają zapoznanie się z nim.

Piśmiennictwo
1. Bielecki K. i wsp.: Leczenie nowotworów odbytnicy resekcją przednią – wczesne wyniki. Pol. Przegl. Chir. 1998, 4:366. 2. Goligher J.C.: Surgery of the Anus, Rectum and Colon. 5th ed. London. Bailliere Tindall, 1985, 703. 3. Góral R.: Co nowego w chirurgii jelita grubego? Post. Nauk Med. 1989, 2:88. 4. Heald R.J. et al.: Abdomino-perineal excision of the rectum- an endangered operation. Dis. Colon. Rectum, 1997, 40:747. 5.Karanjia N.D. et al.: Leakage from stapled low anastomosis after total mesorectal excision for carcinoma of the rectum. Br. J. Surg. 1994, 81:1224. 6. Łabza H. i wsp.: Porównanie metody szwu ręcznego i mechanicznego w zespoleniach jelita grubego. Pol. Przegl. Chir. 1995, 10:1018. 7. Medyński J.: Wczesne powikłania stomii. Troska, 1998, 1:8. 8. Szczepkowski M.: Zewnętrzne chirurgiczne przetoki jelitowe. Nowotwory jelita grubego. Pod red. Nowacki M.P. Wiedza i Życie, 1996, 256.
Nowa Medycyna 4/1999
Strona internetowa czasopisma Nowa Medycyna